نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

النكت في مقدمات الاصول

an-nukat fī moqaddamāt-il uṣūl
8 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/68663
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #68663
پدیدآور / مؤلف: مفید، محمد بن محمد
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 33، ص 724 تا 725
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

کتاب به عنوان مقدمه‌ای بر علم اصول الدین و دربرگیرنده بیان مسایل مهم کلامی و توضیح برخی از اصطلاحات آن است که در نهایت ایجاز نگارش یافته است. شیخ مفید را باید در شرح مصطلحات کلامی پیشرو دانست کاری که شیخ طوسی آن را پی گرفت. از امتیازات آن عبارات سلیس متناسب با فهم افراد مبتدی و متن خالی از تعقید و غموضت و تبیین آن به شکل محاوره‌ای با عناوین «إن قال، فقل» و ترتیب ابواب و مباحث به روال کتاب‌های کلامی می‌باشد. این اثر در 91 پرسش و پاسخ و در چند «باب» نگاشته شده است: باب الإبانة عن معانی الألفاظ فی مقدمات النظر و ماهية الأعراض؛ باب الكلام في حدث العالم و إثبات محدثه و الإبانة عن صفاته؛ باب الكلام في نفي التشبيه؛ باب الكلام فى التوحيد؛ باب الكلام فى الرسالة؛ باب الكلام فی الإمامة؛ باب الكلام في الوعد و الوعید. در نسبت آن به شیخ مفید تردیدی نیست جز آنکه نثر و روش کتاب با دیگر تألیفات شیخ هماهنگ است؛ مهمتر این که عین برخی از این تعریفات را در کتاب «اوائل المقالات» خود آورده است.
آغاز اثر
« كتاب النكت في مقدمات الاصول من املاء الشيخ الاجل... اما بعد فان اكثر الموحدين افتتحوا كلامهم فى ارشادهم المبتدين بالقول في اول فرایض الله على عباده المكلفين و كان ترتيب ذلك إن سأل سائل فقال ما اول فرض الله على عباده المكلفين؟ قيل له النظر في ادلته »
انجام اثر
« ما قطعت على ما وقفت فيه اذكان الوقف في كل عاص في ... و ليس في القطع في الجملة على عفو عن مبهم لا يعرف عيناً قطعاً على ما كان الوقف من الاعيان، تم. »
سوابق و چاپ‌های اثر
در ضمن مصنفات شیخ مفید با تحقیق محمد رضا حسینی جلالی چاپ شده
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعه 302/24

متن فنخا

● النكت في مقدمات الاصول / كلام و اعتقادات / عربی an-nukat fī moqaddamāt-il uṣūl مفید، محمد بن محمد، 336 - 413 قمری mofīd, mohammad ebn-e mohammad (948 - 1023) کتاب به عنوان مقدمه‌ای بر علم اصول الدین و دربرگیرنده بیان مسایل مهم کلامی و توضیح برخی از اصطلاحات آن است که در نهایت ایجاز نگارش یافته است. شیخ مفید را باید در شرح مصطلحات کلامی پیشرو دانست کاری که شیخ طوسی آن را پی گرفت. از امتیازات آن عبارات سلیس متناسب با فهم افراد مبتدی و متن خالی از تعقید و غموضت و تبیین آن به شکل محاوره‌ای با عناوین «إن قال، فقل» و ترتیب ابواب و مباحث به روال کتاب‌های کلامی می‌باشد. این اثر در 91 پرسش و پاسخ و در چند «باب» نگاشته شده است: باب الإبانة عن معانی الألفاظ فی مقدمات النظر و ماهية الأعراض؛ باب الكلام في حدث العالم و إثبات محدثه و الإبانة عن صفاته؛ باب الكلام في نفي التشبيه؛ باب الكلام فى التوحيد؛ باب الكلام فى الرسالة؛ باب الكلام فی الإمامة؛ باب الكلام في الوعد و الوعید. در نسبت آن به شیخ مفید تردیدی نیست جز آنکه نثر و روش کتاب با دیگر تألیفات شیخ هماهنگ است؛ مهمتر این که عین برخی از این تعریفات را در کتاب «اوائل المقالات» خود آورده است. آغاز: كتاب النكت في مقدمات الاصول من املاء الشيخ الاجل... اما بعد فان اكثر الموحدين افتتحوا كلامهم فى ارشادهم المبتدين بالقول في اول فرایض الله على عباده المكلفين و كان ترتيب ذلك إن سأل سائل فقال ما اول فرض الله على عباده المكلفين؟ قيل له النظر في ادلته انجام: ما قطعت على ما وقفت فيه اذكان الوقف في كل عاص في ... و ليس في القطع في الجملة على عفو عن مبهم لا يعرف عيناً قطعاً على ما كان الوقف من الاعيان، تم. چاپ: در ضمن مصنفات شیخ مفید با تحقیق محمد رضا حسینی جلالی چاپ شده [الذریعه 302/24]

نسخه‌های خطی این اثر

8 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرعشی
قم
1104/5 عکسی عودی، احمد بن حسین شنبه 27 شعبان 740ق نسخ 5 شناسنامه ←
2
مرکز احیاء
قم
1625/4 عکسی نامشخص - - - شناسنامه ←
3
مرعشی
قم
12923/46 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 4 شناسنامه ←
4
مرعشی
قم
16328/6 حناساب اصفهانی، غلامرضا عطار بن آقا محمد حسین 1255ق نسخ 3 شناسنامه ←
5
مرعشی
قم
12348/2 محمد باقر بهاری همدانی 1312ق نستعلیق 5 شناسنامه ←
6
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
430/11 تبریزی، عبدالله 1370ق نسخ 4 شناسنامه ←
7
دانشگاه
تهران
3343/1-ف بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
8
دانشگاه
تهران
3343/4-ف نامشخص - - - شناسنامه ←