شناسنامه کتابشناختی اثر
نهج المسترشدین فی اصول الدین
nahaj-ul mustaršidīn fī usūl-id dīn
99
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/69182
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #69182
پدیدآور / مؤلف:
علامه حلی، حسن بن یوسف
تاریخ و سده تألیف:
699 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 33، ص 987
تا 993
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
اهدا / به درخواست:
فخر المحققین
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
علامه، به درخواست فرزندش فخرالمحققین، خلاصهای از مباحث علم کلام را در سیزده«فصل» بیان نموده است: 1. تقسیم معلومات؛ 2. اقسام ممکنات؛ 3. احکام معلومات؛ 4. احکام موجودات؛ 5. اثبات واجب الوجود؛ 6. احکام صفات واجب الوجود؛ 7. آنچه بر خداوند متعال محال است؛ 8. عدل؛ 9. فروع دین؛ 10. نبوت؛ 11. امامت؛ 12. امر به معروف و نهی از منکر؛ 13. معاد.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله المنقذ من الحيرة و الضلال المرشد الى سبیل الصواب ... اما بعد فهذا کتاب نهج المسترشدین فی اصول الدین ... الفصل الاول فی تقسیم المعلومات »
انجام اثر
« و الفسق لغة الخروج عن طاعة الله تعالی فیما دون الکفر و النفاق اظهار الایمان و ابطان الکفر ... فی هذه المقدمه و من اراد التطویل فعلیه بکتابنا المسمی بنهایة المرام فی علم الکلام و من اراد التوسط فعلیه بکتاب منتهی الوصول و المناهج و غیر هما من کتبنا. »
سوابق و چاپهای اثر
مشار عربی، ص976؛ هند، بمبئی، 1303ق، سنگی، وزیری، 213ص، با «ارشاد الطالبین الی نهج المسترشدین» در بمبئی
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
تذکرة الواصلین فی شرح نهج المسترشدین؛ اعرجی، نظام الدین محمد (- قرن 8)
موصل الطالبین الی شرح نهج المسترشدین؛ نصیرالدین کاشی، علی بن محمد (-755ق)
معراج الیقین فی شرح نهج المسترشدین؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (682-771ق)
إرشاد الطالبین إلى نهج المسترشدین؛ فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله (-826ق)
التحقیق المبین فی شرح نهج المسترشدین؛ رازی، خضر بن محمد (-850ق)
مناهج الراشدین فی شرح نهج المسترشدین؛ حسینی عسکری، علی بن ابوالقاسم (- قرن 12)
شرح نهج المسترشدین؛ خوئینی، محمد حسن بن مصطفی (-13)
حاشیة شرح نهج المسترشدین؛ خوئینی، محمد حسن بن مصطفی (- قرن 13)
حاشیة نهج المسترشدین فی اصول الدین
شرح نهج المسترشدین (3عنوان)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 427/24 و 424
مکتبة العلامة الحلی ص 214-216
بروکلمان، ذیل 208/2
کشف الحجب 597
مکتبة امیرالمؤمنین 490/4 و 489/4
دنا 905/10-907 (91 نسخه)
معجم التراث الکلامی 429/5
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● نهج المسترشدین فی اصول الدین / کلام و اعتقادات / عربی
nahaj-ul mustaršidīn fī usūl-id dīn
علامه حلی، حسن بن یوسف، 648 - 726 قمری
‘allāme-ye hellī, hasan ebn-e yūsof (1251 - 1326)
به درخواست: فخر المحققین
تاریخ تألیف: 12 ربیع الاول 699ق
علامه، به درخواست فرزندش فخرالمحققین، خلاصهای از مباحث علم کلام را در سیزده«فصل» بیان نموده است: 1. تقسیم معلومات؛ 2. اقسام ممکنات؛ 3. احکام معلومات؛ 4. احکام موجودات؛ 5. اثبات واجب الوجود؛ 6. احکام صفات واجب الوجود؛ 7. آنچه بر خداوند متعال محال است؛ 8. عدل؛ 9. فروع دین؛ 10. نبوت؛ 11. امامت؛ 12. امر به معروف و نهی از منکر؛ 13. معاد.
آغاز: بسمله الحمدلله المنقذ من الحيرة و الضلال المرشد الى سبیل الصواب ... اما بعد فهذا کتاب نهج المسترشدین فی اصول الدین ... الفصل الاول فی تقسیم المعلومات
انجام: و الفسق لغة الخروج عن طاعة الله تعالی فیما دون الکفر و النفاق اظهار الایمان و ابطان الکفر ... فی هذه المقدمه و من اراد التطویل فعلیه بکتابنا المسمی بنهایة المرام فی علم الکلام و من اراد التوسط فعلیه بکتاب منتهی الوصول و المناهج و غیر هما من کتبنا.
