شناسنامه کتابشناختی اثر
نامهها (6)
عنوان پیراسته: نامهها
nāme-hā
23
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/66588
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #66588
پدیدآور / مؤلف:
بابا افضل کاشانی، محمد بن حسین
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 32، ص 808
تا 809
زبان و قالب:
فارسی
عناوین دیگر و همتراز:
نامه به صاحب سعید مجدالدین محمد بن عبیدالله
(nāme be sāheb sa‘īd majd-od-dīn mohammad ebn-e ‘obeyd-ol-lāh)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
بابا افضل کاشانی این نامه را در پاسخ نامه مجدالدین محمد بن عبیدالله نگاشته و به سؤال او پاسخ داده است. پیداست که موضوع نامه مجدالدین محمد اشارت شده به پارهای از عبارات و الفاظ کاشانی است در آغاز نامه خود. بابا افضل در این نامه جوابیه چنین میگوید: «کرم صاحبی او را گستاخ کرد و دلیری داد به فرمان که تا چیزی نویسد مشتمل بر چند سخن که در دیباجه سخن و مبادی کتابات و مخاطبات و رسائل لایق و شایسته بود و دعاگوی هم در آن لحظه نیک فهم نکرد غرض آن اشارت را تا هم بر لفظ صاحبی رفت که مقصود ازین نامه رسوم و آئین رسائل است که تا این عنات ناگفته و نانوشته نگذاشته اند و در آن کتب ساخته اند اهل انشاء و دیگر فضلا ... و دبیران گذشته آن مهم را کفایت کردهاند. غرض الفاظی چند است که مگر رأی صاحبی را اتفاق مطالعت آن افتاده است و در خدمتی و دعائی که در آن حضرت عرض دادی». از این نامه به دست میآید که بابا افضل در این هنگام به شصت سالگی رسیده بود: «دانای نهان و آشکارا آگاه و داناست که این بنده ناتوان شصت سال است تا در ظلمات حات خود با دیههای عقبات را میسپرد و منزلها میشمرد و سرچشمه زندگانی خود را میجوید».(عبدالحسین حائری)
آغاز اثر
« صباح و مساء مجلس عالی صاحبی صدری کبیری عالمی مویدی معظمی تاج الوزرائی صدر الصدوری ملجأ الاکابر و الاماثلی »
انجام اثر
« جان از خرد شاد، دل از هر بند آزاد، و سیرتت مکارم اخلاق را بنیاد. و السلام علی اهل السلام، و الصلاة علی خاتم الانبیاء و آله الکرام، و حسبنا الله وحده و نعم المعین. »
سوابق و چاپهای اثر
در مصنفات افضل الدین محمد مرقی کاشانی، به تصحیح مجتبی مینوی و یحیی مهدوی (تهران، خوارزمی: 1366 (چاپ دوم) (ص 692-699)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
نسخههای منزوی 1: 171
متن فنخا
● نامهها (6) = نامه به صاحب سعید مجدالدین محمد بن عبیدالله / نامهنگاری، اخلاق / فارسی
nāme-hā = nāme be sāheb sa‘īd majd-od-dīn mohammad ebn-e ‘obeyd-ol-lāh
بابا افضل کاشانی، محمد بن حسین، - 667 ؟ قمری
bābā afzal-e kāšānī, mohammad ebn-e hoseyn(- 1269)
بابا افضل کاشانی این نامه را در پاسخ نامه مجدالدین محمد بن عبیدالله نگاشته و به سؤال او پاسخ داده است. پیداست که موضوع نامه مجدالدین محمد اشارت شده به پارهای از عبارات و الفاظ کاشانی است در آغاز نامه خود. بابا افضل در این نامه جوابیه چنین میگوید: «کرم صاحبی او را گستاخ کرد و دلیری داد به فرمان که تا چیزی نویسد مشتمل بر چند سخن که در دیباجه سخن و مبادی کتابات و مخاطبات و رسائل لایق و شایسته بود و دعاگوی هم در آن لحظه نیک فهم نکرد غرض آن اشارت را تا هم بر لفظ صاحبی رفت که مقصود ازین نامه رسوم و آئین رسائل است که تا این عنات ناگفته و نانوشته نگذاشته اند و در آن کتب ساخته اند اهل انشاء و دیگر فضلا ... و دبیران گذشته آن مهم را کفایت کردهاند. غرض الفاظی چند است که مگر رأی صاحبی را اتفاق مطالعت آن افتاده است و در خدمتی و دعائی که در آن حضرت عرض دادی». از این نامه به دست میآید که بابا افضل در این هنگام به شصت سالگی رسیده بود: «دانای نهان و آشکارا آگاه و داناست که این بنده ناتوان شصت سال است تا در ظلمات حات خود با دیههای عقبات را میسپرد و منزلها میشمرد و سرچشمه زندگانی خود را میجوید».(عبدالحسین حائری)
آغاز: صباح و مساء مجلس عالی صاحبی صدری کبیری عالمی مویدی معظمی تاج الوزرائی صدر الصدوری ملجأ الاکابر و الاماثلی
انجام: جان از خرد شاد، دل از هر بند آزاد، و سیرتت مکارم اخلاق را بنیاد. و السلام علی اهل السلام، و الصلاة علی خاتم الانبیاء و آله الکرام، و حسبنا الله وحده و نعم المعین.
