نجفیه

● نجفیه = المسائل النجفیة = الرسالة النجفیة / کلام و اعتقادات / فارسی najafīye = masā’el-on najafīyya = ar-r.-ton najafīyya قزوینی، خلیل بن غازی، 1001 - 1089 قمری qazvīnī,xalīl ebn-e qāzī (1593 - 1678) تاریخ تألیف: 1070-1075ق؛ محل تألیف: قزوین مشتمل بر چند سؤال که علمای نجف از مؤلف در قزوین کرده و قروینی به آنها پاسخ داده و جواب را برای آنها ارسال کرده است، صورت سؤالات و جواب‌های آن در این رساله آمده و اکثر مسائل از شرح وی بر کافی انتخاب شده و در بعضی از جواب‌ها تصریح به تاریخ آن (سال 1075) نموده است. سائلین افراد متعددی هستند و از جمله آنهافردی به نام نجف قلی است که نسخه شرح فارسی کافی را از ملا خلیل تقاضا می‌کند وملا خلیل در پاسخ آورده است که سلطان العلماء خلیفه سلطان حسینی اصفهانی به او دستور داده بود که شرح عربی کافی بنویسد به نام الشافی و در میانه کار به دستور شاه به شرح فارسی آن پرداخت و تا سال 1070 که سال نگارش این پرسش‌ها است تا کتاب المعیشة را شرح کرده و یازده جلد را روانه مشهد رضوی کرده است. در آن از جواز تخلف معلول از علت تامه و شریک باری و روح و حدیث «صور عارية عن المواد» نقل از غرر الحکم (یا این که این عبارات از ابن سینا است) و عبارتی از ترجمه نفس ارسطو (که بسیار کهنه است و شاید از افضل الدین کاشانی باشد) گفتگو شده است. آغاز: بسمله حمدله والصلوة علی خیر خلقه وعلى خير الاوصياء و آلهما المعصومين اما بعد این رساله نجفیه مشتمل است بر مکتوبی متضمن سؤالات که از جانب ساکنین نجف اشرف بسوی دارالموحدین قزوین فرستاده شده و جوابهایی که از قزوین بسوی نجف اشرف فرستاده شده کلام سائل سلام و تسلیم انجام: و چون چنین نباشد و حال آنکه حواس جاسوسان و مؤدیانند الداعی خلیل بن الغازی القزوینی [الذريعة 68/24 و 371/20 و 228/11؛ ريحانة الأدب 452/4؛ فهرستواره منزوی 283/9]