نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

نصيحة الملوك

pand-nāme
25 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/68056
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #68056
پدیدآور / مؤلف: ناشناخته
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 33، ص 475 تا 476
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: اخلاق
عناوین دیگر و هم‌تراز:
نصايح الملوک (nasīhat-ol molūk) نصیحت نامه (nasāyeh-ol molūk)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

karīmā = nasīhat-nāme سعدی، مصلح بن عبدالله، - 691 ؟ قمری sa‘dī, mosleh ebn-e ‘abd-ol-lāh (- 1293) از رساله‌های منثور آمیخته به نظم اوست که عنوان‌بندی خاصی ندارد و در آن به نصیحت و توصیه پادشاهان پرداخته است. جز پندنامه منظوم اوست که به کریما نیز خوانده شده و بعضاً هردو یکی پنداشته شده است. با سر بندهای «نصیحت»، «تربیت»، «پند»، «حکایت»، «فائده»، در پند و اندرز پادشاهان «پادشاهانی که مشفق درویشانند، نگهبان ملک و دولت خویشند ... دزدان دو گروهند».
آغاز اثر
« بسمله. الحمد لله الكافى حسب الخلايق وحده و الحمد لله على نعمه و استزيد من كرمه و اشهد ان لا اله الا هو الموصوف بقدمه و اشهد ان محمدا عبده و رسوله الطاوى السموات بقدمه و اشهد ان عليا وليه و وصى رسوله و حبيبه بعد از حمد و ثنای خداوند عالم و نعت بهترین فرزند آدم در نصیحت ارباب ملک و مملکت شروع کنیم بحکم آنکه یکی از دوستان عزیز جروی درین باب تمنا کرد بفهم نزدیک و از تکلف دور در جوابش نوشتم که شرایف ساعات فرزند عزیز ادام الله بقائه بوظایف طاعات خداوند جل شانه آراسته باد بعدها معلوم کند که ملک جهان را نصیحت رب العالمین پسندیده است ... پادشاهان که مشفق درویشند نگهبان دولت و ملک خویشند بحکم آنکه عدل و رافت خداوند مملکت موجب امن و استقامت رعیت است ... »
انجام اثر
« نصیحت سعدی بگوش دل بشنود و بصدق کار بند که بتوفیق خدای تعالی موجب سلامت باشد و دنیا و آخرت بمراد و الله رووف بالعباد »
سوابق و چاپ‌های اثر
بارها به چاپ سنگی رسیده؛ مشار فارسی، ج4، صص 4062-4063؛ هند، سنگی، بدون تاریخ، وزیری، 12ص؛ تهران، سنگی، 1322ق، رحلی، 6ص (کلیات سعدی: صص 17-22)؛ ایران، 1856 میلادی؛ اتریش، وین، 1856 میلادی.
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
مشترک پاکستان 296/7 نسخه‌های منزوی 3275/4 الذريعة 183/24 فهرستواره منزوی 352/6 با عنوان «پندنامه» و ناشناس ولی به همین سرآغاز و 666/6 با عنوان «نصیحت الملوک» از سعدی دنا ج 2، ص643

