نفائس الکلام و عرائس الاقلام

● نفائس الکلام و عرائس الاقلام / ادبیات / فارسی nafā'es-ol kalām va 'arā'es-ol aqlām سمرقندی، احمد بن محمود، ق7قمری samarqandī, ahmad ebn-e mahmūd(- 13c) تاریخ تألیف: 643ق از رضی الدین احمد بن محمود بن احمد سمرقندی که او را نیشابوری یا کاشانی هم خوانده‌اند. نوشته‌اند که هم زمان سیف الدین باخرزی و خواجه صاحب دیوان و شاه غیاث الدین بوده است. او شعر هم می‌سروده و در 644 صاحب دیوان انشاء شده است. از این کتاب او نسخه‌ای در موزه بریتانیا هست. او جز عزیز الملک ابوالفتح محمد بن محمد خشاب دبیر ملک شاه و طغرل بن سنجر و جز امام علامه رضی الدین بخاری حنفی نیشابوری درگذشته 598 و ستاینده طغرل سلجوقی و هم زمان امام فخر رازی و شمس طبسی می‌باشد.کتاب را در دو «قسم»(امثله و مفاوضات) ساخته و منشآت آن پس از مقدمه آغاز می‌شود و به نظم فارسی وعربی آراسته است. عنوان نخستین مکتوب چنین است: «این نامه به حضرت داد ملک شاه به کاشان فرستاده شد»، نیز این عنوان‌های: این رساله به حضرت امیربهاء الدین مرغینانی نوشته است؛ - این رساله به نزدیک ناصرالدین امام زاده نوشته شده است. در آن هست «القسم الثانی الامثلة والمناشیر»، نخستین عنوان آن چنین است «فی تقلید الخطابة ... فی تقلید شیخ الاسلام» و باز پسین آن «فی اطلاق الفتوی» است. آغاز: بسمله. اگر فاتحة الکتاب خطاب جز الحمد صمد حضرت ربوبیت نتواند بود [نظم و نثر نفیسی 107؛ فرهنگ سخنوران 234؛ الذریعة 295/9 و 373؛ تاریخ تذکره‌های فارسی 325/2؛ بیاض سفر ایرج افشار 533؛ تاریخ بیهقی 217؛ آثار البلاد 377 و 407 و 414]