شناسنامه کتاب‌شناختی اثر
نصيحة العامة
naṣīḥat-ul ‘āmma
1
نسخه ثبت‌شده
قرن 11 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها
↓
پیوند کوتاه:
/w/68048
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #68048
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 33، ص 472
تا 473
زبان و قالب:
عربی
رده‌های موضوعی:
کلام و اعتقادات
معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)
حاکم جشمی (یا چشمی) صاحب تنبیه الغافلین، متن اصلی رساله حاضر را در بیان مذاهب اهل باطل و مذاهب اهل حق در هفده«باب» به زبان فارسی نگاشته که متأسفانه نسخه‌ای از آن نمی‌شناسیم. بعد از او مترجمی ناشناخته این رساله را به عربی ترجمه کرده که نسخه حاضر ترجمه عربی مذکور را در بردارد. در مقدمه مترجم آمده است: «هذا کتاب جمعه الامام شیخ الاسلام ابوسعد المحسن بن محمد بن كرامة الخراسانی البیهقی الجشمی رحمة الله علیه بالفارسية فی بیان مذاهب أهل الباطل و مذهب أهل الحق فی الاصول و اورد فیه طرفاً من أحوال النبی (ص) و أحوال الائمة و من خرج من آل رسول الله علی سبیل الأمر بالمعروف و النهی عن المنكر و قدراً من العبادات ما لابد منه و سماه الرسالة فی نصيحة العامة و فيه ترغيب فی طلب الآخرة و ترهيب عن طلب الدنيا و فوايد كثيرة فی الدین فأردت أن تستفيد بهذا الكتاب أصحابنا من أهل اللغة كما استفاده به أصحابنا من العجم...»؛ و در مقدمه مؤلف می‌خوانیم: «فصل فلما رأيت عامة الناس اشتغلوا بالدنيا و تركوا الحق و اتبعوا الباطل فرأيت النصيحة واجبة فی الدین و الدعا الى الدين من أهم الفرايض ... فجمعت هذا الكتاب نصيحة لعوام الناس و خاصة للاخوة فی الدین لأن مواخات الاخوة في الدين اولى من مراعات الاخوة فی النسب...». جشمی در این اثر آشکارا از مذهب زیدیه دفاع کرده و در رد مذاهب دیگر مطالبی آورده است. عناوین ابواب: 1. بیان مطلوب العقلا؛ 2. بيان النفع الذى يجب طلبه و الضرر الذى يجب التحرز عنه؛ 3. سبب الثواب و النجاة من العقاب؛ 4. بیان ما كان عليه النبی (ع) و اهل بيته و أصحابه من الدين؛ 5. بیان المخالفين لرسول الله (ص) و فرقهم؛ 6. بیان كيفية الخلاف الذى ظهر فى الامة و بیان ظهور كل فرقة؛ 7. بیان مذهب الخوارج و رجالهم و مبدأ ظهورهم؛ 8 بیان مذهب الغلاة و المفوضة؛ 9. بیان مذهب الباطنية؛ 10. بیان مذهب الامامية؛ 11. بیان مذهب المشبهة؛ 12. بیان مذهب المجبرة؛ 13. بیان مذهب المرجئة؛ 14. بیان مذهب أهل الحق و رجالهم؛ 15. فيما تجب معرفته من اصول الدين و أدلتها، مفصل‌ترین باب کتاب که خود شامل باب‌های متعددی است؛ 16. في الأخيار الذين خرجوا فی الدین (من سادات الزيدية)؛ 17. بیان ما تجب معرفته من الشرعيات.
آغاز اثر
« بسمله. الحمدلله الأول القديم فلا شئ قبله الآخر الباقي فلا شئ بعده القادر لكل مقدور و العالم بكل ظاهر و مستور »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
أعلام المؤلفين الزيدية 822
مؤلفات الزيدية 106/3
متن فنخا
● نصيحة العامة / کلام و اعتقادات / عربی
naṣīḥat-ul ‘āmma
اصل از: حاکم جشمی محسن بن محمد بن کرامة بیهقی (- 494ق). ترجمه به عربی: از مترجمی ناشناخته.
