شناسنامه کتابشناختی اثر
نزهة النواظر و تنبيه الخواطر
nuzhat-un nawāẓir wa tanbīh-ul xawāṭir
88
نسخه ثبتشده
از قرن 9 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/67622
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #67622
پدیدآور / مؤلف:
ورام، مسعود بن عیسی
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 33، ص 337
تا 342
زبان و قالب:
عربی
عناوین دیگر و همتراز:
تنبيه الخاطر و نزهة الناظر
(tanbīh-ul xāṭir wa nuzhat-un nāẓir)
مجموعه ورام
(majmū‘e-ye warrām)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در دو جلد و مشتمل است بر اخبار فریقین در پند و اندرزها، آداب، سنن، اوامر و نواهی که سند احادیث آن حذف و در ابواب مختلف (1. باب الروايح، 2. الرسوم فی المعاشرة مع الناس، 3. الكنی و الاسماء و الالقاب، 4. السفر و السیر، 5. الشوق و الحنین الی الاوطان، ... 10. الطمع، ... 15. الصمت و حفظ اللسان ...، 20. الغضب) مرتب شده است. مؤلف در وصف آن گفته است: چون منحصر بر مواعظ و حکم است غث از ثمین در آن شناخته نمیشود و از سوی دیگر بسیاری از اخبار عامه با آن آمیخته است. صاحب الذریعه میگوید: شیخ ورام در آمیختن احادیث شیعی با اخبار سنی تعمد داشته تا عامه به خواندن آن رغبت کنند و هدایت شوند.
آغاز اثر
« بسمله، الحمدلله الاول بلا ابتداء و الاخر بلا انتهاء و الظاهر الغايب عن نوافذ الابصار و الباطن المدرك بوجود الاثار »
انجام اثر
« انجام ج 1: فقال له والله ان التوراة و الانجيل و الزبور و الفرقان و سایر الكتب يرجع الى هذه الثمان مسائل »
سوابق و چاپهای اثر
مشار عربی، ص218؛ طهران، سنگی، 1302-1303، وزیری، 617+1صص؛ نجف، مطبعة الحيدرية، ج 1-2، 1964م؛ به سال 1368 شمسی توسط مكتبة الفقیه قم و ترجمه آن توسط محمد رضا عطایی در بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس به سال 1369 چاپ شده.
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
نزهة النواظر و تنبيه الخواطر (ترجمه) = ترجمه مجموعه ورام
لطائف المواعظ = نزهة النواظر و تنبيه الخواطر (منتخب)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 109/20 و 130/24 و 131 و 162/5 و 317
مشار عربی 952
امل الامل چاپ نجف 338: 2
ايضاح المكنون: 324
دنا 662/10-665 (89 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● نزهة النواظر و تنبيه الخواطر = تنبيه الخاطر و نزهة الناظر = مجموعه ورام / مواعظ، حدیث / عربی
nuzhat-un nawāẓir wa tanbīh-ul xawāṭir = tanbīh-ul xāṭir wa nuzhat-un nāẓir = majmū‘e-ye warrām
ورام، مسعود بن عیسی، - 605؟ قمری
varrām,mas‘ūd ebn-e ‘īsā(- 1209)
در دو جلد و مشتمل است بر اخبار فریقین در پند و اندرزها، آداب، سنن، اوامر و نواهی که سند احادیث آن حذف و در ابواب مختلف (1. باب الروايح، 2. الرسوم فی المعاشرة مع الناس، 3. الكنی و الاسماء و الالقاب، 4. السفر و السیر، 5. الشوق و الحنین الی الاوطان، ... 10. الطمع، ... 15. الصمت و حفظ اللسان ...، 20. الغضب) مرتب شده است. مؤلف در وصف آن گفته است: چون منحصر بر مواعظ و حکم است غث از ثمین در آن شناخته نمیشود و از سوی دیگر بسیاری از اخبار عامه با آن آمیخته است. صاحب الذریعه میگوید: شیخ ورام در آمیختن احادیث شیعی با اخبار سنی تعمد داشته تا عامه به خواندن آن رغبت کنند و هدایت شوند.
آغاز: بسمله، الحمدلله الاول بلا ابتداء و الاخر بلا انتهاء و الظاهر الغايب عن نوافذ الابصار و الباطن المدرك بوجود الاثار
آغاز ج 2: حدثنا محمد ابن الحسن القصبانی عن ابراهیم ... قال لما كثر الاختلاف بین اصحاب رسول الله (ص) و قتل عثمان تخوفت علی نفسی عزمت علی اعتزال الناس
انجام: انجام ج 1: فقال له والله ان التوراة و الانجيل و الزبور و الفرقان و سایر الكتب يرجع الى هذه الثمان مسائل
انجام ج 2: فانی لم ار شيئاً اشد طلبا ولا اسرع دركا من حسنة محدثة لذنب قديم ولم ار تقوی الله طول عبادة ولكن التقوی مجانبة الشبه تم الكتاب والحمدلله
چاپ: مشار عربی، ص218؛ طهران، سنگی، 1302-1303، وزیری، 617+1صص؛ نجف، مطبعة الحيدرية، ج 1-2، 1964م؛ به سال 1368 شمسی توسط مكتبة الفقیه قم و ترجمه آن توسط محمد رضا عطایی در بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس به سال 1369 چاپ شده.
