شناسنامه کتابشناختی اثر
النخبة الوجيزة
an-nuxbat-ul wajīza
103
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/67459
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #67459
پدیدآور / مؤلف:
فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی
تاریخ و سده تألیف:
1050 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 33، ص 248
تا 255
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
عناوین دیگر و همتراز:
النخبة فى الحکمة العملیة و الاحکام الشرعیة
(an-nuxba fi-l ḥikmat-il ‘amalīyya wa-l aḥkām-iš šar‘īya)
النخبة الکبرى
(an-nuxbat-ul kubrā)
النخبة المحسنیة
(an-nuxbat-ul muḥsinīya)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
خلاصهای است در بیان احکام شرعی تمامی ابواب فقه، از آداب و سنن ظاهری و باطنی و اصول اخلاقی آن مطابق با کتاب و سنت و آثار ائمه معصومین.مؤلف در این کتاب، مابین احکام و اعمالی که دلیل آن واضح و قطعی است و احکام و اعمالی که ماخذ آن مبهم و امر در آن مشتبه بوده را تفصیل داده تا عملکننده به هر کدام از احکام و اعمال مذکور، بصیرت و بینش لازم را در اخذ آن به صورت قطعی و یقینی یا همراه با احتیاط داشته باشد. چنان که صاحب کشف الحجب (ص 578) نوشتهاند مرحوم فیض را نیز کتابی به نام «النخبة الصغری» مشتمل بر خلاصه مطالب طهارت وصلات وصوم میباشد وخود نیز بر آن تعلیقاتی نگاشتهاند. در آغاز این کتاب مقدمه کوتاهی در نکوهش فتوا به رأی آمده و متن کتاب نیز شامل دوازده «کتاب» میباشد: 1. طهارت؛ 2. صلات؛ 3. زکات؛ 4. صوم؛ 5. حج؛ 6. حسبه؛ 7. بر؛ 8. کسب؛ 9. نکاح؛ 10. معیشت؛ 11. جنائز؛ 12. فرائض.
آغاز اثر
« بسمله، الحمدلله الذى أوضح بأئمة الهدى من اهل بيت النبوة عن دينه القويم. »
انجام اثر
« و ذوالرأسين بالانتباه و العلم عندالله هذا آخرما اوردنا ذکره فی هذا الکتاب. »
سوابق و چاپهای اثر
تهران 1303ق، 1324ق، 1328ق، 1330ق؛ ایران، سنگی، 1324، جیبی، 313ص
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
شرح النخبة؛ مازندرانی، محمد صالح بن احمد (-1081ق)
التطهير في تهذيب الاخلاق = تطهير السر = تطهير القلوب؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091ق)
النخبة الوجيزة (منتخب)؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091ق)
اخلاق سلطانی؛ جزائری، نورالدین محمد بن نعمة الله (1088-1158ق)
التحفة السنية في شرح النخبة المحسنية = شرح نخبه؛ فیض کاشانی جزایری، عبدالله بن نورالدین (1112-1173ق)
اهداء الاهبة فی شرح النخبة = شرح النخبة الفيضية؛ تبریزی، عبدالله بن محمد کاظم (-قرن 12)
شرح النخبة في الحكمة العملية؛ عریضی خراسانی، حسن بن محمد علی (-1306ق)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
فهرست خود نوشت فیض کاشانی، محسن ناجی ص 278
الذريعة 97/24 رقم 501
ريحانة الادب 369/4
ريحانة الادب 369/4
دنا 10: 631-634 (97 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● النخبة الوجيزة = النخبة فى الحکمة العملیة و الاحکام الشرعیة = النخبة الکبرى = النخبة المحسنیة / فقه / عربی
an-nuxbat-ul wajīza = an-nuxba fi-l ḥikmat-il ‘amalīyya wa-l aḥkām-iš šar‘īya = an-nuxbat-ul kubrā = an-nuxbat-ul muḥsinīya
فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، 1006 - 1091 قمری
feyz-e kāšānī, mohammad ebn-e šāh morteza (1598 - 1680)
تاریخ تألیف: 1050ق
