النقود و الردود فی شرح مختصر الاصول

● النقود و الردود فی شرح مختصر الاصول / اصول فقه / عربی an-nuqūd wa-r rudūd fī š.-i muxtaṣar-ul uṣūl بابرتی، محمد بن محمد، 714 - 786 قمری bābartī, mohammad ebn-e mohammad (1315 - 1385) وابسته به: مختصر المنتهی = مختصر الاصول = مختصر ابن الحاجب؛ ابن حاجب، عثمان بن عمر (570-646ق) تاریخ تألیف: اواسط شوال 762ق؛ محل تألیف: بغداد شرحی است با عناوین «قال، قوله»بر شرح ایجی بر مختصر المنتهی ابن حاجب و ناظر به ده شرح دیگر است و هفت تای آنها را «السبعة السیارة» خوانده است بدین گونه: از قطب الدین شیرازی و رکن الدین موصلی و جمال الدین حلی و زین الدین خنجی و شمس الدین اصفهانی و بدرالدین شوشتری و شمس الدین خطیبی، و همچنین ناظر به تحصیل المحصول سراج الدین ارموی است. روش شارح آن است که در ابتدا آرا و نظرات شارحان را مختصراً نقل کرده و سپس به رد و نقد و بیان آنها می‌پردازد. مسلم آن که مؤلف از شاگردان عضدالدین عبدالرحمن ایجی بوده و تألیف دیگری با عنوان «الكواشف البرهانیه فی شرح المواقف السلطانیه» نگاشته است. در فهرست جلد دوم آستان قدس (196)، مؤلف، اکمل الدین محمد بن محمد بن محمود بابرتی (710 یا 714 -786 هـ.ق. در مصر) از علماء فقهای حنفیه دانسته شده (و نیز ر.ک. به: کشف الظنون، 1854؛ حاج خلیفه درباره کتاب نگاشته است که شرحی است مفصل در سه جلد تألیف اکمل الدین بابرتی حنفی که بعد از نگارش تألیف دیگرش «الكواشف البرهانیه» نگاشته است و علت نامگذای را نقل و رد و نقد شروح هفت گانه در «مختصر الاصول» دانسته است.] اما در فهرست کتابخانه مجلس (10/4: 1719) به دلایل متعدد به شمس الائمه محمد بن یوسف بن علی بن محمد بن سعید کرمانی (16 جمادی الثانی 717 ق- 16- محرم 786ق) منسوب گردیده است (استاد ارجمند آقای عبدالحسین حایری علل انتساب کتاب را به شمس الائمه کرمانی چنین بیان داشته است: الف. اکمل الدین بابرتی شاگرد عضدالدین ایجی نبوده و شاید اصلاً او را ندیده است و حال آن که شمس الائمه کرمانی از شاگردان عضدالدین ایجی است، ب- مؤلف «الكواشف البرهانیه» شمس الائمه کرمانی شافعی است و نه اکمل الدین بابرتی حنفی، ج. در پایان نسخه شماره 3739 مجلس شورا، محرر 855ق نام مؤلف، کرمانی آمده است و برخی دلایل دیگر).باید اضافه کرد که جلال الدین سیوطی در بغیة الوعاة (120) عنوان «شرح مختصر» محمد بن یوسف کرمانی را «السبعة السیارة» دانسته است و نه «النقود و الردود». آغاز: یا مفیض الخیرات و یا منزل البرکات ... اما بعد فلما توقف استنباط الاحكام الشرعیه من مسكها ... على معرفة الصانع. انجام: قوله ذکره ای لترجیح الجهات البسیطه او شاذ کترجیح الجهات المركبة و نحن نقول كما قال الاستاذ ارشدنا الله و ایاکم لما ینفعنا فی الدنیا و الاخرة ... و الحمدلله اولا و آخرا و الصلوة علی نبینا محمد ... و لشیوخنا و لجمیع المؤمنین و المؤمنات و المسلمین و المسلمات برحمتک یا ارحم الراحمین