[الذريعة 109/20 و 130/24 و 131 و 162/5 و 317؛ مشار عربی 952؛ امل الامل چاپ نجف 338: 2؛ ايضاح المكنون: 324؛ دنا 662/10-665 (89 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- نزهة النواظر و تنبيه الخواطر (ترجمه) = ترجمه مجموعه ورام
2- لطائف المواعظ = نزهة النواظر و تنبيه الخواطر (منتخب)
نسخههای خطی این اثر
88 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
شاهچراغ
شیراز
|
443 | احمد شریف ابن جبرئیل انصاری | 1067ق | نسخ | 296 | شناسنامه ← |
| 32 |
امام جمعه
زنجان
|
93 | علاء الدین محمد بن میر عماد الدین حسینی قمی | شنبه غره شعبان1068ق | نسخ | 231 | شناسنامه ← |
| 33 |
رضوی
مشهد
|
2137 | بیکاتب | 1069ق | نسخ | 279 | شناسنامه ← |
| 34 |
مرکز احیاء
قم
|
4015 | بیکاتب | غره رجب1070ق | نسخ | 401 | شناسنامه ← |
| 35 |
سپهسالار
تهران
|
1829 | محمد محسن | 1071ق | نسخ | 346 | شناسنامه ← |
| 36 |
دانشگاه
تهران
|
6393 | حسینی حکم آبادی، اسماعیل | دهه دوم رجب1072ق | نستعلیق | 311 | شناسنامه ← |
| 37 |
دانشگاه
تهران
|
6685 | محمد حسین بن حافظ احمد عرب | 20 ذیقعده 1074ق | نسخ | 310 | شناسنامه ← |
| 38 |
مجلس
تهران
|
9564 | خراسانی، یحیی بن شریف | جمعه 5 ذیحجه1075ق | نسخ | 234 | شناسنامه ← |
| 39 |
مجلس
تهران
|
7090 | محمد بار فروشدی | 20 صفر1076ق | نسخ | 369 | شناسنامه ← |
| 40 |
مرعشی
قم
|
576 | محمد صادق بن محمد سرکانی | پنجشنبه 15 محرم1078ق | نسخ | 297 | شناسنامه ← |
| 41 |
ملی
تهران
|
2368 | محمد تقی بن ملک محمد | 1083ق | نسخ | 233 | شناسنامه ← |
| 42 |
ملک
تهران
|
2106 | ابوالخیر بن شیخ اسماعیل بن ملا حسین خرشتمی | 1 رجب1086ق | نسخ | 306 | شناسنامه ← |
| 43 |
دانشگاه
تهران
|
4208 | محمد زکی بن کامران | شنبه 25 محرم1089ق | نسخ | 152 | شناسنامه ← |
| 44 |
حقوق
تهران
|
223 - ج | عبدالله بن نورالله | چهارشنبه 12 شعبان 1092ق | نسخ | 382 | شناسنامه ← |
| 45 |
ملی
تهران
|
244 | محمد علی بن عبد الله طیبی گیلکی | 1093ق | نسخ | 281 | شناسنامه ← |
| 46 |
ملی
تهران
|
3549 | داود بن ابوتراب محمد شریف | 1094ق | نسخ | 356 | شناسنامه ← |
| 47 |
مفتاح
تهران
|
220 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 48 |
رضوی
مشهد
|
37788 | غلامرضا بن حافظ مشهدی | سه شنبه ذیحجه 1096ق | نسخ | 328 | شناسنامه ← |
| 49 |
مدرسه غرب
همدان
|
182 | بیکاتب | ذیقعده 1097ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 50 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
59 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 51 |
ملک
تهران
|
2214 | بیکاتب | 1097ق | نسخ | 213 | شناسنامه ← |
| 52 |
عبدالعظیم
تهران
|
290 | محمد بن سید میرم حسینی اردبیلی اصفهانی | 1099ق | نسخ | 293 | شناسنامه ← |
| 53 |
رضوی
مشهد
|
6172 | تونی، محمد رضا بن عزیز الله | 1100ق | نسخ | 106 | شناسنامه ← |
| 54 |
مجلس
تهران
|
688-طباطبائی | ابوالاعلی | قرن 12 | نسخ | 205 | شناسنامه ← |
| 55 |
سپهسالار
تهران
|
5734 | حسین بن علی محمد بن علی محمد | قرن 12 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 56 |
مرعشی
قم
|
10227 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 57 |
مجلس
تهران
|
7103 | بیکاتب | احتمالاًقرن 12 | - | 230 | شناسنامه ← |
| 58 |
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
|
515 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 315 | شناسنامه ← |
| 59 |
مهدوی
تهران
|
773 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 60 |
نواب
مشهد
|
405 | ملا ولی بن محمود بن شیخ منصور مشهدی طرقی خبوشانی | قرن 12 | نسخ | 277 | شناسنامه ← |