شناسنامه کتابشناختی اثر
الوجيزة في الدراية
al-wajīza fi-d dirāya
249
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/69683
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #69683
پدیدآور / مؤلف:
شیخ بهائی، محمد بن حسین
تاریخ و سده تألیف:
1010 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 34، ص 272
تا 283
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
درایه
محل تألیف:
مرو رود (ماروچاق)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
کتاب خلاصهای در علم درایه است در یک «مقدمه» و شش «فصل» و یک «خاتمه»: المقدمة: فی تعریف علم الدرایة؛ فصل 1. ما یتقوم به من معنی الحدیث؛ 2. المتواتر و الواحد؛ 3. انواع الحدیث؛ 4. تعدیل الراوی و جرحه؛ 5. انواع تحمل الحدیث؛ 6. کثرة احادیث الشیعة. آن را هنگامی که در مرورود معروف به ماروچاق همراه لشکریان شاه عباس صفوی (996-1038ق) عازم تسخیر بلخ بوده، به پایان رسانده است.
آغاز اثر
« الحمدلله على نعمائه المتواترة و آلائه المستفيضة المتكاثرة ... و بعد، فهذه رسالة عزيزة موسومة بالوجيزة تتضمن خلاصة علم الدراية و تشتمل على زبدة ما يحتاج اليه اهل الرواية جعلتها كالمقدمة لكتاب الحبل المتین و علی الله اتوکل و به استعین. و هی مرتبة على مقدمة و فصول ستة و خاتمة ... »
انجام اثر
« بعين البصيرة و يحمده المتناولون بيد غير قصيرة. و اسأل الله التوفيق لاتمامه و الفوز بسعادة اختتامه انه سميع مجيب. »
سوابق و چاپهای اثر
مشار عربی، صص985-986؛ در مجموعه رسائل درایة الحدیث، قم، دارالحدیث، جزء اول، 1382ش، با تصحیح سید حسن حسینی آل المجدد الشیرازی؛ در تهران در 1310 با وصول الاخيار پدرش و بدایه شهید به اندازه ربعی در 8ص و در 1311 با خلاصه علامه و رجال مجلسی به وسیله حاج میرزا عبدالله تهرانی به اندازه وزیری در 5ص به چاپ سنگی رسید؛ با تحقیق ماجد غرباوی در مجله تراثنا، ش 32، ذیحجه 1413ق، ص387-439؛ تهران، سنگی، بی ناشر، 1319ق، وزیری؛ ایران، قم، مكتبة بصيرتی، 1398ق، سنگی، وزیری، 7ص (افست از روی چاپ تهران به خط علی بن حبیب الله اصفهانی، 1319)، (صص1-7)
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
شرح وجیزه شیخ بهاء الدین؛ تبریزی، محمد زمان بن کلبعلی (-قرن 12)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 1010/10-1017 (246 نسخه)
الذریعة 51/25-52 و 168/14-169 و 169-168: 12 و 228/2
کشف الحجب و الاستار 599
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الوجيزة في الدراية / درايه / عربی
al-wajīza fi-d dirāya
شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری
šeyx-e bahā’ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)
تاریخ تألیف: ذیقعده 1010ق؛ محل تألیف: مرو رود (ماروچاق)
کتاب خلاصهای در علم درایه است در یک «مقدمه» و شش «فصل» و یک «خاتمه»: المقدمة: فی تعریف علم الدرایة؛ فصل 1. ما یتقوم به من معنی الحدیث؛ 2. المتواتر و الواحد؛ 3. انواع الحدیث؛ 4. تعدیل الراوی و جرحه؛ 5. انواع تحمل الحدیث؛ 6. کثرة احادیث الشیعة. آن را هنگامی که در مرورود معروف به ماروچاق همراه لشکریان شاه عباس صفوی (996-1038ق) عازم تسخیر بلخ بوده، به پایان رسانده است.
آغاز: الحمدلله على نعمائه المتواترة و آلائه المستفيضة المتكاثرة ... و بعد، فهذه رسالة عزيزة موسومة بالوجيزة تتضمن خلاصة علم الدراية و تشتمل على زبدة ما يحتاج اليه اهل الرواية جعلتها كالمقدمة لكتاب الحبل المتین و علی الله اتوکل و به استعین. و هی مرتبة على مقدمة و فصول ستة و خاتمة ...
انجام: بعين البصيرة و يحمده المتناولون بيد غير قصيرة. و اسأل الله التوفيق لاتمامه و الفوز بسعادة اختتامه انه سميع مجيب.