چاپ: مشار عربی، ص976؛ هند، بمبئی، 1303ق، سنگی، وزیری، 213ص، با «ارشاد الطالبین الی نهج المسترشدین» در بمبئی
[الذریعة 427/24 و 424؛ مکتبة العلامة الحلی ص 214-216؛ بروکلمان، ذیل 208/2؛ کشف الحجب 597؛ مکتبة امیرالمؤمنین 490/4 و 489/4؛ دنا 905/10-907 (91 نسخه)؛ معجم التراث الکلامی 429/5]
شروح و حواشی:
1- تذکرة الواصلین فی شرح نهج المسترشدین؛ اعرجی، نظام الدین محمد (- قرن 8)
2- موصل الطالبین الی شرح نهج المسترشدین؛ نصیرالدین کاشی، علی بن محمد (-755ق)
3- معراج الیقین فی شرح نهج المسترشدین؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (682-771ق)
4- إرشاد الطالبین إلى نهج المسترشدین؛ فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله (-826ق)
5- التحقیق المبین فی شرح نهج المسترشدین؛ رازی، خضر بن محمد (-850ق)
6- مناهج الراشدین فی شرح نهج المسترشدین؛ حسینی عسکری، علی بن ابوالقاسم (- قرن 12)
7- شرح نهج المسترشدین؛ خوئینی، محمد حسن بن مصطفی (-13)
8- حاشیة شرح نهج المسترشدین؛ خوئینی، محمد حسن بن مصطفی (- قرن 13)
9- حاشیة نهج المسترشدین فی اصول الدین
10- شرح نهج المسترشدین (3عنوان)
نسخههای خطی این اثر
99 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 61 |
وزیری
یزد
|
1069/2 | محمد سعید | 1140ق | نسخ | 35 | شناسنامه ← |
| 62 |
جلیلی
کرمانشاه
|
216 | حسن بن زین العابدین حسینی | 1177ق | نسخ | 55 | شناسنامه ← |
| 63 |
دانشگاه
تهران
|
8596/3 | اصفهانی، عطاء الله بن محمد زکی | آغاز شوال1182ق | نستعلیق | 39 | شناسنامه ← |
| 64 |
گلپایگانی
قم
|
1031/2-6/121 | محمد بن میرزا نصیر | غره صفر1195ق | نستعلیق | 36 | شناسنامه ← |
| 65 |
صادقیه
دامغان
|
96/2 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 29 | شناسنامه ← |
| 66 |
ملک
تهران
|
2067/2 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 34 | شناسنامه ← |
| 67 |
دائرة المعارف
تهران
|
1007 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 26 | شناسنامه ← |
| 68 |
گلپایگانی
قم
|
6185/2-31/65 | بیکاتب | جمعه 23ذیحجه1217ق | نستعلیق | 24 | شناسنامه ← |
| 69 |
مسجد اعظم
قم
|
2189 | محمد بن محمد تقی گوگدی گلپایگانی | 7 ذیحجه1217ق | نسخ | 51 | شناسنامه ← |
| 70 |
ملی
تهران
|
21212 | بیکاتب | 1219ق، خریداری از مصطفی حسینی | - | - | شناسنامه ← |
| 71 |
مرعشی
قم
|
14972/2 | میرزا ابوالقاسم بن کاظم موسوی زنجانی | صفر1247ق | نسخ | 31 | شناسنامه ← |
| 72 |
سپهسالار
تهران
|
5116/3 | ابن محمد القاضی | 24 جمادی الاول1257ق | نستعلیق | 33 | شناسنامه ← |
| 73 |
مرعشی
قم
|
750/7 | خراسانی کرمانشاهی، محمد بن حسین | 1257ق | نسخ | 35 | شناسنامه ← |
| 74 |
گلپایگانی
قم
|
6303-30/183 | بیکاتب | سه شنبه 21شعبان 1261ق(تاریخ کتابت برگ آخر که نونویس است) | نسخ | 55 | شناسنامه ← |
| 75 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
77/6 | حسینی تفرشی، ابوالقاسم بن ابراهیم | 1263ق | نستعلیق | 10 | شناسنامه ← |
| 76 |
سپهسالار
تهران
|
7564/3 | مجید بن عبدالله | 1269ق | نسخ | 32 | شناسنامه ← |
| 77 |
الهیات
مشهد
|
19290/1 | محمود بن محمد مسعود | 14 شوال1269ق | نستعلیق | 48 | شناسنامه ← |
| 78 |
الهیات
تهران
|
208/2 | بیکاتب | 21 ذیقعده1269ق | نسخ | 36 | شناسنامه ← |
| 79 |
مرعشی
قم
|
10340/1 | نامشخص | غره ذیقعده1270ق | نسخ | 34 | شناسنامه ← |
| 80 |
معصومیه
قم
|
-5873 | عبدالوهاب | چهارشنبه 10 رجب1270ق | نستعلیق | 107 | شناسنامه ← |
| 81 |
مجلس
تهران
|
10596/1 | محمد تقی بن محمد حسینبن ملا احمد خوئینی | 28 ذیقعده1277ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 82 |
ملی
تهران
|
1691/3 | بیکاتب | 1294ق | - | 41 | شناسنامه ← |
| 83 |
وزیری
یزد
|
1304 | علی بن محمد شریف | 1295ق | نسخ | 67 | شناسنامه ← |
| 84 |
طبسی
قم
|
584/1 | محمد علی بن حسن حائری سنقری | 1354ق | نسخ | 28 | شناسنامه ← |
| 85 |
گلپایگانی
قم
|
1435-8/145 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 39 | شناسنامه ← |
| 86 |
مسجد اعظم
قم
|
276/5 | بروجردی، حسین | جمادی الثانی | نسخ | 21 | شناسنامه ← |
| 87 |
جامع کبیر
یزد
|
216 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 88 |
مسجد اعظم
قم
|
4124/1 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 19 | شناسنامه ← |
| 89 |
رضوی
مشهد
|
953 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 9 | شناسنامه ← |
| 90 |
رضوی
مشهد
|
954 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 29 | شناسنامه ← |