نزهة الأرواح فيما يتعلق بأحكام النكاح

● نزهة الأرواح فيما يتعلق بأحكام النكاح / فقه / عربی nuzhat-ul arwāḥ fīmā yata‘allaq-u bi-aḥkām-in nikāḥ عاملی، حسین بن موسی، ق9 قمری ‘āmelī,hoseyn ebn-e mūsā(- 15c) تاریخ تألیف: 4 جمادی الثانی 888ق متنی است موجز و فقهی در بیان احکام و آداب نکاح که از زناشویی از رهگذر اجتماعی و اخلاقی و پزشکی و ستاره‌شناسی و فقهی بحث شده و بسیار سودمند است مشتمل بر شش «باب»، به شیوه‌ای خاص که تا زمان تألیف این کتاب بدین سبک کتابی نگاشته نگردیده است: باب 1.تعریف نکاح؛ 2.مقدمات نکاح شامل چند مطلب؛ 3.مستحبات تزویج؛ 4. مکروهات تزویج؛ 5.معرفت اوقات ازدواج؛ 6. امور متفرقه.نویسنده در این کتاب از فاضل مقداد (- 826ق)با قید استرحام و دیگر علمای شیعه قبل از او یاد می‌کند.در اواخر رساله چند بار از استاد خویش ظهیر الدین یاد می‌کند و این ظهیر الدین گویا همان ابو اسحاق ابراهیم بن علی بن تاج الدین عبدالعالی میسی، عالم و فقیه مشهور به ظهیر الدین است که از شهید ثانی و محقق کرکی اجازه داشت. میرزا محمد استرآبادی صاحب کتاب رجال، مولی عبدالله بن محمود شوشتری خراسانی شهید و مولی احمد مقدس اردبیلی از ظهیر الدین اجازه داشته‌اند و یا نزد او درس خوانده‌اند. در آن از شیخ طوسی و «صاحب الکنز» سخنانی بسیار آمده و از مجازات نبویه رضی و مکارم الاخلاق و شرایع محقق نجم الدین و تذکره و تحریر و قواعد و مختلف حلی و اجازه او به فرزندان زهره و ایضاح فخرالمحققین و نفلیه شهید آورده شده و از ابوالصلاح الحلبی و ابن حمزه و ابو علی طبرسی و محمد بن ادریس و ابن طاوس و فاضل (علامه) و شمس الدین محمد بن مکی شهید و شیخ قطب الدین و ابن فهد و مقداد سیوری و «السید فاخر شارح رسالة سلار» یاد گشته و دارد: «ذکر لی بعض شیوخی المعاصرین قدس الله سره عن الحکیم الفاضل ابن الحلولی» و «کتاب العجائب». درباره مؤلف آن سخن است و اکثر آن را مجهول المؤلف آورده‌اند. ولی در معرفی نسخه شماره 1175/2 مرکز احیاء، مؤلف حسین بن موسی عاملی معرفی شده که ما هم عجالتاً به نام او ثبت کردیم گرچه مستند آن ذکر نشده و ما نیز او را نشناختیم. آغاز: بسمله. و به نستعین. الحمدلله الذی حلل النکاح و حرم السفاح و جعله من اعظم شعائر الاسلام و سنة جارية بين الانام ... اما بعد فلما كان ذلك كذلك احببت ان اضع له مقدمه تجمع مستحبه و مکروهاته و واجبه و محرماته فتکون دستورا یورد الی و یرشد الی در معناه ... فوضعت هذه المقدمة الموسومة بنزهة الارواح فيما يتعلق باحكام (باقسام - خ) النکاح و رتبته ترتیبا لم اسبق اليه و تهذیبا لم اغلب عليه متضمنة فوائد جليلة محتوية على نکت و اسرار و فروع ثيبات و ابکار جمعتها على مذهب الاصحاب و رتبتها ابواب انجام: للاخلال بمراد الشارع فلم يحصل الامتثال وليكن هذا آخر ما اردناه و غايه ما قصدناه فليقطع الکلام حامدین لله علی آلائه شاكرين له على جزيل عطائه و مصلين على محمد و خلفائه. [الذریعه 112/24]