نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

نهاية السؤول فی شرح منهاج الاصول الی علم الاصول

nihāyat-us su'ūl fī š.-i minhāj-il uṣūl ilā ‘ilm-il uṣūl
12 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/69102
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #69102
تاریخ و سده تألیف: 740 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 33، ص 894 تا 895
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: اصول فقه
محل تألیف: قاهره (مدرسه شریفیه)
اثر مرتبط / وابسته به: منهاج الوصول الی علم الاصول؛ بیضاوی، عبدالله بن عمر (-685ق)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرحی است مفصل و توضیحی در عناوین «قال، اقول» بر «منهاج الاصول» قاضی بیضاوی. شارح در آغاز کتاب می‌گوید: غرض من از شرح این کتاب آگاهی دادن به این امور است: 1. ذکر ایراداتی که بر بیضاوی شده و بی‌پاسخ مانده؛ 2. ذکر غلط‌هایی که در نقل این کتاب واقع شده؛ 3. روشن کردن مذهب شافعی به‌خصوصه؛ 4. ذکر فائدة القاعدة من فروع مذهبنا؛ 5. روشن کردن مواضعی که مصنف با کلام امام یا آمدی یا ابن حاجب مخالفت کرده است؛ 6. آنچه که امام و ابن حاجب از فروع اصلی ذکر کرده‌اند. گفته می‌شود «محمد» برادر شارح، شرحی را بر منهاج آغاز نموده و شارح آن را تکمیل کرده که گویا همین شرح باشد.
آغاز اثر
« الحمدلله الذی مهد اصول شریعته بکتابه القدیم الازلی، و اید قواعدها بسنة نبیه العربی، و شید ارکانها بالا جماع المعصوم من الشيطان الغوى ... »
انجام اثر
« و ذكر ابن الصلاح ايضاً ما حاصله انه يتعين تقليد الائمة الاربعة دون غيرهم فرضى الله عنهم و ارضاهم و حشرنا في زمرتهم و عفا عنا و عن جميع المسلمين انه رحيم ودود. »
سوابق و چاپ‌های اثر
قاهره، مکتبة العرب، 1345ق، در چهار جلد، به همراه حاشیه آن موسوم به سلم الوصول؛ بیروت، عالم الکتب، 4جلد، 1982م؛ قاهره، 1316ق، در هامش کتاب التقرير و التحبير
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
کشف الظنون 1879/2، سزگین 446/1

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● نهاية السؤول فی شرح منهاج الاصول الی علم الاصول / اصول فقه / عربی nihāyat-us su'ūl fī š.-i minhāj-il uṣūl ilā ‘ilm-il uṣūl اسنوی، عبدالرحیم بن حسن، 704 - 772 قمری esnavī, ‘abd-or-rahīm ebn-e hasan (1305 - 1371) وابسته به: منهاج الوصول الی علم الاصول؛ بیضاوی، عبدالله بن عمر (-685ق) تاریخ تألیف: صفر 740ق تا اواخر 741ق؛ محل تألیف: قاهره (مدرسه شریفیه) شرحی است مفصل و توضیحی در عناوین «قال، اقول» بر «منهاج الاصول» قاضی بیضاوی. شارح در آغاز کتاب می‌گوید: غرض من از شرح این کتاب آگاهی دادن به این امور است: 1. ذکر ایراداتی که بر بیضاوی شده و بی‌پاسخ مانده؛ 2. ذکر غلط‌هایی که در نقل این کتاب واقع شده؛ 3. روشن کردن مذهب شافعی به‌خصوصه؛ 4. ذکر فائدة القاعدة من فروع مذهبنا؛ 5. روشن کردن مواضعی که مصنف با کلام امام یا آمدی یا ابن حاجب مخالفت کرده است؛ 6. آنچه که امام و ابن حاجب از فروع اصلی ذکر کرده‌اند. گفته می‌شود «محمد» برادر شارح، شرحی را بر منهاج آغاز نموده و شارح آن را تکمیل کرده که گویا همین شرح باشد. چاپ: قاهره، مکتبة العرب، 1345ق، در چهار جلد، به همراه حاشیه آن موسوم به سلم الوصول؛ بیروت، عالم الکتب، 4جلد، 1982م؛ قاهره، 1316ق، در هامش کتاب التقرير و التحبير آغاز: الحمدلله الذی مهد اصول شریعته بکتابه القدیم الازلی، و اید قواعدها بسنة نبیه العربی، و شید ارکانها بالا جماع المعصوم من الشيطان الغوى ... انجام: و ذكر ابن الصلاح ايضاً ما حاصله انه يتعين تقليد الائمة الاربعة دون غيرهم فرضى الله عنهم و ارضاهم و حشرنا في زمرتهم و عفا عنا و عن جميع المسلمين انه رحيم ودود. [کشف الظنون 1879/2، سزگین 446/1]

نسخه‌های خطی این اثر

12 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مدرسه غرب
همدان
357/1 بی‌کاتب قرن 8 نسخ - شناسنامه ←
2
مجلس
تهران
13191 عبدالله بن عبدالعزیز مشهور به نمراوی جمعه 28 شوال 745ق نسخ 167 شناسنامه ←
3
فاضل
خوانسار
66 خلیل بن احمد کیثی 16 صفر 755ق نسخ 234 شناسنامه ←
4
مرکز احیاء
قم
29 عکسی نامشخص - - - شناسنامه ←
5
رضوی
مشهد
2909 بی‌کاتب سلخ جمادی الاول 784ق نسخ 226 شناسنامه ←
6
مجلس
تهران
4258 محمد بن ابی بکر بن محمد الیهوی شنبه 19 صفر 787ق نسخ 219 شناسنامه ←
7
مرعشی
قم
11910 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 155 شناسنامه ←
8
دانشگاه
تهران
1195 بی‌کاتب دهه نخستین ذیقعده 803ق نسخ 184 شناسنامه ←
9
الهیات
تهران
238 منظراوی، علی بن عمر دوشنبه 8 رجب 859ق نسخ 237 شناسنامه ←
10
رضوی
مشهد
37071 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق، نسخ 161 شناسنامه ←
11
کتابخانه حجة الاسلام گلپایگانی
گلپایگان
25/3 زین العابدین جرفادقانی 1237ق - 7 شناسنامه ←
12
شیخ علی حیدر
مشهد
209 نامشخص - - - شناسنامه ←