حاکم جشمی (یا چشمی) صاحب تنبیه الغافلین، متن اصلی رساله حاضر را در بیان مذاهب اهل باطل و مذاهب اهل حق در هفده«باب» به زبان فارسی نگاشته که متأسفانه نسخه‌ای از آن نمی‌شناسیم. بعد از او مترجمی ناشناخته این رساله را به عربی ترجمه کرده که نسخه حاضر ترجمه عربی مذکور را در بردارد. در مقدمه مترجم آمده است: «هذا کتاب جمعه الامام شیخ الاسلام ابوسعد المحسن بن محمد بن كرامة الخراسانی البیهقی الجشمی رحمة الله علیه بالفارسية فی بیان مذاهب أهل الباطل و مذهب أهل الحق فی الاصول و اورد فیه طرفاً من أحوال النبی (ص) و أحوال الائمة و من خرج من آل رسول الله علی سبیل الأمر بالمعروف و النهی عن المنكر و قدراً من العبادات ما لابد منه و سماه الرسالة فی نصيحة العامة و فيه ترغيب فی طلب الآخرة و ترهيب عن طلب الدنيا و فوايد كثيرة فی الدین فأردت أن تستفيد بهذا الكتاب أصحابنا من أهل اللغة كما استفاده به أصحابنا من العجم...»؛ و در مقدمه مؤلف می‌خوانیم: «فصل فلما رأيت عامة الناس اشتغلوا بالدنيا و تركوا الحق و اتبعوا الباطل فرأيت النصيحة واجبة فی الدین و الدعا الى الدين من أهم الفرايض ... فجمعت هذا الكتاب نصيحة لعوام الناس و خاصة للاخوة فی الدین لأن مواخات الاخوة في الدين اولى من مراعات الاخوة فی النسب...». جشمی در این اثر آشکارا از مذهب زیدیه دفاع کرده و در رد مذاهب دیگر مطالبی آورده است. عناوین ابواب: 1. بیان مطلوب العقلا؛ 2. بيان النفع الذى يجب طلبه و الضرر الذى يجب التحرز عنه؛ 3. سبب الثواب و النجاة من العقاب؛ 4. بیان ما كان عليه النبی (ع) و اهل بيته و أصحابه من الدين؛ 5. بیان المخالفين لرسول الله (ص) و فرقهم؛ 6. بیان كيفية الخلاف الذى ظهر فى الامة و بیان ظهور كل فرقة؛ 7. بیان مذهب الخوارج و رجالهم و مبدأ ظهورهم؛ 8 بیان مذهب الغلاة و المفوضة؛ 9. بیان مذهب الباطنية؛ 10. بیان مذهب الامامية؛ 11. بیان مذهب المشبهة؛ 12. بیان مذهب المجبرة؛ 13. بیان مذهب المرجئة؛ 14. بیان مذهب أهل الحق و رجالهم؛ 15. فيما تجب معرفته من اصول الدين و أدلتها، مفصل‌ترین باب کتاب که خود شامل باب‌های متعددی است؛ 16. في الأخيار الذين خرجوا فی الدین (من سادات الزيدية)؛ 17. بیان ما تجب معرفته من الشرعيات.
آغاز: بسمله. الحمدلله الأول القديم فلا شئ قبله الآخر الباقي فلا شئ بعده القادر لكل مقدور و العالم بكل ظاهر و مستور
[أعلام المؤلفين الزيدية 822؛ مؤلفات الزيدية 106/3]
نسخه‌های خطی این اثر
1 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مرعشی
قم
|
1101/1 | بی‌کاتب | ربیع الاول 1053ق | نسخ | 19 | شناسنامه ← |