خلاصهای است در بیان احکام شرعی تمامی ابواب فقه، از آداب و سنن ظاهری و باطنی و اصول اخلاقی آن مطابق با کتاب و سنت و آثار ائمه معصومین.مؤلف در این کتاب، مابین احکام و اعمالی که دلیل آن واضح و قطعی است و احکام و اعمالی که ماخذ آن مبهم و امر در آن مشتبه بوده را تفصیل داده تا عملکننده به هر کدام از احکام و اعمال مذکور، بصیرت و بینش لازم را در اخذ آن به صورت قطعی و یقینی یا همراه با احتیاط داشته باشد. چنان که صاحب کشف الحجب (ص 578) نوشتهاند مرحوم فیض را نیز کتابی به نام «النخبة الصغری» مشتمل بر خلاصه مطالب طهارت وصلات وصوم میباشد وخود نیز بر آن تعلیقاتی نگاشتهاند. در آغاز این کتاب مقدمه کوتاهی در نکوهش فتوا به رأی آمده و متن کتاب نیز شامل دوازده «کتاب» میباشد: 1. طهارت؛ 2. صلات؛ 3. زکات؛ 4. صوم؛ 5. حج؛ 6. حسبه؛ 7. بر؛ 8. کسب؛ 9. نکاح؛ 10. معیشت؛ 11. جنائز؛ 12. فرائض.
آغاز: بسمله، الحمدلله الذى أوضح بأئمة الهدى من اهل بيت النبوة عن دينه القويم.
انجام: و ذوالرأسين بالانتباه و العلم عندالله هذا آخرما اوردنا ذکره فی هذا الکتاب.
چاپ: تهران 1303ق، 1324ق، 1328ق، 1330ق؛ ایران، سنگی، 1324، جیبی، 313ص
[فهرست خود نوشت فیض کاشانی، محسن ناجی ص 278؛ الذريعة 97/24 رقم 501؛ ريحانة الادب 369/4؛ ريحانة الادب 369/4؛ دنا 10: 631-634 (97 نسخه)]
شروح و حواشی:
1- شرح النخبة؛ مازندرانی، محمد صالح بن احمد (-1081ق)
2- التطهير في تهذيب الاخلاق = تطهير السر = تطهير القلوب؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091ق)
3- النخبة الوجيزة (منتخب)؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091ق)
4- اخلاق سلطانی؛ جزائری، نورالدین محمد بن نعمة الله (1088-1158ق)
5- التحفة السنية في شرح النخبة المحسنية = شرح نخبه؛ فیض کاشانی جزایری، عبدالله بن نورالدین (1112-1173ق)
6- اهداء الاهبة فی شرح النخبة = شرح النخبة الفيضية؛ تبریزی، عبدالله بن محمد کاظم (-قرن 12)
7- شرح النخبة في الحكمة العملية؛ عریضی خراسانی، حسن بن محمد علی (-1306ق)
نسخههای خطی این اثر
103 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 91 |
وزیری
یزد
|
4389 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 96 | شناسنامه ← |
| 92 |
عمومی
مراغه
|
44 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 123 | شناسنامه ← |
| 93 |
مرعشی
قم
|
9246 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 119 | شناسنامه ← |
| 94 |
رضوی
مشهد
|
2851 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 62 | شناسنامه ← |
| 95 |
سپهسالار
تهران
|
7533/1 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 117 | شناسنامه ← |
| 96 |
ملی
تهران
|
1386/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 186 | شناسنامه ← |
| 97 |
ملی
تهران
|
4648/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 131 | شناسنامه ← |
| 98 |
مجلس
تهران
|
51 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 164 | شناسنامه ← |
| 99 |
مدرسه غرب
همدان
|
443/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 100 |
مدرسه غرب
همدان
|
409 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 101 |
فیضیه
قم
|
1294/2 | محمد باقر بن محمد حسین | بیتاریخ | نسخ | 75 | شناسنامه ← |
| 102 |
مجلس
تهران
|
16925/1 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 103 |
شاهچراغ
شیراز
|
486 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 172 | شناسنامه ← |