چاپ: مشار عربی، صص985-986؛ در مجموعه رسائل درایة الحدیث، قم، دارالحدیث، جزء اول، 1382ش، با تصحیح سید حسن حسینی آل المجدد الشیرازی؛ در تهران در 1310 با وصول الاخيار پدرش و بدایه شهید به اندازه ربعی در 8ص و در 1311 با خلاصه علامه و رجال مجلسی به وسیله حاج میرزا عبدالله تهرانی به اندازه وزیری در 5ص به چاپ سنگی رسید؛ با تحقیق ماجد غرباوی در مجله تراثنا، ش 32، ذیحجه 1413ق، ص387-439؛ تهران، سنگی، بی ناشر، 1319ق، وزیری؛ ایران، قم، مكتبة بصيرتی، 1398ق، سنگی، وزیری، 7ص (افست از روی چاپ تهران به خط علی بن حبیب الله اصفهانی، 1319)، (صص1-7)
[دنا 1010/10-1017 (246 نسخه)؛ الذریعة 51/25-52 و 168/14-169 و 169-168: 12 و 228/2؛ کشف الحجب و الاستار 599]
شرح و حواشی:
1- شرح وجیزه شیخ بهاء الدین؛ تبریزی، محمد زمان بن کلبعلی (-قرن 12)
نسخههای خطی این اثر
249 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 91 |
مرعشی
قم
|
13455/9 | بیکاتب | 1101ق | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 92 |
نمازی
خوی
|
655/1 | محمد علی بن حسین شمس اردکانی | 19 ربیع الاول 1101ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 93 |
نمازی
خوی
|
676/4 | فراهی، محمد جعفر بن سلیمان | 3 ربیع الاول 1101ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 94 |
مرعشی
قم
|
7316/8 | صفی الدین بن فخرالدین بن نورالدین بن علی عاملی | 1104ق | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 95 |
گوهرشاد
مشهد
|
2044/2 | بیکاتب | صفر1104ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 96 |
علامه فانی (ضیاء الدین)
اصفهان
|
33/2 | محمد خلیل بن محمد محسن حسینی | جمعه 1 رجب 1111ق | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 97 |
امام هادی
مشهد
|
41/4 | خاتون آبادی، محمد کاظم بن محمد شریف | 1115ق | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 98 |
مجلس
تهران
|
2761/14 | محمد بن بدوی | 1117ق | نسخ | 12 | شناسنامه ← |
| 99 |
گلپایگانی
قم
|
56/177-8327/5 | بیکاتب | 17 جمادی الثانی 1117ق | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 100 |
رضوی
مشهد
|
22524 | بیکاتب | 1120ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 101 |
کمالی
همدان
|
6/3 | بیکاتب | 1123ق | - | - | شناسنامه ← |
| 102 |
مجلس
تهران
|
15676/10 | بیکاتب | 1124ق | نستعلیق | 12 | شناسنامه ← |
| 103 |
مرکز احیاء
قم
|
280/4 | آصفی، محمد اکرم | 1124ق، برای فرزندش محمدآقا ابوالعرب | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 104 |
مسجد اعظم
قم
|
652/7 | نایینی، محمد رفیع بن صفات الله | ذیحجه 1124ق | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 105 |
ملی
شیراز
|
ف163/2 | بیکاتب | 1127ق | - | 3 | شناسنامه ← |
| 106 |
فاضل قائینی
قم
|
بدون شماره | محمد خضر بن محمد حسین شوشتری | 1134ق | - | - | شناسنامه ← |
| 107 |
مرعشی
قم
|
12165/7 | حسینی جنابذی، محمد بن اسماعیل | 7 شوال1148ق | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 108 |
مرعشی
قم
|
11247/2 | بیکاتب | یکشنبه 27 جمادی الاول1153ق | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 109 |
مرکز احیاء
قم
|
4228/3 | بیکاتب | پنجشنبه 10 جمادی الاول1185ق | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 110 |
مجلس
تهران
|
14792/12 | حسینی حسنی، معزالدین بن علی اکبر | 1193ق، برای مولی محمد تقی بن حاج محمد علی اصطهباناتی | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 111 |
مجلس
تهران
|
1297/1ط | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 7 | شناسنامه ← |
| 112 |
رضوی
مشهد
|
21018 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 113 |
رضوی
مشهد
|
31858 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 114 |
مجلس
تهران
|
514/1-طباطبائی | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 115 |
دانشگاه
تهران
|
3419/4 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 116 |
مجلس
تهران
|
875/4-طباطبائی | بیکاتب | قرن 13 | - | 62 | شناسنامه ← |
| 117 |
مرعشی
قم
|
278عکسی و 1537/1عکسی | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 118 |
مرعشی
قم
|
13096/25 | حسینی، ابوالقاسم بن عزیز | قرن 13 | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 119 |
فیضیه
قم
|
847/13 | بیکاتب | قرن 13 | - | 5 | شناسنامه ← |
| 120 |
مرکز احیاء
قم
|
1133/3 و 2671/4 عکسی | انصاری، محمد رضا بن موسی | قرن 13 | - | 8 | شناسنامه ← |