متن فنخا

● نصيحة الملوك = نصايح الملوک = نصیحت نامه / اخلاق / فارسی pand-nāme = nasīhat-ol molūk = nasāyeh-ol molūk = karīmā = nasīhat-nāme سعدی، مصلح بن عبدالله، - 691 ؟ قمری sa‘dī, mosleh ebn-e ‘abd-ol-lāh (- 1293) از رساله‌های منثور آمیخته به نظم اوست که عنوان‌بندی خاصی ندارد و در آن به نصیحت و توصیه پادشاهان پرداخته است. جز پندنامه منظوم اوست که به کریما نیز خوانده شده و بعضاً هردو یکی پنداشته شده است. با سر بندهای «نصیحت»، «تربیت»، «پند»، «حکایت»، «فائده»، در پند و اندرز پادشاهان «پادشاهانی که مشفق درویشانند، نگهبان ملک و دولت خویشند ... دزدان دو گروهند». آغاز: بسمله. الحمد لله الكافى حسب الخلايق وحده و الحمد لله على نعمه و استزيد من كرمه و اشهد ان لا اله الا هو الموصوف بقدمه و اشهد ان محمدا عبده و رسوله الطاوى السموات بقدمه و اشهد ان عليا وليه و وصى رسوله و حبيبه بعد از حمد و ثنای خداوند عالم و نعت بهترین فرزند آدم در نصیحت ارباب ملک و مملکت شروع کنیم بحکم آنکه یکی از دوستان عزیز جروی درین باب تمنا کرد بفهم نزدیک و از تکلف دور در جوابش نوشتم که شرایف ساعات فرزند عزیز ادام الله بقائه بوظایف طاعات خداوند جل شانه آراسته باد بعدها معلوم کند که ملک جهان را نصیحت رب العالمین پسندیده است ... پادشاهان که مشفق درویشند نگهبان دولت و ملک خویشند بحکم آنکه عدل و رافت خداوند مملکت موجب امن و استقامت رعیت است ... انجام: نصیحت سعدی بگوش دل بشنود و بصدق کار بند که بتوفیق خدای تعالی موجب سلامت باشد و دنیا و آخرت بمراد و الله رووف بالعباد چاپ: بارها به چاپ سنگی رسیده؛ مشار فارسی، ج4، صص 4062-4063؛ هند، سنگی، بدون تاریخ، وزیری، 12ص؛ تهران، سنگی، 1322ق، رحلی، 6ص (کلیات سعدی: صص 17-22)؛ ایران، 1856 میلادی؛ اتریش، وین، 1856 میلادی. [مشترک پاکستان 296/7؛ نسخه‌های منزوی 3275/4؛ الذريعة 183/24؛ فهرستواره منزوی 352/6 با عنوان «پندنامه» و ناشناس ولی به همین سرآغاز و 666/6 با عنوان «نصیحت الملوک» از سعدی؛ دنا ج 2، ص643]

نسخه‌های خطی این اثر

25 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
2569/6 عبدالصمد بن محمد بن محمود 721ق تعلیق، نسخ 14 شناسنامه ←
2
سلطنتی
تهران
2174/5 عبدالله بن شیخ مرشد کاتب شیرازی قرن 10 نستعلیق - شناسنامه ←
3
سلطنتی
تهران
2561/5 ابی تراب منعم الدین الاوحدی 917ق نستعلیق - شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
2574/5 بی‌کاتب 928ق نستعلیق 19 شناسنامه ←
5
سلطنتی
تهران
2227 اصفهانی، بابا شاه 980ق نستعلیق 46 شناسنامه ←
6
سلطنتی
تهران
235/5 مقصود علی شیرازی 1070ق نستعلیق - شناسنامه ←
7
مجلس
تهران
8971/37 بی‌کاتب قرن 12 - 6 شناسنامه ←
8
رضوی
مشهد
21870 ابواسحاق محمد عتیق الله شعبان 1145ق نستعلیق، شکسته 7 شناسنامه ←
9
دانشگاه
تهران
10896/5 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 5 شناسنامه ←
10
سلطنتی
تهران
384/5 میرمحمد محسن بن محمد محسن اصفهانی حسنی قرن 13 شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
11
مجلس
تهران
9425/24 محمد جعفر بن محمد علی خواجوئی 1216ق نستعلیق 7 شناسنامه ←
12
سلطنتی
تهران
1725/5 اسمعیل 1235ق - - شناسنامه ←
13
دانشگاه
تهران
2523/6 مذنب 1249ق نسخ 3 شناسنامه ←
14
سلطنتی
تهران
383/5 سید علی شیرازی 1261ق شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
15
سلطنتی
تهران
200 علی محمد لواسانی شعبان 1276ق نستعلیق 46 شناسنامه ←
16
سلطنتی
تهران
2007 میرزا آقا شیرازی 1278ق نستعلیق 32 شناسنامه ←
17
مفتاح
تهران
1089 محمود 1282ق نستعلیق 48 شناسنامه ←
18
دانشگاه
تهران
192 بی‌کاتب 18 شعبان1284ق تعلیق 20 شناسنامه ←
19
ادبیات
مشهد
191/2 فرخ ثریا ازجواری زینب خانم افندی اواسط جمادی الاول1287ق نستعلیق - شناسنامه ←
20
مجلس
تهران
7960/6 اشراقی، وحید قرن 14 تحریری 16 شناسنامه ←
21
دانشگاه
تهران
10246/2 بی‌کاتب 1311ق شکسته نستعلیق 9 شناسنامه ←
22
دانشگاه
تهران
3340/3 محمد تقی بن میرزا رضا قلی آشتیانی بی‌تاریخ نستعلیق 20 شناسنامه ←
23
سلطنتی
تهران
2172/5 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
24
مجلس
تهران
3099/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 1 شناسنامه ←
25
مجلس
تهران
1138/5 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 7 شناسنامه ←