الوافی فی التدبير الکافی

● الوافی فی التدبير الکافی / کیمیا / عربی al-wāfī fī tadbīr-il kāfī مصمودی، محمد بن احمد، قرن 9 قمری masmūdī, mohammad ebn-e ahmad(- 15c) تاریخ تألیف: ذیحجه 897ق؛ محل تألیف: تلمسان در جوار مرقد ابو موسی شعیب غوث اندلسی مؤلف در سال 881ق به قرائت کتب بزرگان علم کیمیا پرداخته و برخی از آنها را در مصر نزد استادانش عمر فیومی و محمد بن بدرالدین بن جمعه خوانده است، سپس به سال 887ق به مکه رفته و در طواف از خداوند درخواست آموختن این علم را نموده است، بعد به مدینه و از آنجا به مصر بازگشته و در خواب پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) را دیده و از ایشان درخواست تعلیم حجر مکرم - که اساس علم کیمیاست - را کرده است.در مصر به برخی از قصاید خالد بن یزید بن معاویة بن ابی سفیان برخورد کرده که در کتابی به نام «الفردوس» جمع‌آوری نموده بود، سپس به دنبال کتاب گشته و رد دو نسخه از آن را در اسکندریه و تونس یافته، اما با کوشش فراوان فقط به 50 قصیده از این کتاب دسترسی یافته که برخی از آن قصاید را نزد استادانش خوانده و بعد به تألیف کتاب حاضر پرداخته است و آن را در دوازده «فصل» در بیان رموز این علم تنظیم و در آغاز هر فصل مباحثی کلی آورده و در پایان اشعار خالد بن یزید را آورده؛ عناوین فصول چنین است: 1.بیان مادة التدبير؛ 2. بیان تفصيل الحجر؛ 3. عمل الخل؛ 4. الخلط الاول و اوزانه و تدابیره؛ 5. تخريج النفس من جسد المغنيسيا؛ 6. تطهير النفس؛ 7. غسل الجسد و معرفة تقطيره؛ 8 كيفية تصعيد هذه الارض؛ 9. تدبير النصف الثنى الذى هو تجسد الارواح و تروحن الاجساد؛ 10. [در نسخه عکسی خراب است]؛ 11. منافع الاكسير؛ 12. الوصية.