نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

نثر اللآلی

naṯr-ul la'ālī
143 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/67116
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #67116
پدیدآور / مؤلف: طبرسی، فضل بن حسن
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 33، ص 95 تا 103
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: حدیث
عناوین دیگر و هم‌تراز:
الدر المکنون (ad-durr-ul maknūn)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

منتخبی از کلمات قصار امام علی بن ابیطالب (ع) در 30 «باب»که به ترتیب حروف تهجی جمع آوری و نگاشته شده است. در خصوص رساله نثرالثالی و مؤلف آن اختلافاتی مشاهده می‌گردد: 1) در مقدمه برخی از نسخه‌های خطی رساله و در الذریعة (24: 53) و روضات الجنات (5: 360) و نسخه‌های چاپی آن، مؤلف رساله شیخ طبرسی دانسته شده؛ 2) در الذریعة (24: 55) رساله دیگری به جز رساله حاضر با نام «نثراللئالی لفخر المعالی» در جمع‌آوری کلمات قصار امیرالمؤمنین به ترتیب حروف تهجی را به علی بن فضل الله راوندی نسبت داده است؛ 3) در روضات الجنات (5: 360) و ریاض العلما (4: 346) و کشف الحجب و الاستار(ص 576) احتمال داده شده هر دو رساله مذکور یکسان و مؤلف آن علی بن فضل الله راوندی باشد. (حبیب الله عظیمی)
آغاز اثر
« الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و علی آله و صحبه اجمعین و بعد فهذه کلمات من کلام امام المتقین و وصی رسول رب العالمین امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب کرم الله وجهه علی حروف العجم و هی «الدر المکنون» نفع الله عزوجل بها المسلمین آمین، حرف الالف؛ ایمان المرء يعرف بأيمانه، اخوک من و اساک فی الشدة، اظهار الغنى من الشكر. »
انجام اثر
« حرف الياء ... يبلغ المرؤ بالصدق منازل الكبار، يسود المرؤ قومه بالاحسان اليهم، يأس القلب راحة النفس، يسعد الرجل بمصاحبة السعيد تم الكتاب. »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی، ص945-946؛ ضمن گنجینه بهارستان، بخش علوم قرآنی و روائی-1، مسلسل 3، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1380ش، با تصحیح بشیر جزایری؛ تهران، 1281ق، سنگی، به ضمیمه دیوان امیرالمؤمنین (ع)؛ در مجله علوم الحدیث، ش 8، 1379ش، با تصحیح سید محمد رضا حسینی جلالی؛ ایران، تهران، کارخانه مشهدی محمد تقی، 1284ق، سنگی، خشتی، به سعی و اهتمام مولی محمد علی صحاف طهرانی؛ ایران، 1318ق، سنگی، رقعی، 64+4ص؛ ایران، تهران، 1281ق، با تصحیح و مقابله مولی رضا و آقا محمدعلی <!-- page: 96 --> فرزندان علی اکبر خوانساری، سنگی، خشتی، به سعی و اهتمام مولی رضا و آقا محمدعلی فرزندان علی اکبر خوانساری، بدون شماره صفحه، (در هامش و متن)؛ 1277ق، وزیری کوچک [الذريعة 694/10 و 779 و 73/8 و 53/24 و 146/22؛ فهرستواره منزوی 655/6]
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
درة المعالی فی ترجمة اللئالی؛ نخجوانی، محمد بن سعد (-8) نظم نثر اللآلی؛ اشرف مراغه‌ای، حسین بن حسن (-864ق) نظم اللآلی در شرح نثر اللآلی؛ صدر (-9) نظم المعالی = شرح نثر اللآلی؛ صدر دزفولی، محمد بن محمد باقر (-9) گنج گهر = نظم نثر اللآلی؛ ندیمی (-9) نظم اللآلی در ترجمه نثر اللآلی؛ عادل خراسانی، عادل بن علی (-10) نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)؛ علانوی، یار علی بن عبدالله (-10) نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)؛ کاظم میرزا (-13) نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)؛ عصار، محمد بن محمود (1264-1356ق) شرح نثر اللآلی؛ اولاد، غلامحسین نظم اللآلی فی ترجمة نثر اللآلی؛ عادلشاه خراسانی نثر اللآلی (با ترجمه)؛ عاملی، محمد ابراهیم نثر اللآلی (با ترجمه)؛ تهرانی، عبدالله نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)(4عنوان) نثر اللآلی (با ترجمه)(13عنوان)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 694/10 و 779 و 73/8 و 53/24 و 146/22 فهرستواره منزوی 655/6

