الوثائق المظفرية

● الوثائق المظفرية = صريح الملك المظفرية = موقوفات المظفرية = موقوفات جهانشاه قراقویونلو = وثائق موقوفات السلطان جهانشاه = الموقوفات لمسجد کبود فی تبریز / اسناد / عربی al-waṯāʾiq-ul muẓaffarīya = ṣarīḥ-ul mulk-il muẓaffarīya = mawqūfāt-ul muẓaffarīya = mowqūfāt-e jahānšāh qarāqūyūnlū = waṯāʾiq-u mawqūfāt-is sulṭān jahānšāh = al-mawqūfāt li-masjid-i kabūd fī tabrīz صورت موقوفات عمارت مظفریه تبریز است که جهانشاه بن قرایوسف قراقویونلو (839-872ق) آن را ساخته و املاک بسیاری را وقف آنجا نموده است. حافظ حسین کربلایی تبریزی در «روضات الجنان و جنات الجنان» (صفحه 43) در مورد بنای آن عمارت چنین آورده: «در ایام پادشاه مرحوم جهانشاه که حرم محترم وی، بیگم انارالله برهانها اراده ساختن عمارت مظفریه نموده در واقعه دیده که بنای آن عمارت را شخصی از اولیای آن زمان نهاد، جمیع اعزه که در آن زمان بودند همه را حاضر کردند بیگم در جایی مستور نشسته ملاحظه ایشان می‌نمود چون نظرش به خواجه علی افتاد فرمود که آن شخصی که من در واقعه دیدم همین است بنابر آن بنای آن عمارت وی نهاد ...». چنانچه در مقدمه این سند آمده بنای مسجد کبود تبریز به امر جهانشاه و به اهتمام همسر وی یعنی خاتون جان بیگم دختر غیاث الدین اخی تاج الدین فرزند صدراعظم اخی فریدون بوده و تولیت موقوفات نیر به وی سپرده شده است.چنان‌که در کتاب «تاریخ تبریز تا پایان قرن نهم هجری» آمده، این سند به تصدیق و تأیید قاضی القضاة نجم الدین محمد خالدی اسکویی تبریزی رسیده است. این بنای تاریخی مشتمل است بر مسجد، خانقاه و بقعه‌ای دارای قنات متصل بر خانقاه و مجموعه این بناها در محله پس کوشک تبریز قرار گرفته است.این وقف‌نامه‌ای دارای چهار فصل می‌باشد: فصل 1. الاملاک الواقعة داخل مدینة تبریز که عبارت است از حمام صباحی، باغ لیلوا، باغ برج، باغ نوخیذ، باغ احمدآباد، باغچه خواجه مطهر، 11 سهم از 14 سهم قنات لیلوا، ربع قنات صدریه، 17 سهم از قنات نوخیذ، قنات نورین، قنات پیلتن، ثلث وطسوج قنات سدول (حسین آباد)، ربع قنات برزناو، همه زمینهای محمد آباد، همه عمارت باغ شمس آباد (شمساباد)، همه اراضی زیبآباد، همه عمارت باغ محمد آباد، سه سهم از 7 سهم قنات محمد آباد، همه باغ خلفان، همه اراضی حکماباد، باغ برج، زمینهای تیم بخش، اراضی ماره بزرگ، زمین ماره کیار، زمین خواجه فتح الله بهشتی و ...؛ فصل 2. الاملاک الواقعة فی نواحی بلدة سراة من بلاد آذربایجان که عبارت است از قریه دودزان (دوزدوزان)، قریه رزلق، قریه ارداران، قریه اسینق، قریه اشیق = اشتلق؛ فصل 3. مشتمل على قسمین، قسم 1) فی بیان الاراضی المتصل بعضها ببعض المشتملة على مبذر ستین جریبا من الحنطة الواقعة فی صحرا القریة فخرآباد، قسم 2) الاملاک التی وقع اکثرها داخل القریة المذکورة اعنى فخرآباد، در این فصل از زمینهای یوسفان، فقیه، یلمان، هراوجان ... افی باله، پیره زن، اخی رز و ... نام برده شده است؛ فصل 4. الاملاک الواقعة فی مواضع شتی ايضا من کوره آذربایجان مشتمل بر قری هیروی، سغین سره (؟) از قری مهرانرود، سفنج، اوتکین، اندراب و ... . در کتاب تاریخ تبریز تا پایان قرن نهم هجری اثر دکتر محمدجواد مشکور (صفحه 654) آمده نسخه‌ای از این وقف‌نامه به سال 126ق د دارالسلطنه تبریز خریداری و توسط امیر نظام گروسی به کتابخانه سلطنتی ارسال شده که 363 ورق در ابعاد 37×27 و وزن آن شش کیلوگرم بوده است.