الوقوف و الفوائد

● الوقوف و الفوائد = احکام آیات قرآن مجید و فرقان حمید / قرائت، تجوید / فارسی al-voqūf va-l favā’ed = ahkām-e āyāt-i qor’ān-e majīd va forqān-e hamīd سیواسی، حسین بن محمد، 976 - 1008 قمری sīvāsī,hoseyn ebn-e mohammad (1569 - 1600) این کتاب چنان‌که در ابتداء قسمتی از آن تصریح گردیده، تألیف حسین بن محمد (؟) می‌باشد که به شهادت این مؤلفه ازدانشمندان امامی مذهب و پس از قرن نهم بوده و مشتمل بر سه قسمت است: 1. وقوف کلمات قرآن کریم از اول تا به آخر، 2. فوائد متفرقه راجعه به قرآن از جواهر التفسير و شرح شاطبیه حافظ طاهر اصفهانی و شرح شاطبیه فارسی، 3. رساله در شماره آیات سور و اختلاف در آنها. نویسنده در آخر می‌گوید که از نگارش وقوف و فوائد فراغت یافته بنابراین بدین نام آنرا معرفی نمودیم. نام رساله و مؤلف آن نیازمند بررسی بیشتری است. از بخشی از آن به نظر می‌رسد که نام رساله «کنز اللطائف فی ما يحتاج اليه تصحیح المصاحف» باشد ولی در پایان برخی نسخه‌ها نام «الوقوف و الفوائد» دارد که توسط کاتب آن داده شده است. نام مؤلف در ابتدای رساله حسین بن محمد آمده ولی در نسخه‌ای که مؤلف الذریعه رؤیت کرده، نام مؤلف حسین بن عثمان ضبط شده است. از حسین بن محمد در منابع هیچ نشانی نیافتیم ولی حسین بن عثمان دارای تألیفات متعددی است و از شاگردان ابن جزری (-833ق) در شیراز بوده است. از رساله چنین به دست می‌آید که مؤلف درباره مواضع وقف در قرآن دارای تألیفی است که البته نامی از آن نمی‌برد. رساله هیچ فصل‌بندی خاصی ندارد. آغاز: این فقیر حیران حسین بن محمد ... می‌گوید که چون خواستم که این فوائد را ختم کرده شروع در بیان وقوف و ذکر آیات نماید چه مقصود آنهایند مردی که در طریق محبت فرد بود و در چمن اخلاص همچون ورد در دامنم آویخت که بعضی را از فوائد که نه از مقاصد کتاب است نوشتی وظیفه آنکه از بهر خاطر من اختلاف اهل عدد که خود تعلق به مقاصد دارد بیان کنی تا فایده کتاب اعم شود انجام: که گفته که حروف قرآن را شمردیم و مجموع آنها سیصد و بیست و یک هزار حرف است و تعداد کلماتش نمودم هفتاد هزار کلمه است و الله اعلم بالصواب. چاپ: گنجینه بهارستان، علوم قرآنی و روائی -3، مسلسل 15، به کوشش سید حسین مرعشی، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، پائیز 1385ش، با تصحیح سید حسین مرعشی. [الذریعه 163/18]