نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

نثر اللآلی

naṯr-ul la'ālī
143 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/67116
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #67116
پدیدآور / مؤلف: طبرسی، فضل بن حسن
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 33، ص 95 تا 103
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: حدیث
عناوین دیگر و هم‌تراز:
الدر المکنون (ad-durr-ul maknūn)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

منتخبی از کلمات قصار امام علی بن ابیطالب (ع) در 30 «باب»که به ترتیب حروف تهجی جمع آوری و نگاشته شده است. در خصوص رساله نثرالثالی و مؤلف آن اختلافاتی مشاهده می‌گردد: 1) در مقدمه برخی از نسخه‌های خطی رساله و در الذریعة (24: 53) و روضات الجنات (5: 360) و نسخه‌های چاپی آن، مؤلف رساله شیخ طبرسی دانسته شده؛ 2) در الذریعة (24: 55) رساله دیگری به جز رساله حاضر با نام «نثراللئالی لفخر المعالی» در جمع‌آوری کلمات قصار امیرالمؤمنین به ترتیب حروف تهجی را به علی بن فضل الله راوندی نسبت داده است؛ 3) در روضات الجنات (5: 360) و ریاض العلما (4: 346) و کشف الحجب و الاستار(ص 576) احتمال داده شده هر دو رساله مذکور یکسان و مؤلف آن علی بن فضل الله راوندی باشد. (حبیب الله عظیمی)
آغاز اثر
« الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و علی آله و صحبه اجمعین و بعد فهذه کلمات من کلام امام المتقین و وصی رسول رب العالمین امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب کرم الله وجهه علی حروف العجم و هی «الدر المکنون» نفع الله عزوجل بها المسلمین آمین، حرف الالف؛ ایمان المرء يعرف بأيمانه، اخوک من و اساک فی الشدة، اظهار الغنى من الشكر. »
انجام اثر
« حرف الياء ... يبلغ المرؤ بالصدق منازل الكبار، يسود المرؤ قومه بالاحسان اليهم، يأس القلب راحة النفس، يسعد الرجل بمصاحبة السعيد تم الكتاب. »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی، ص945-946؛ ضمن گنجینه بهارستان، بخش علوم قرآنی و روائی-1، مسلسل 3، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1380ش، با تصحیح بشیر جزایری؛ تهران، 1281ق، سنگی، به ضمیمه دیوان امیرالمؤمنین (ع)؛ در مجله علوم الحدیث، ش 8، 1379ش، با تصحیح سید محمد رضا حسینی جلالی؛ ایران، تهران، کارخانه مشهدی محمد تقی، 1284ق، سنگی، خشتی، به سعی و اهتمام مولی محمد علی صحاف طهرانی؛ ایران، 1318ق، سنگی، رقعی، 64+4ص؛ ایران، تهران، 1281ق، با تصحیح و مقابله مولی رضا و آقا محمدعلی <!-- page: 96 --> فرزندان علی اکبر خوانساری، سنگی، خشتی، به سعی و اهتمام مولی رضا و آقا محمدعلی فرزندان علی اکبر خوانساری، بدون شماره صفحه، (در هامش و متن)؛ 1277ق، وزیری کوچک [الذريعة 694/10 و 779 و 73/8 و 53/24 و 146/22؛ فهرستواره منزوی 655/6]
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
درة المعالی فی ترجمة اللئالی؛ نخجوانی، محمد بن سعد (-8) نظم نثر اللآلی؛ اشرف مراغه‌ای، حسین بن حسن (-864ق) نظم اللآلی در شرح نثر اللآلی؛ صدر (-9) نظم المعالی = شرح نثر اللآلی؛ صدر دزفولی، محمد بن محمد باقر (-9) گنج گهر = نظم نثر اللآلی؛ ندیمی (-9) نظم اللآلی در ترجمه نثر اللآلی؛ عادل خراسانی، عادل بن علی (-10) نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)؛ علانوی، یار علی بن عبدالله (-10) نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)؛ کاظم میرزا (-13) نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)؛ عصار، محمد بن محمود (1264-1356ق) شرح نثر اللآلی؛ اولاد، غلامحسین نظم اللآلی فی ترجمة نثر اللآلی؛ عادلشاه خراسانی نثر اللآلی (با ترجمه)؛ عاملی، محمد ابراهیم نثر اللآلی (با ترجمه)؛ تهرانی، عبدالله نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)(4عنوان) نثر اللآلی (با ترجمه)(13عنوان)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 694/10 و 779 و 73/8 و 53/24 و 146/22 فهرستواره منزوی 655/6

