نهج الحق و کشف الصدق

● نهج الحق و کشف الصدق = کشف الحق و نهج الصدق / کلام و اعتقادات / عربی nahaj-ul ḥaqq wa kašf-uṣṣidq = kašf-ul ḥaqq wa nahaj-uṣṣidq علامه حلی، حسن بن یوسف، 648 - 726 قمری ‘allāme-ye hellī, ḥasan ebn-e yūsof (1251 - 1326) اهدا به: سلطان محمد خدابنده در اصول و فروع امامیه و احتجاج با اهل سنت و جماعت است و مرتب است بر هشت «مسئله» و هر مسئله دارای مباحث است: 1. در ادراکات؛ 2. در نظر؛ 3. در صفات حق تعالی؛ 4. در نبوت؛ 5. در امامت؛ 6. در معاد؛ 7. در مطالبی که به اصول فقه متعلق است؛ 8 در مسائلی که به فقه بستگی دارد. در این کتاب علامه مسائل مختلف فقه بین شیعه و سنی را می‌آورد و دلایل طرفین را ذکر می‌کند و سپس به موارد ترجیح یکی بر دیگری می‌پردازد. فضل بن روزبهان ردی بر آن درسال 909 ق نگاشت و آن را «ابطال الباطل و اهمال کشف العاطل» نامید و همه مطالب این کتاب را نقد کرد. سپس قاضی نورالله شوشتری درعهد جهانگیرخان درهند به نقض کتاب روزبهان پرداخت با تألیف کتاب «احقاق الحق»؛ چون متعصبین اهل سنت از آن مطلع شدند به جای پاسخ به تازیانه روی آورده و او را کشتند. سپس محمد حسن مظفر درسال 1350 ق اقدام به تألیف کتاب «دلائل الصدق فی نهج الحق» درنقض کتاب روزبهان نمود که تکمله‌ای بر کتاب قاضی شوشتری است ابتدا کلام علامه رانقل می‌کند، سپس سخن روزبهان و پس از آن رد کلام روزبهان آورده می‌شود. آغاز: الحمدلله الذی غرق فی بحار معرفته افکار العلماء و تحیرت فی ادراک کنه ذاته انظار العقلاء. انجام: و فيما اوردناه فيهذا الكتاب كفاية لمن له ادنی تحصیل فكيف من يستغنى عن كثير التنبيه بالقليل و الله الموفق للصواب و اليه المرجع و المآب. چاپ: بیروت، محقق: فرج الله الحسنی، دار الکتاب اللبنانی ومكتبة المدرسة، 1982م و نیزباکتاب احقاق الحق چاپ شده. [مكتبة العلامة الحلی، طباطبایی ص 211-214 و ص 261-262؛ کشف الحجب 595؛ بروکلمان 2/ 164(211)] شروح و حواشی: 1- ایضاح احقاق الحق = كاشف الاستار؛ طباطبائی بهبهانی، حسین بن عبدالوهاب (-قرن 11) 2- احقاق الحق و ازهاق الباطل؛ شوشتری، نورالله بن شرف الدین (956-1019ق) 3- فهرست احقاق الحق؛ شفتی بیدآبادی، محمد باقر بن محمد نقی (1175-1260ق) 4- اثبات الحق = ترجمه احقاق الحق؛ شریف نائینی، محمد بن محمد هادی (-1305ق) 5- اللآلی المنتظمة و الدرر الثمينة؛ مرعشی، شهاب الدین (1276-1369ق) 6- نهج الحق و کشف الصدق (ترجمه) 7- احقاق الحق (ترجمه) = ایضاح احقاق الحق