نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الوجيزة في الدراية

al-wajīza fi-d dirāya
249 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/69683
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #69683
تاریخ و سده تألیف: 1010 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 34، ص 272 تا 283
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: درایه
محل تألیف: مرو رود (ماروچاق)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

کتاب خلاصه‌ای در علم درایه است در یک «مقدمه» و شش «فصل» و یک «خاتمه»: المقدمة: فی تعریف علم الدرایة؛ فصل 1. ما یتقوم به من معنی الحدیث؛ 2. المتواتر و الواحد؛ 3. انواع الحدیث؛ 4. تعدیل الراوی و جرحه؛ 5. انواع تحمل الحدیث؛ 6. کثرة احادیث الشیعة. آن را هنگامی که در مرورود معروف به ماروچاق همراه لشکریان شاه عباس صفوی (996-1038ق) عازم تسخیر بلخ بوده، به پایان رسانده است.
آغاز اثر
« الحمدلله على نعمائه المتواترة و آلائه المستفيضة المتكاثرة ... و بعد، فهذه رسالة عزيزة موسومة بالوجيزة تتضمن خلاصة علم الدراية و تشتمل على زبدة ما يحتاج اليه اهل الرواية جعلتها كالمقدمة لكتاب الحبل المتین و علی الله اتوکل و به استعین. و هی مرتبة على مقدمة و فصول ستة و خاتمة ... »
انجام اثر
« بعين البصيرة و يحمده المتناولون بيد غير قصيرة. و اسأل الله التوفيق لاتمامه و الفوز بسعادة اختتامه انه سميع مجيب. »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی، صص985-986؛ در مجموعه رسائل درایة الحدیث، قم، دارالحدیث، جزء اول، 1382ش، با تصحیح سید حسن حسینی آل المجدد الشیرازی؛ در تهران در 1310 با وصول الاخيار پدرش و بدایه شهید به اندازه ربعی در 8ص و در 1311 با خلاصه علامه و رجال مجلسی به وسیله حاج میرزا عبدالله تهرانی به اندازه وزیری در 5ص به چاپ سنگی رسید؛ با تحقیق ماجد غرباوی در مجله تراثنا، ش 32، ذیحجه 1413ق، ص387-439؛ تهران، سنگی، بی ناشر، 1319ق، وزیری؛ ایران، قم، مكتبة بصيرتی، 1398ق، سنگی، وزیری، 7ص (افست از روی چاپ تهران به خط علی بن حبیب الله اصفهانی، 1319)، (صص1-7)
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
شرح وجیزه شیخ بهاء الدین؛ تبریزی، محمد زمان بن کلبعلی (-قرن 12)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 1010/10-1017 (246 نسخه) الذریعة 51/25-52 و 168/14-169 و 169-168: 12 و 228/2 کشف الحجب و الاستار 599

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الوجيزة في الدراية / درايه / عربی al-wajīza fi-d dirāya شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری šeyx-e bahā’ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621) تاریخ تألیف: ذیقعده 1010ق؛ محل تألیف: مرو رود (ماروچاق) کتاب خلاصه‌ای در علم درایه است در یک «مقدمه» و شش «فصل» و یک «خاتمه»: المقدمة: فی تعریف علم الدرایة؛ فصل 1. ما یتقوم به من معنی الحدیث؛ 2. المتواتر و الواحد؛ 3. انواع الحدیث؛ 4. تعدیل الراوی و جرحه؛ 5. انواع تحمل الحدیث؛ 6. کثرة احادیث الشیعة. آن را هنگامی که در مرورود معروف به ماروچاق همراه لشکریان شاه عباس صفوی (996-1038ق) عازم تسخیر بلخ بوده، به پایان رسانده است. آغاز: الحمدلله على نعمائه المتواترة و آلائه المستفيضة المتكاثرة ... و بعد، فهذه رسالة عزيزة موسومة بالوجيزة تتضمن خلاصة علم الدراية و تشتمل على زبدة ما يحتاج اليه اهل الرواية جعلتها كالمقدمة لكتاب الحبل المتین و علی الله اتوکل و به استعین. و هی مرتبة على مقدمة و فصول ستة و خاتمة ... انجام: بعين البصيرة و يحمده المتناولون بيد غير قصيرة. و اسأل الله التوفيق لاتمامه و الفوز بسعادة اختتامه انه سميع مجيب. چاپ: مشار عربی، صص985-986؛ در مجموعه رسائل درایة الحدیث، قم، دارالحدیث، جزء اول، 1382ش، با تصحیح سید حسن حسینی آل المجدد الشیرازی؛ در تهران در 1310 با وصول الاخيار پدرش و بدایه شهید به اندازه ربعی در 8ص و در 1311 با خلاصه علامه و رجال مجلسی به وسیله حاج میرزا عبدالله تهرانی به اندازه وزیری در 5ص به چاپ سنگی رسید؛ با تحقیق ماجد غرباوی در مجله تراثنا، ش 32، ذیحجه 1413ق، ص387-439؛ تهران، سنگی، بی ناشر، 1319ق، وزیری؛ ایران، قم، مكتبة بصيرتی، 1398ق، سنگی، وزیری، 7ص (افست از روی چاپ تهران به خط علی بن حبیب الله اصفهانی، 1319)، (صص1-7) [دنا 1010/10-1017 (246 نسخه)؛ الذریعة 51/25-52 و 168/14-169 و 169-168: 12 و 228/2؛ کشف الحجب و الاستار 599] شرح و حواشی: 1- شرح وجیزه شیخ بهاء الدین؛ تبریزی، محمد زمان بن کلبعلی (-قرن 12)