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● نثر اللآلی = الدر المکنون / حدیث / عربی naṯr-ul la'ālī = ad-durr-ul maknūn ؟ طبرسی، فضل بن حسن، 468؟ - 548 ؟ قمری tabarsī,fazl ebn-e hasan (1076 - 1154) منتخبی از کلمات قصار امام علی بن ابیطالب (ع) در 30 «باب»که به ترتیب حروف تهجی جمع آوری و نگاشته شده است. در خصوص رساله نثرالثالی و مؤلف آن اختلافاتی مشاهده می‌گردد: 1) در مقدمه برخی از نسخه‌های خطی رساله و در الذریعة (24: 53) و روضات الجنات (5: 360) و نسخه‌های چاپی آن، مؤلف رساله شیخ طبرسی دانسته شده؛ 2) در الذریعة (24: 55) رساله دیگری به جز رساله حاضر با نام «نثراللئالی لفخر المعالی» در جمع‌آوری کلمات قصار امیرالمؤمنین به ترتیب حروف تهجی را به علی بن فضل الله راوندی نسبت داده است؛ 3) در روضات الجنات (5: 360) و ریاض العلما (4: 346) و کشف الحجب و الاستار(ص 576) احتمال داده شده هر دو رساله مذکور یکسان و مؤلف آن علی بن فضل الله راوندی باشد. (حبیب الله عظیمی) آغاز: الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و علی آله و صحبه اجمعین و بعد فهذه کلمات من کلام امام المتقین و وصی رسول رب العالمین امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب کرم الله وجهه علی حروف العجم و هی «الدر المکنون» نفع الله عزوجل بها المسلمین آمین، حرف الالف؛ ایمان المرء يعرف بأيمانه، اخوک من و اساک فی الشدة، اظهار الغنى من الشكر. انجام: حرف الياء ... يبلغ المرؤ بالصدق منازل الكبار، يسود المرؤ قومه بالاحسان اليهم، يأس القلب راحة النفس، يسعد الرجل بمصاحبة السعيد تم الكتاب. چاپ: مشار عربی، ص945-946؛ ضمن گنجینه بهارستان، بخش علوم قرآنی و روائی-1، مسلسل 3، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1380ش، با تصحیح بشیر جزایری؛ تهران، 1281ق، سنگی، به ضمیمه دیوان امیرالمؤمنین (ع)؛ در مجله علوم الحدیث، ش 8، 1379ش، با تصحیح سید محمد رضا حسینی جلالی؛ ایران، تهران، کارخانه مشهدی محمد تقی، 1284ق، سنگی، خشتی، به سعی و اهتمام مولی محمد علی صحاف طهرانی؛ ایران، 1318ق، سنگی، رقعی، 64+4ص؛ ایران، تهران، 1281ق، با تصحیح و مقابله مولی رضا و آقا محمدعلی فرزندان علی اکبر خوانساری، سنگی، خشتی، به سعی و اهتمام مولی رضا و آقا محمدعلی فرزندان علی اکبر خوانساری، بدون شماره صفحه، (در هامش و متن)؛ 1277ق، وزیری کوچک [الذريعة 694/10 و 779 و 73/8 و 53/24 و 146/22؛ فهرستواره منزوی 655/6] شرح و حواشی: 1- درة المعالی فی ترجمة اللئالی؛ نخجوانی، محمد بن سعد (-8) 2- نظم نثر اللآلی؛ اشرف مراغه‌ای، حسین بن حسن (-864ق) 3- نظم اللآلی در شرح نثر اللآلی؛ صدر (-9) 4- نظم المعالی = شرح نثر اللآلی؛ صدر دزفولی، محمد بن محمد باقر (-9) 5- گنج گهر = نظم نثر اللآلی؛ ندیمی (-9) 6- نظم اللآلی در ترجمه نثر اللآلی؛ عادل خراسانی، عادل بن علی (-10) 7- نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)؛ علانوی، یار علی بن عبدالله (-10) 8- نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)؛ کاظم میرزا (-13) 9- نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)؛ عصار، محمد بن محمود (1264-1356ق) 10- شرح نثر اللآلی؛ اولاد، غلامحسین 11- نظم اللآلی فی ترجمة نثر اللآلی؛ عادلشاه خراسانی 12- نثر اللآلی (با ترجمه)؛ عاملی، محمد ابراهیم 13- نثر اللآلی (با ترجمه)؛ تهرانی، عبدالله 14- نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)(4عنوان) 15- نثر اللآلی (با ترجمه)(13عنوان)

