نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الوجيزة في الدراية

al-wajīza fi-d dirāya
249 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/69683
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #69683
تاریخ و سده تألیف: 1010 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 34، ص 272 تا 283
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: درایه
محل تألیف: مرو رود (ماروچاق)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

کتاب خلاصه‌ای در علم درایه است در یک «مقدمه» و شش «فصل» و یک «خاتمه»: المقدمة: فی تعریف علم الدرایة؛ فصل 1. ما یتقوم به من معنی الحدیث؛ 2. المتواتر و الواحد؛ 3. انواع الحدیث؛ 4. تعدیل الراوی و جرحه؛ 5. انواع تحمل الحدیث؛ 6. کثرة احادیث الشیعة. آن را هنگامی که در مرورود معروف به ماروچاق همراه لشکریان شاه عباس صفوی (996-1038ق) عازم تسخیر بلخ بوده، به پایان رسانده است.
آغاز اثر
« الحمدلله على نعمائه المتواترة و آلائه المستفيضة المتكاثرة ... و بعد، فهذه رسالة عزيزة موسومة بالوجيزة تتضمن خلاصة علم الدراية و تشتمل على زبدة ما يحتاج اليه اهل الرواية جعلتها كالمقدمة لكتاب الحبل المتین و علی الله اتوکل و به استعین. و هی مرتبة على مقدمة و فصول ستة و خاتمة ... »
انجام اثر
« بعين البصيرة و يحمده المتناولون بيد غير قصيرة. و اسأل الله التوفيق لاتمامه و الفوز بسعادة اختتامه انه سميع مجيب. »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی، صص985-986؛ در مجموعه رسائل درایة الحدیث، قم، دارالحدیث، جزء اول، 1382ش، با تصحیح سید حسن حسینی آل المجدد الشیرازی؛ در تهران در 1310 با وصول الاخيار پدرش و بدایه شهید به اندازه ربعی در 8ص و در 1311 با خلاصه علامه و رجال مجلسی به وسیله حاج میرزا عبدالله تهرانی به اندازه وزیری در 5ص به چاپ سنگی رسید؛ با تحقیق ماجد غرباوی در مجله تراثنا، ش 32، ذیحجه 1413ق، ص387-439؛ تهران، سنگی، بی ناشر، 1319ق، وزیری؛ ایران، قم، مكتبة بصيرتی، 1398ق، سنگی، وزیری، 7ص (افست از روی چاپ تهران به خط علی بن حبیب الله اصفهانی، 1319)، (صص1-7)
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
شرح وجیزه شیخ بهاء الدین؛ تبریزی، محمد زمان بن کلبعلی (-قرن 12)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 1010/10-1017 (246 نسخه) الذریعة 51/25-52 و 168/14-169 و 169-168: 12 و 228/2 کشف الحجب و الاستار 599

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الوجيزة في الدراية / درايه / عربی al-wajīza fi-d dirāya شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری šeyx-e bahā’ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621) تاریخ تألیف: ذیقعده 1010ق؛ محل تألیف: مرو رود (ماروچاق) کتاب خلاصه‌ای در علم درایه است در یک «مقدمه» و شش «فصل» و یک «خاتمه»: المقدمة: فی تعریف علم الدرایة؛ فصل 1. ما یتقوم به من معنی الحدیث؛ 2. المتواتر و الواحد؛ 3. انواع الحدیث؛ 4. تعدیل الراوی و جرحه؛ 5. انواع تحمل الحدیث؛ 6. کثرة احادیث الشیعة. آن را هنگامی که در مرورود معروف به ماروچاق همراه لشکریان شاه عباس صفوی (996-1038ق) عازم تسخیر بلخ بوده، به پایان رسانده است. آغاز: الحمدلله على نعمائه المتواترة و آلائه المستفيضة المتكاثرة ... و بعد، فهذه رسالة عزيزة موسومة بالوجيزة تتضمن خلاصة علم الدراية و تشتمل على زبدة ما يحتاج اليه اهل الرواية جعلتها كالمقدمة لكتاب الحبل المتین و علی الله اتوکل و به استعین. و هی مرتبة على مقدمة و فصول ستة و خاتمة ... انجام: بعين البصيرة و يحمده المتناولون بيد غير قصيرة. و اسأل الله التوفيق لاتمامه و الفوز بسعادة اختتامه انه سميع مجيب. چاپ: مشار عربی، صص985-986؛ در مجموعه رسائل درایة الحدیث، قم، دارالحدیث، جزء اول، 1382ش، با تصحیح سید حسن حسینی آل المجدد الشیرازی؛ در تهران در 1310 با وصول الاخيار پدرش و بدایه شهید به اندازه ربعی در 8ص و در 1311 با خلاصه علامه و رجال مجلسی به وسیله حاج میرزا عبدالله تهرانی به اندازه وزیری در 5ص به چاپ سنگی رسید؛ با تحقیق ماجد غرباوی در مجله تراثنا، ش 32، ذیحجه 1413ق، ص387-439؛ تهران، سنگی، بی ناشر، 1319ق، وزیری؛ ایران، قم، مكتبة بصيرتی، 1398ق، سنگی، وزیری، 7ص (افست از روی چاپ تهران به خط علی بن حبیب الله اصفهانی، 1319)، (صص1-7) [دنا 1010/10-1017 (246 نسخه)؛ الذریعة 51/25-52 و 168/14-169 و 169-168: 12 و 228/2؛ کشف الحجب و الاستار 599] شرح و حواشی: 1- شرح وجیزه شیخ بهاء الدین؛ تبریزی، محمد زمان بن کلبعلی (-قرن 12)