نسخه‌های خطی این اثر

249 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
91
مجلس
تهران
14521/7 بی‌کاتب دهه آخر جمادی الثانی 1250ق نسخ 6 شناسنامه ←
92
رضوی
مشهد
27198 محمد علی بن محمد حسن کاشانی آرانی 1248ق نسخ 5 شناسنامه ←
93
رضوی
مشهد
20855 بی‌کاتب پنج‌شنبه 13 رجب1248ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
94
مفتاح
تهران
104/2 حسن بن حسین حسینی مازندرنی 1247ق نسخ - شناسنامه ←
95
مرعشی
قم
2792/3 بی‌کاتب سه‌شنبه جمادی الاول1246ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
96
رضوی
مشهد
ض 11134 بی‌کاتب ربیع الثانی1244ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
97
مرعشی
قم
5384/4 بی‌کاتب ذیحجه1240ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
98
مؤسسه مطالعات اسلامی
تهران
79/5 عبدالحمید بن محمد رضا صفر1239ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
99
نبوی، سید محمد
دزفول
بدون شماره بی‌کاتب 1239ق - - شناسنامه ←
100
دانشگاه
تهران
4123/5 حسینی افچه‌ای کوشک دشتی، جلال الدین بن غیاث الدین چهارشنبه 15 محرم 1238ق نستعلیق 22 شناسنامه ←
101
مروی
تهران
937/3 بیدگلی، محمد بن عبدالوهاب 1238ق - - شناسنامه ←
102
مجلس
تهران
17021/1 خوئینی، محمد تقی بن احمد جمادی الثانی 1234ق - 10 شناسنامه ←
103
فیض مهدوی (کتابخانه)
کرمانشاه
بدون شماره/1 محمد بن حسن بن آقا رستم پنج‌شنبه 23 صفر 1233ق - - شناسنامه ←
104
رضوی
مشهد
5729 بی‌کاتب حدوداً1233ق - 2 شناسنامه ←
105
ملک
تهران
828/4 بی‌کاتب رجب 1231ق نسخ 5 شناسنامه ←
106
گلپایگانی
قم
4068/3-20/188 ابوالقاسم یک‌شنبه 2 ربیع الثانی 1228ق شکسته نستعلیق 10 شناسنامه ←
107
علامه طباطبائی
شیراز
66/4 علیمراد بن علی محمد 1225ق نسخ - شناسنامه ←
108
مهدوی
تهران
340/1 شوشتری، حسین بن محمد 1224ق نسخ - شناسنامه ←
109
دانشگاه
تهران
1257/41 قاری ساروی، علی نقی بن محمد امین 1222ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
110
رضوی
مشهد
7082 خوانساری، محمد بن محمد علی 1219ق نستعلیق 5 شناسنامه ←
111
مرکز احیاء
قم
3163/3 بی‌کاتب 1218ق نسخ 3 شناسنامه ←
112
مرعشی
قم
4055/1 تبریزی، اسماعیل بن محمد کریم 1216ق نستعلیق 14 شناسنامه ←
113
دانشگاه
تهران
989/4 مهدی بن عبدالمراد با تاریخ 1216ق نسخ 3 شناسنامه ←
114
مهدوی
تهران
277/4 مصطفی بن محمد علی حسینی 1208ق - - شناسنامه ←
115
مسجد اعظم
قم
2082/5 رشتی، تقی بن محمد باقر 1208ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
116
مرعشی
قم
14657/1 بی‌کاتب حدود قرن13 نسخ 3 شناسنامه ←
117
رضوی
مشهد
ض 17597 محمد ابراهیم حائری قرن 13 نسخ 2 شناسنامه ←
118
رضوی
مشهد
17549 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 2 شناسنامه ←
119
مرعشی
قم
15812/2 بی‌کاتب اوایل‌قرن13 نسخ 3 شناسنامه ←
120
مرعشی
قم
16256/17 سید محمدعلی بن علی نقی موسوی حدودقرن13 نستعلیق 3 شناسنامه ←