شناسنامه کتابشناختی اثر
نهج المسترشدین فی اصول الدین
nahaj-ul mustaršidīn fī usūl-id dīn
99
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/69182
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #69182
پدیدآور / مؤلف:
علامه حلی، حسن بن یوسف
تاریخ و سده تألیف:
699 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 33، ص 987
تا 993
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
اهدا / به درخواست:
فخر المحققین
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
علامه، به درخواست فرزندش فخرالمحققین، خلاصهای از مباحث علم کلام را در سیزده«فصل» بیان نموده است: 1. تقسیم معلومات؛ 2. اقسام ممکنات؛ 3. احکام معلومات؛ 4. احکام موجودات؛ 5. اثبات واجب الوجود؛ 6. احکام صفات واجب الوجود؛ 7. آنچه بر خداوند متعال محال است؛ 8. عدل؛ 9. فروع دین؛ 10. نبوت؛ 11. امامت؛ 12. امر به معروف و نهی از منکر؛ 13. معاد.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله المنقذ من الحيرة و الضلال المرشد الى سبیل الصواب ... اما بعد فهذا کتاب نهج المسترشدین فی اصول الدین ... الفصل الاول فی تقسیم المعلومات »
انجام اثر
« و الفسق لغة الخروج عن طاعة الله تعالی فیما دون الکفر و النفاق اظهار الایمان و ابطان الکفر ... فی هذه المقدمه و من اراد التطویل فعلیه بکتابنا المسمی بنهایة المرام فی علم الکلام و من اراد التوسط فعلیه بکتاب منتهی الوصول و المناهج و غیر هما من کتبنا. »
سوابق و چاپهای اثر
مشار عربی، ص976؛ هند، بمبئی، 1303ق، سنگی، وزیری، 213ص، با «ارشاد الطالبین الی نهج المسترشدین» در بمبئی
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
تذکرة الواصلین فی شرح نهج المسترشدین؛ اعرجی، نظام الدین محمد (- قرن 8)
موصل الطالبین الی شرح نهج المسترشدین؛ نصیرالدین کاشی، علی بن محمد (-755ق)
معراج الیقین فی شرح نهج المسترشدین؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (682-771ق)
إرشاد الطالبین إلى نهج المسترشدین؛ فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله (-826ق)
التحقیق المبین فی شرح نهج المسترشدین؛ رازی، خضر بن محمد (-850ق)
مناهج الراشدین فی شرح نهج المسترشدین؛ حسینی عسکری، علی بن ابوالقاسم (- قرن 12)
شرح نهج المسترشدین؛ خوئینی، محمد حسن بن مصطفی (-13)
حاشیة شرح نهج المسترشدین؛ خوئینی، محمد حسن بن مصطفی (- قرن 13)
حاشیة نهج المسترشدین فی اصول الدین
شرح نهج المسترشدین (3عنوان)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 427/24 و 424
مکتبة العلامة الحلی ص 214-216
بروکلمان، ذیل 208/2
کشف الحجب 597
مکتبة امیرالمؤمنین 490/4 و 489/4
دنا 905/10-907 (91 نسخه)
معجم التراث الکلامی 429/5
متن فنخا
● نهج المسترشدین فی اصول الدین / کلام و اعتقادات / عربی
nahaj-ul mustaršidīn fī usūl-id dīn
علامه حلی، حسن بن یوسف، 648 - 726 قمری
‘allāme-ye hellī, hasan ebn-e yūsof (1251 - 1326)
به درخواست: فخر المحققین
تاریخ تألیف: 12 ربیع الاول 699ق
علامه، به درخواست فرزندش فخرالمحققین، خلاصهای از مباحث علم کلام را در سیزده«فصل» بیان نموده است: 1. تقسیم معلومات؛ 2. اقسام ممکنات؛ 3. احکام معلومات؛ 4. احکام موجودات؛ 5. اثبات واجب الوجود؛ 6. احکام صفات واجب الوجود؛ 7. آنچه بر خداوند متعال محال است؛ 8. عدل؛ 9. فروع دین؛ 10. نبوت؛ 11. امامت؛ 12. امر به معروف و نهی از منکر؛ 13. معاد.
آغاز: بسمله الحمدلله المنقذ من الحيرة و الضلال المرشد الى سبیل الصواب ... اما بعد فهذا کتاب نهج المسترشدین فی اصول الدین ... الفصل الاول فی تقسیم المعلومات
انجام: و الفسق لغة الخروج عن طاعة الله تعالی فیما دون الکفر و النفاق اظهار الایمان و ابطان الکفر ... فی هذه المقدمه و من اراد التطویل فعلیه بکتابنا المسمی بنهایة المرام فی علم الکلام و من اراد التوسط فعلیه بکتاب منتهی الوصول و المناهج و غیر هما من کتبنا.
