اطواق الذهب

● اطواق الذهب / اخلاق / عربی aṭwāq-uḏ ḏahab زمخشری، محمود بن عمر، 467-538 قمری zamaxšarī, mahmūd ebn-e ‘omar (1075-1144) «اطواق الذهب» کتابی است مشتمل بر یکصد مقاله که هر یک از مقالات مواعظ و نصایح سودمندی را دربر دارد و مؤلف میان هر دو جمله از مقالات سجع را رعایت نموده و با نهایت ایجاز و اختصار و فصاحت و بلاغت این کتاب را خاتمه داده است. در خود کتاب نامی از مؤلف و اسم کتاب نیست ولی در مقدمه «اطباق الذهب» مؤلف آن تصریح نموده است که صد مقاله زمخشری موسوم به «اطواق الذهب» می‌باشد. این کتاب چنان که در معجم المطبوعات آمده است به زبان ترکی و آلمانی و اطریشی ترجمه گردیده و با ترجمه‌ها در اروپا طبع شده و چاپ بیروت آن مشتمل بر شرح لغات و کلمات مشکله آن به قلم شیخ یوسف افندی اسیر است. آقای دکتر رضازاده شفق استاد معاصر در ص 193 تاریخ ادبیات نوشته‌اند که شاعر شهیر وصال شیرازی (متوفی به سال 1262) اطواق الذهب را به فارسی ترجمه کرده‌اند. آقای یوسف اعتصامی (اعتصام الملک) این کتاب را شرح و به نام «قلائد الادب فی شرح اطواق الذهب» مسمی گردانیده و به سال 1321 در مصر چاپ شده است. آغاز: بسمله اللهم انی احمدک علی ما ازللت الی من نعمتک و علی ما ازلت عنی من نقمتک انجام: فکیف رضیت لدینک بالقذی، و المومن لایرضی لدینه بذا و الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی افضل الانبیاء و المرسلین و سلم تسلیما کثیرا چاپ: در بیروت، جمعیة الفنون الادبیة، 75ص، 1293ق و قاهره، مطبعة السعادة، 1328ق. چاپ شده. [معجم سرکین 973/1؛ کشف الظنون 117/1و 116/1؛ بروکلمان، ج5، ص235-237؛ قاهره، ادب، ج2، ص35-36؛ (در توصیف کتاب آن را با النصائح الکبائر خلط کرده اند)؛ دنا، ج1، ص1145-1147]