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● نثر اللآلی = الدر المکنون / حدیث / عربی naṯr-ul la'ālī = ad-durr-ul maknūn ؟ طبرسی، فضل بن حسن، 468؟ - 548 ؟ قمری tabarsī,fazl ebn-e hasan (1076 - 1154) منتخبی از کلمات قصار امام علی بن ابیطالب (ع) در 30 «باب»که به ترتیب حروف تهجی جمع آوری و نگاشته شده است. در خصوص رساله نثرالثالی و مؤلف آن اختلافاتی مشاهده می‌گردد: 1) در مقدمه برخی از نسخه‌های خطی رساله و در الذریعة (24: 53) و روضات الجنات (5: 360) و نسخه‌های چاپی آن، مؤلف رساله شیخ طبرسی دانسته شده؛ 2) در الذریعة (24: 55) رساله دیگری به جز رساله حاضر با نام «نثراللئالی لفخر المعالی» در جمع‌آوری کلمات قصار امیرالمؤمنین به ترتیب حروف تهجی را به علی بن فضل الله راوندی نسبت داده است؛ 3) در روضات الجنات (5: 360) و ریاض العلما (4: 346) و کشف الحجب و الاستار(ص 576) احتمال داده شده هر دو رساله مذکور یکسان و مؤلف آن علی بن فضل الله راوندی باشد. (حبیب الله عظیمی) آغاز: الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و علی آله و صحبه اجمعین و بعد فهذه کلمات من کلام امام المتقین و وصی رسول رب العالمین امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب کرم الله وجهه علی حروف العجم و هی «الدر المکنون» نفع الله عزوجل بها المسلمین آمین، حرف الالف؛ ایمان المرء يعرف بأيمانه، اخوک من و اساک فی الشدة، اظهار الغنى من الشكر. انجام: حرف الياء ... يبلغ المرؤ بالصدق منازل الكبار، يسود المرؤ قومه بالاحسان اليهم، يأس القلب راحة النفس، يسعد الرجل بمصاحبة السعيد تم الكتاب. چاپ: مشار عربی، ص945-946؛ ضمن گنجینه بهارستان، بخش علوم قرآنی و روائی-1، مسلسل 3، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1380ش، با تصحیح بشیر جزایری؛ تهران، 1281ق، سنگی، به ضمیمه دیوان امیرالمؤمنین (ع)؛ در مجله علوم الحدیث، ش 8، 1379ش، با تصحیح سید محمد رضا حسینی جلالی؛ ایران، تهران، کارخانه مشهدی محمد تقی، 1284ق، سنگی، خشتی، به سعی و اهتمام مولی محمد علی صحاف طهرانی؛ ایران، 1318ق، سنگی، رقعی، 64+4ص؛ ایران، تهران، 1281ق، با تصحیح و مقابله مولی رضا و آقا محمدعلی فرزندان علی اکبر خوانساری، سنگی، خشتی، به سعی و اهتمام مولی رضا و آقا محمدعلی فرزندان علی اکبر خوانساری، بدون شماره صفحه، (در هامش و متن)؛ 1277ق، وزیری کوچک [الذريعة 694/10 و 779 و 73/8 و 53/24 و 146/22؛ فهرستواره منزوی 655/6] شرح و حواشی: 1- درة المعالی فی ترجمة اللئالی؛ نخجوانی، محمد بن سعد (-8) 2- نظم نثر اللآلی؛ اشرف مراغه‌ای، حسین بن حسن (-864ق) 3- نظم اللآلی در شرح نثر اللآلی؛ صدر (-9) 4- نظم المعالی = شرح نثر اللآلی؛ صدر دزفولی، محمد بن محمد باقر (-9) 5- گنج گهر = نظم نثر اللآلی؛ ندیمی (-9) 6- نظم اللآلی در ترجمه نثر اللآلی؛ عادل خراسانی، عادل بن علی (-10) 7- نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)؛ علانوی، یار علی بن عبدالله (-10) 8- نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)؛ کاظم میرزا (-13) 9- نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)؛ عصار، محمد بن محمود (1264-1356ق) 10- شرح نثر اللآلی؛ اولاد، غلامحسین 11- نظم اللآلی فی ترجمة نثر اللآلی؛ عادلشاه خراسانی 12- نثر اللآلی (با ترجمه)؛ عاملی، محمد ابراهیم 13- نثر اللآلی (با ترجمه)؛ تهرانی، عبدالله 14- نثر اللآلی (با ترجمه منظوم)(4عنوان) 15- نثر اللآلی (با ترجمه)(13عنوان)