چاپ: در مصنفات افضل الدین محمد مرقی کاشانی، به تصحیح مجتبی مینوی و یحیی مهدوی (تهران، خوارزمی: 1366 (چاپ دوم) (ص 692-699)
[نسخههای منزوی 1: 171]
نسخههای خطی این اثر
23 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
ادبیات
تهران
|
145/8 حکمت | بیکاتب | قرن 9 و 10 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 2 |
ملک
تهران
|
4185/4 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 3 |
دانشگاه
اصفهان
|
760/6 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 4 |
مجلس
تهران
|
3982/10 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 11 | شناسنامه ← |
| 5 |
ملک
تهران
|
4191/17 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 6 |
دانشگاه
تهران
|
2581/4 | علی بن محمود کاتب | شنبه 24 شوال1062ق | نستعلیق | 11 | شناسنامه ← |
| 7 |
دانشگاه
تهران
|
3903/3 | بیکاتب | 1077ق | نسخ | 8 | شناسنامه ← |
| 8 |
دانشگاه
تهران
|
428/5 | بیکاتب | 1083ق | - | 4 | شناسنامه ← |
| 9 |
دانشسرای عالی-کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی
تهران
|
179/3 | محمد رضا بن عزیز الله تونی | رجب1107ق | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 10 |
سپهسالار
تهران
|
2912/41 | بیکاتب | 1266ق | - | - | شناسنامه ← |
| 11 |
ملک
تهران
|
4193/8 | میرزا عبدالله ریاضی | با تاریخ 1276ق | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 12 |
ادبیات
تهران
|
336/8 حکمت | طبیب رشتی، محمد صالح بن محمد رفیع | یکشنبه 28 جمادی الثانی 1276ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 13 |
مینوی
تهران
|
54/7 | طبیب رشتی، محمد صالح بن محمد رفیع | دوشنبه پایان رجب 1280ق | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 14 |
مجلس
تهران
|
5617/3 | اسدالله تنکابنی | 1285ق | شکسته نستعلیق | 12 | شناسنامه ← |
| 15 |
رضوی
مشهد
|
ض10776 | ابوالحسن بن محمد رضوی خراسانی مشهدی | شعبان1286ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 16 |
مجلس
تهران
|
623/21 | بیکاتب | 1290ق | - | - | شناسنامه ← |
| 17 |
حقوق
تهران
|
6/72/1 - ب | محمد علی بن حاجی ملاعبدالغنی تفرشی | 1294ق | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 18 |
دانشگاه
تهران
|
431/13 | محمد علی | 1302ق | - | - | شناسنامه ← |
| 19 |
مجلس
تهران
|
5031/21 | عبرت نائینی، محمد علی | دوشنبه 13 ذیقعده 1347ق | نسخ | 8 | شناسنامه ← |
| 20 |
مجلس
تهران
|
4805/6 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 21 |
مروی
تهران
|
851/9 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 22 |
رضوی
مشهد
|
3450 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 23 |
دانشگاه
تهران
|
2267/7/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |