ویرانه

● ویرانه / گوناگون / فارسی vīrāna تبریزی ، محمد علی بن محمود، قرن 11 قمری tabrīzī,mohammad ‘alī ben mahmūd (17c) سفینه‌ای است که دیباجه ناتمام و بخش‌هایی از آن در این مجموعه حاضر موجود است.این سفینه به خط گرد آورنده این مجموعه محمد علی تبریزی است.دنباله دیباچه ناتمام تا دو صفحه نانوشته است و پس از آن فقرات مختلف نظم و نثر از گویندگان و نویسندگان آورده شده است.اینک عنوان‌های موجود در ویرانه که با فاصله‌ای در دنبال خطبه آمده است: اشعاری به عربی (فردها و دوبیتی‌ها) از مجنون عامری، افضل الدین، شیخ محیی الدین بن العربی؛ رساله در استخراج اسامی و القاب ائمه (ع)؛ از محمد بن منصور صدر الحسینی محاسباتی بر اساس انطباقات زبر و بینات اسامی، القاب و اسامی ائمه علیهم السلام به زبان عبری و نیز استخراج اسامی و صفات ائمه علیهم السلام از آیه شریفه تطهیر (رجوع شود به فهرست 204/22 و 66/23 و 366/10)؛ شرح ابیاتی از دوانی در استخراج اسم محمد و تطبیق آن با اسلام و اسم علی با ایمان؛ دو بیتی از ملا محمد علی ابهری ولد عنایت الله در استخراج نام علی و محمد (ص) از الف و لام الله؛ دو بیت از جامی در استخراج نام علی از «احد»؛ تعریف بینات و زبر در اصطلاح اهل جفر؛ ابیاتی از شیخ بهائی (منسوب) در زبر شاه عباس و بینات خلد الله ملک؛ ولی دشت بیاضی (سرگذشت کوتاه، قتل او به دست اوزبکان و پیشگویی او قتل خویش را در یک رباعی؛ نامه فکاهی با رمز طنز-بخشی است از نامه‌ای با استفاده از کلماتی مانند شیخ الحدید به جای پیراهن، مع فخذ (به جای باران). در این نامه آمده است: ایها الفتی اخراج شما از عشرکین ما واقع می‌شود. جدید الاصم ما ماتی اربع شما خواهد شد؛ قطعه ماست: دعایی از کم و کاست بیرون و به اجابت چون ... مقرون ... تقد دیدارش که قاسم قضا از غیر سفیدی بعید داشته؛ تصحیف = کلمات مشابه و قابل تصحیف؛ نامها و صفتها با صفتها و عنوانهای مناسب و نزدیک؛ قطعاتی به نظم از: اهلی، عماد، خواجه قنبر علی، انوری، ملا قاسم و خواجه نصیرمادحی مشهدی (قصیده 34 بیتی در شکایت از مردم روزگار)، میر سید علی راثی، اگهی شیرازی، قطعه‌ای به نثر از بوعلی در اعداد مناسبه، دو قطعه 2 بیتی به فارسی و عربی در تعریف اربعه مناسبه، نقلی از کشکول شیخ بهائی.