نسخه‌های خطی این اثر

143 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
121
بیانی، مهدی (دکتر)
تهران
237/4 بی‌کاتب قرن 11 - - شناسنامه ←
122
ملی
تهران
99/6 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 10 شناسنامه ←
123
مجلس
تهران
3122/6 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 5 شناسنامه ←
124
مرکز احیاء
قم
2566/2 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 5 شناسنامه ←
125
رضوی
مشهد
ض11702 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 4 شناسنامه ←
126
مرعشی
قم
1250/3 اخی محمد بن اخی احمد تبریزی پنج‌شنبه4 صفر971ق نسخ 6 شناسنامه ←
127
مهدوی
تهران
103 بی‌کاتب ربیع الاول943ق ثلث - شناسنامه ←
128
مجلس
تهران
10277/1 ادیب، نجم الدین بن عبدالله 920ق نسخ 3 شناسنامه ←
129
دانشگاه
تهران
7693/2 کلاری استرآبادی، حسام الدین بن حسین 905ق نسخ 4 شناسنامه ←
130
مرکز احیاء
قم
2560/2 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 7 شناسنامه ←
131
مجلس
تهران
7107/2 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 8 شناسنامه ←
132
مرعشی
قم
1108/2 بی‌کاتب با تاریخ877ق نسخ 4 شناسنامه ←
133
مرعشی
قم
4650/3 احمد بن محمود متطبب تولمی گیلانی 866ق نستعلیق 5 شناسنامه ←
134
مرعشی
قم
بدون شماره/ب محمد بن ابی الحسن استرآبادی شیرنگی با تاریخ 778ق نسخ - شناسنامه ←
135
سلطنتی
تهران
1786 احمد بن محمود بن عبدالغفار صدیقی جمادی الاول 761ق ثلث، نسخ 13 شناسنامه ←
136
مهدوی
تهران
591/1 فتح الله کاتبی قزوینی 754ق نسخ - شناسنامه ←
137
مجلس
تهران
10481/6 بی‌کاتب 740ق نسخ 3 شناسنامه ←
138
دانشگاه
تهران
3554/2-ف حسن بن محمد بن ابی الحسن آوی 708ق نسخ 4 شناسنامه ←
139
مرکز احیاء
قم
228/2 حسن بن محمد بن ابی الحسن آوی ربیع الثانی708ق نسخ 6 شناسنامه ←
140
مروی
تهران
803/5 حسن بن محمد الخطاط قرن 8 - - شناسنامه ←
141
مرعشی
قم
12679/4 بی‌کاتب اواخر قرن8 نسخ 7 شناسنامه ←
142
مرکز احیاء
قم
33 نامشخص - - - شناسنامه ←
143
مرعشی
قم
953عکسی مستعصمی، یاقوت ذیقعده691ق نسخ 20 شناسنامه ←