نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

وسيلة النجات

wasīlat-un najāt
1 نسخه ثبت‌شده قرن 13 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/69946
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #69946
تاریخ و سده تألیف: 1266 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 34، ص 389
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: فقه
اهدا / به درخواست: درویش غلام حسین

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

کتاب کوتاهی در احکام شریعت و آداب طریقت است: «لهذا بنابر این به تألیف یک مختصری از شریعت و طریقت از مسایل حلال و حرام عقلیه و بدنیه و چند مسئله از احکام طریقت پرداخته که او را وسيلة النجات نامیدیم از برای درویشان عجم در وقت ضرورت کارسازی و رفع احتیاج خود نمایند ... و در این رساله بسیار کوشش و اختصار می‌نمایم». تنظیم شده در چهار«مقصد» و هر مقصد در چند «باب»: مقصد 1.بیان آداب اصول دین،در شش باب: باب 1) [اصول دین و لزوم یادگیری آنها]، 2) توحید، 3) عدل، 4) نبوت، 5) امامت، 6) معاد؛ مقصد 2. بیان آداب احکام، در هشت باب: 1) کتاب طهارت، 2) کتاب صلوات، 3) کتاب صوم، 4) کتاب الزکوة، 5) کتاب خمس، 6) کتاب حج، 7) کتاب جهاد، 8) کتاب بیع؛ مقصد 3. احکام طریقت است، در سه باب: 1) در احکام لسان کشیدن مرید و مرشد می‌باشد، 2) بیان ارشاد کردن قضاوت و مفرد ابدالی، 3) بیان آداب ارشاد کردن اختیاری می‌باشد؛ مقصد 4. بیان آداب احکام مجلا می‌باشد، در شش باب: 1) مجلای اختیاری احکام، 2) در احکام مجلای مفرد ابدالی، 3) بیان آداب مجلای قضاوت می‌باشد، 4) بیان آداب لسان نامچه، 5) بیان آداب اقرار نامچه طلب حرفت؛ مقصد 5. احکام سوال نمودن طالب از راه طریقت و جواب فرمودن پیر مرشد، در یک باب: 1) بیان آداب کرسی عجم می‌باشد؛ مقصد 6.احکام نظم و اثبات مقام منزل وسیله‌ها می‌باشد، در هشت«باب»: 1)بیان آداب اثبات نمودن شمع‌های هفده سلسله می‌باشد، 2) بیان آداب اثبات مقام منزل وسیله‌های اختیاری می‌باشد، 3) بیان آداب سوال طالب پردازی مرشد، 4) سوال طالب خدمتی، 5) بیان آداب جواب مرشد طالب لسان پروازی، 6) بیان آداب جواب لسان خدمتی مرشد گوید، 7) در جواب قضاوت، 8) بیان آداب فاتحه تکبیر می‌باشد.مؤلف جزو سلاسل صوفیه بوده و در پایان نوشته: «این صحیفه صورت مجالس طریق کسوت گیری اختیار می‌باشد و نشستن هفده سلسله می‌باشد و نامیدن دوازده وسیله اختیاری در مجالس طریق و طی نمودند (کذا) دوازده منزل مقام می‌باشد».دو صفحه اول تقدیم نامه کتاب به کسی که نامش سترده و در بازنویسی به جایش «جناب طریقت مدار حبب (کذا؛ حبیب) عجم اعلا الله مقامه» نوشته شده است.نوشته شده در سال 1266ق به درخواست درویش غلام حسین برای یادگیری محمد مهدی درویش اختیار تبریزی طهرانی.

متن فنخا

● وسيلة النجات / فقه / فارسی wasīlat-un najāt کفاش همدانی، علی محمد، ق13 قمری kaffāš-e hamadānī, ‘alī mohammad( - 19c) به درخواست: درویش غلام حسین تاریخ تألیف: 1266ق کتاب کوتاهی در احکام شریعت و آداب طریقت است: «لهذا بنابر این به تألیف یک مختصری از شریعت و طریقت از مسایل حلال و حرام عقلیه و بدنیه و چند مسئله از احکام طریقت پرداخته که او را وسيلة النجات نامیدیم از برای درویشان عجم در وقت ضرورت کارسازی و رفع احتیاج خود نمایند ... و در این رساله بسیار کوشش و اختصار می‌نمایم». تنظیم شده در چهار«مقصد» و هر مقصد در چند «باب»: مقصد 1.بیان آداب اصول دین،در شش باب: باب 1) [اصول دین و لزوم یادگیری آنها]، 2) توحید، 3) عدل، 4) نبوت، 5) امامت، 6) معاد؛ مقصد 2. بیان آداب احکام، در هشت باب: 1) کتاب طهارت، 2) کتاب صلوات، 3) کتاب صوم، 4) کتاب الزکوة، 5) کتاب خمس، 6) کتاب حج، 7) کتاب جهاد، 8) کتاب بیع؛ مقصد 3. احکام طریقت است، در سه باب: 1) در احکام لسان کشیدن مرید و مرشد می‌باشد، 2) بیان ارشاد کردن قضاوت و مفرد ابدالی، 3) بیان آداب ارشاد کردن اختیاری می‌باشد؛ مقصد 4. بیان آداب احکام مجلا می‌باشد، در شش باب: 1) مجلای اختیاری احکام، 2) در احکام مجلای مفرد ابدالی، 3) بیان آداب مجلای قضاوت می‌باشد، 4) بیان آداب لسان نامچه، 5) بیان آداب اقرار نامچه طلب حرفت؛ مقصد 5. احکام سوال نمودن طالب از راه طریقت و جواب فرمودن پیر مرشد، در یک باب: 1) بیان آداب کرسی عجم می‌باشد؛ مقصد 6.احکام نظم و اثبات مقام منزل وسیله‌ها می‌باشد، در هشت«باب»: 1)بیان آداب اثبات نمودن شمع‌های هفده سلسله می‌باشد، 2) بیان آداب اثبات مقام منزل وسیله‌های اختیاری می‌باشد، 3) بیان آداب سوال طالب پردازی مرشد، 4) سوال طالب خدمتی، 5) بیان آداب جواب مرشد طالب لسان پروازی، 6) بیان آداب جواب لسان خدمتی مرشد گوید، 7) در جواب قضاوت، 8) بیان آداب فاتحه تکبیر می‌باشد.مؤلف جزو سلاسل صوفیه بوده و در پایان نوشته: «این صحیفه صورت مجالس طریق کسوت گیری اختیار می‌باشد و نشستن هفده سلسله می‌باشد و نامیدن دوازده وسیله اختیاری در مجالس طریق و طی نمودند (کذا) دوازده منزل مقام می‌باشد».دو صفحه اول تقدیم نامه کتاب به کسی که نامش سترده و در بازنویسی به جایش «جناب طریقت مدار حبب (کذا؛ حبیب) عجم اعلا الله مقامه» نوشته شده است.نوشته شده در سال 1266ق به درخواست درویش غلام حسین برای یادگیری محمد مهدی درویش اختیار تبریزی طهرانی.

نسخه‌های خطی این اثر

1 نسخه