نسخه‌های خطی این اثر

143 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
18ک بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، نسخ - شناسنامه ←
2
دانشگاه
تهران
3506/2-ف بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
3
نمازی
خوی
835/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 4 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
10414/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 17 شناسنامه ←
5
مجلس
تهران
23/4 معزی بی‌کاتب بی‌تاریخ تحریری، بی‌کا، بی‌تا 25 شناسنامه ←
6
رضوی
مشهد
1877 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
7
دانشگاه
تهران
164/7 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 22 شناسنامه ←
8
دانشگاه
تهران
863 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 8 شناسنامه ←
9
دانشگاه
تهران
3034/9 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 11 شناسنامه ←
10
دانشگاه
تهران
2186/2 تبریزی، محمد طاهر بن حسن بی‌تاریخ نسخ 2 شناسنامه ←
11
مرعشی
قم
3203/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 9 شناسنامه ←
12
مرعشی
قم
57/1 انصاری گرمرودی اشقلی، اسحاق بن عباس بی‌تاریخ نسخ 8 شناسنامه ←
13
مرعشی
قم
5854/2 عبدالباقی بن کاظم حسینی (قزوینی) بی‌تاریخ نستعلیق 3 شناسنامه ←
14
گلپایگانی
قم
8779/3-58/229 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 3 شناسنامه ←
15
فاضل
خوانسار
267/20 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
16
فاضل
خوانسار
202/2 عبدالله بن احمد بن عثمان شافعی بغدادی بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
17
الهیات
مشهد
688/6 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 10 شناسنامه ←
18
طبسی
قم
607/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 2 شناسنامه ←
19
مرکز احیاء
قم
961/2 عکسی بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 14 شناسنامه ←
20
گلپایگانی
قم
4799/5-24/99 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 3 شناسنامه ←
21
عبدالعظیم
تهران
594/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 4 شناسنامه ←
22
ادبیات
تهران
جنگ 249 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
23
ملی
تهران
4633/8 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 3 شناسنامه ←
24
ملی
تهران
4072/1 زین العابدین بن ابی الحسن بی‌تاریخ نسخ 8 شناسنامه ←
25
مرکز احیاء
قم
2426/12 نامشخص - - 9 شناسنامه ←
26
ملی
تهران
4572/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 7 شناسنامه ←
27
امام صادق
اردکان یزد
132/12 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 3 شناسنامه ←
28
وزیری
یزد
3218/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 24 شناسنامه ←
29
مجلس
تهران
14001/13 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 5 شناسنامه ←
30
مجلس
تهران
12359/25 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 34 شناسنامه ←