چاپ: مشار عربی، ص976؛ هند، بمبئی، 1303ق، سنگی، وزیری، 213ص، با «ارشاد الطالبین الی نهج المسترشدین» در بمبئی
[الذریعة 427/24 و 424؛ مکتبة العلامة الحلی ص 214-216؛ بروکلمان، ذیل 208/2؛ کشف الحجب 597؛ مکتبة امیرالمؤمنین 490/4 و 489/4؛ دنا 905/10-907 (91 نسخه)؛ معجم التراث الکلامی 429/5]
شروح و حواشی:
1- تذکرة الواصلین فی شرح نهج المسترشدین؛ اعرجی، نظام الدین محمد (- قرن 8)
2- موصل الطالبین الی شرح نهج المسترشدین؛ نصیرالدین کاشی، علی بن محمد (-755ق)
3- معراج الیقین فی شرح نهج المسترشدین؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (682-771ق)
4- إرشاد الطالبین إلى نهج المسترشدین؛ فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله (-826ق)
5- التحقیق المبین فی شرح نهج المسترشدین؛ رازی، خضر بن محمد (-850ق)
6- مناهج الراشدین فی شرح نهج المسترشدین؛ حسینی عسکری، علی بن ابوالقاسم (- قرن 12)
7- شرح نهج المسترشدین؛ خوئینی، محمد حسن بن مصطفی (-13)
8- حاشیة شرح نهج المسترشدین؛ خوئینی، محمد حسن بن مصطفی (- قرن 13)
9- حاشیة نهج المسترشدین فی اصول الدین
10- شرح نهج المسترشدین (3عنوان)
نسخههای خطی این اثر
99 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
رضوی
مشهد
|
955 | محمد بن ابی طالب بن حاج محمد آوی | ذیحجه702ق | نسخ | 42 | شناسنامه ← |
| 2 |
مرعشی
قم
|
4/3 | ابوالفتوح احمد بن ابی عبدالله بلکو بن ابی طالب الاوی | 705ق | نسخ | 39 | شناسنامه ← |
| 3 |
دانشگاه
تهران
|
3043/3-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 4 |
مرعشی
قم
|
832عکسی | علی بن حسن | 18 ذیحجه715ق | نسخ | 43 | شناسنامه ← |
| 5 |
مرکز احیاء
قم
|
1325 عکسی | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 6 |
مجلس
تهران
|
10274/1 | حسن بن محمد الحاجی | 733ق | تعلیق | 46 | شناسنامه ← |
| 7 |
مرکز احیاء
قم
|
689/1 عکسی | بیکاتب | سه شنبه 26 صفر722ق | نسخ | 56 | شناسنامه ← |
| 8 |
ملی
تهران
|
4651/2 | بیکاتب | 734ق | نسخ | 33 | شناسنامه ← |
| 9 |
مرعشی
قم
|
8249/1 | حسین بن صالح بن محمد | 4 شعبان738ق | نسخ | 58 | شناسنامه ← |
| 10 |
ملی
تهران
|
20166 | بیکاتب | 776ق | - | - | شناسنامه ← |
| 11 |
مرعشی
قم
|
8751/1 | عبدالمطلب بن محمد بن عبدالمطلب حسینی عبیدلی | 798ق | نسخ | 50 | شناسنامه ← |
| 12 |
مجلس
تهران
|
5466 | احمد بن بزیاش دزفولی | 824ق، محشی | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 13 |
مجلس
تهران
|
9021/1 | بیکاتب | ذیحجه848ق، نام کاتب پاک شده ولی با دقت شاید بتوان کلمات ابوطالب بن عبداللطیف را خواند | نستعلیق | 23 | شناسنامه ← |
| 14 |
مدیر شانه چی
مشهد
|
138 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 15 |
مرعشی
قم
|
10668/7 | صالح بن عبد بن احمد السعدی | قرن 10 | - | 27 | شناسنامه ← |
| 16 |
الهیات
تهران
|
743/2 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 40 | شناسنامه ← |
| 17 |
مرعشی
قم
|
16208/7 | بیکاتب | حدود قرن 10 | نسخ | 64 | شناسنامه ← |
| 18 |
رضوی
مشهد
|
19627 | بیکاتب | 904ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 19 |
گلپایگانی
قم
|
3726/2-19/56 | ملک محمد بن سلطان حسین اصفهانی | صفر 954ق | نستعلیق | 15 | شناسنامه ← |
| 20 |
مرعشی
قم
|
4081/3 | غیاث الدین محمود بن امین الدین محمد | 963-962ق | نستعلیق | 54 | شناسنامه ← |
| 21 |
رضوی
مشهد
|
718 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 22 |
مرعشی
قم
|
2494/3 | فوعی، محمد بن اسماعیل | یکشنبه 13 شوال 964ق | نستعلیق | 30 | شناسنامه ← |
| 23 |
رضوی
مشهد
|
956 | حسن بن حسین رضوی | 975ق | نسخ | 41 | شناسنامه ← |
| 24 |
مجلس
تهران
|
8761/2 | بیکاتب | 982ق | نسخ | 37 | شناسنامه ← |
| 25 |
مدرسه جعفریه زهان
زهان
|
138/2 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 21 | شناسنامه ← |
| 26 |
میر حسینا قزوینی
قزوین
|
167/2 | بیکاتب | قرن 11 | - | - | شناسنامه ← |
| 27 |
رضوی
کاشان
|
82/1 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 28 |
مسجد اعظم
قم
|
2296/1 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 38 | شناسنامه ← |
| 29 |
الهیات
مشهد
|
22773/1 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 134 | شناسنامه ← |
| 30 |
ملی
تهران
|
856 | غفوربن علی بیک محمد اصفهانی | محتملاًقرن 11 | نسخ | 90 | شناسنامه ← |