نسخه‌های خطی این اثر

249 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
91
مرعشی
قم
13455/9 بی‌کاتب 1101ق نسخ 6 شناسنامه ←
92
نمازی
خوی
655/1 محمد علی بن حسین شمس اردکانی 19 ربیع الاول 1101ق نسخ - شناسنامه ←
93
نمازی
خوی
676/4 فراهی، محمد جعفر بن سلیمان 3 ربیع الاول 1101ق نسخ - شناسنامه ←
94
مرعشی
قم
7316/8 صفی الدین بن فخرالدین بن نورالدین بن علی عاملی 1104ق نسخ 6 شناسنامه ←
95
گوهرشاد
مشهد
2044/2 بی‌کاتب صفر1104ق نستعلیق - شناسنامه ←
96
علامه فانی (ضیاء الدین)
اصفهان
33/2 محمد خلیل بن محمد محسن حسینی جمعه 1 رجب 1111ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
97
امام هادی
مشهد
41/4 خاتون آبادی، محمد کاظم بن محمد شریف 1115ق نسخ 6 شناسنامه ←
98
مجلس
تهران
2761/14 محمد بن بدوی 1117ق نسخ 12 شناسنامه ←
99
گلپایگانی
قم
56/177-8327/5 بی‌کاتب 17 جمادی الثانی 1117ق نستعلیق 5 شناسنامه ←
100
رضوی
مشهد
22524 بی‌کاتب 1120ق نستعلیق - شناسنامه ←
101
کمالی
همدان
6/3 بی‌کاتب 1123ق - - شناسنامه ←
102
مجلس
تهران
15676/10 بی‌کاتب 1124ق نستعلیق 12 شناسنامه ←
103
مرکز احیاء
قم
280/4 آصفی، محمد اکرم 1124ق، برای فرزندش محمدآقا ابوالعرب نسخ 5 شناسنامه ←
104
مسجد اعظم
قم
652/7 نایینی، محمد رفیع بن صفات الله ذیحجه 1124ق نسخ 5 شناسنامه ←
105
ملی
شیراز
ف163/2 بی‌کاتب 1127ق - 3 شناسنامه ←
106
فاضل قائینی
قم
بدون شماره محمد خضر بن محمد حسین شوشتری 1134ق - - شناسنامه ←
107
مرعشی
قم
12165/7 حسینی جنابذی، محمد بن اسماعیل 7 شوال1148ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
108
مرعشی
قم
11247/2 بی‌کاتب یک‌شنبه 27 جمادی الاول1153ق نسخ 5 شناسنامه ←
109
مرکز احیاء
قم
4228/3 بی‌کاتب پنج‌شنبه 10 جمادی الاول1185ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
110
مجلس
تهران
14792/12 حسینی حسنی، معزالدین بن علی اکبر 1193ق، برای مولی محمد تقی بن حاج محمد علی اصطهباناتی نسخ 2 شناسنامه ←
111
مجلس
تهران
1297/1ط بی‌کاتب قرن 13 نسخ 7 شناسنامه ←
112
رضوی
مشهد
21018 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 5 شناسنامه ←
113
رضوی
مشهد
31858 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 3 شناسنامه ←
114
مجلس
تهران
514/1-طباطبائی بی‌کاتب قرن 13 نسخ 6 شناسنامه ←
115
دانشگاه
تهران
3419/4 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 4 شناسنامه ←
116
مجلس
تهران
875/4-طباطبائی بی‌کاتب قرن 13 - 62 شناسنامه ←
117
مرعشی
قم
278عکسی و 1537/1عکسی نامشخص - - - شناسنامه ←
118
مرعشی
قم
13096/25 حسینی، ابوالقاسم بن عزیز قرن 13 نستعلیق 2 شناسنامه ←
119
فیضیه
قم
847/13 بی‌کاتب قرن 13 - 5 شناسنامه ←
120
مرکز احیاء
قم
1133/3 و 2671/4 عکسی انصاری، محمد رضا بن موسی قرن 13 - 8 شناسنامه ←