نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

نامه‌ها (6)

عنوان پیراسته: نامه‌ها
nāme-hā
23 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/66588
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #66588
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 32، ص 808 تا 809
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: اخلاق نامه‌نگاری
عناوین دیگر و هم‌تراز:
نامه به صاحب سعید مجدالدین محمد بن عبیدالله (nāme be sāheb sa‘īd majd-od-dīn mohammad ebn-e ‘obeyd-ol-lāh)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

بابا افضل کاشانی این نامه را در پاسخ نامه مجدالدین محمد بن عبیدالله نگاشته و به سؤال او پاسخ داده است. پیداست که موضوع نامه مجدالدین محمد اشارت شده به پاره‌ای از عبارات و الفاظ کاشانی است در آغاز نامه خود. بابا افضل در این نامه جوابیه چنین می‌گوید: «کرم صاحبی او را گستاخ کرد و دلیری داد به فرمان که تا چیزی نویسد مشتمل بر چند سخن که در دیباجه سخن و مبادی کتابات و مخاطبات و رسائل لایق و شایسته بود و دعاگوی هم در آن لحظه نیک فهم نکرد غرض آن اشارت را تا هم بر لفظ صاحبی رفت که مقصود ازین نامه رسوم و آئین رسائل است که تا این عنات ناگفته و نانوشته نگذاشته اند و در آن کتب ساخته اند اهل انشاء و دیگر فضلا ... و دبیران گذشته آن مهم را کفایت کرده‌اند. غرض الفاظی چند است که مگر رأی صاحبی را اتفاق مطالعت آن افتاده است و در خدمتی و دعائی که در آن حضرت عرض دادی». از این نامه به دست می‌آید که بابا افضل در این هنگام به شصت سالگی رسیده بود: «دانای نهان و آشکارا آگاه و داناست که این بنده ناتوان شصت سال است تا در ظلمات حات خود با دیه‌های عقبات را می‌سپرد و منزل‌ها می‌شمرد و سرچشمه زندگانی خود را می‌جوید».(عبدالحسین حائری)
آغاز اثر
« صباح و مساء مجلس عالی صاحبی صدری کبیری عالمی مویدی معظمی تاج الوزرائی صدر الصدوری ملجأ الاکابر و الاماثلی »
انجام اثر
« جان از خرد شاد، دل از هر بند آزاد، و سیرتت مکارم اخلاق را بنیاد. و السلام علی اهل السلام، و الصلاة علی خاتم الانبیاء و آله الکرام، و حسبنا الله وحده و نعم المعین. »
سوابق و چاپ‌های اثر
در مصنفات افضل الدین محمد مرقی کاشانی، به تصحیح مجتبی مینوی و یحیی مهدوی (تهران، خوارزمی: 1366 (چاپ دوم) (ص 692-699)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی 1: 171

متن فنخا

● نامه‌ها (6) = نامه به صاحب سعید مجدالدین محمد بن عبیدالله / نامه‌نگاری، اخلاق / فارسی nāme-hā = nāme be sāheb sa‘īd majd-od-dīn mohammad ebn-e ‘obeyd-ol-lāh بابا افضل کاشانی، محمد بن حسین، - 667 ؟ قمری bābā afzal-e kāšānī, mohammad ebn-e hoseyn(- 1269) بابا افضل کاشانی این نامه را در پاسخ نامه مجدالدین محمد بن عبیدالله نگاشته و به سؤال او پاسخ داده است. پیداست که موضوع نامه مجدالدین محمد اشارت شده به پاره‌ای از عبارات و الفاظ کاشانی است در آغاز نامه خود. بابا افضل در این نامه جوابیه چنین می‌گوید: «کرم صاحبی او را گستاخ کرد و دلیری داد به فرمان که تا چیزی نویسد مشتمل بر چند سخن که در دیباجه سخن و مبادی کتابات و مخاطبات و رسائل لایق و شایسته بود و دعاگوی هم در آن لحظه نیک فهم نکرد غرض آن اشارت را تا هم بر لفظ صاحبی رفت که مقصود ازین نامه رسوم و آئین رسائل است که تا این عنات ناگفته و نانوشته نگذاشته اند و در آن کتب ساخته اند اهل انشاء و دیگر فضلا ... و دبیران گذشته آن مهم را کفایت کرده‌اند. غرض الفاظی چند است که مگر رأی صاحبی را اتفاق مطالعت آن افتاده است و در خدمتی و دعائی که در آن حضرت عرض دادی». از این نامه به دست می‌آید که بابا افضل در این هنگام به شصت سالگی رسیده بود: «دانای نهان و آشکارا آگاه و داناست که این بنده ناتوان شصت سال است تا در ظلمات حات خود با دیه‌های عقبات را می‌سپرد و منزل‌ها می‌شمرد و سرچشمه زندگانی خود را می‌جوید».(عبدالحسین حائری) آغاز: صباح و مساء مجلس عالی صاحبی صدری کبیری عالمی مویدی معظمی تاج الوزرائی صدر الصدوری ملجأ الاکابر و الاماثلی انجام: جان از خرد شاد، دل از هر بند آزاد، و سیرتت مکارم اخلاق را بنیاد. و السلام علی اهل السلام، و الصلاة علی خاتم الانبیاء و آله الکرام، و حسبنا الله وحده و نعم المعین. چاپ: در مصنفات افضل الدین محمد مرقی کاشانی، به تصحیح مجتبی مینوی و یحیی مهدوی (تهران، خوارزمی: 1366 (چاپ دوم) (ص 692-699) [نسخه‌های منزوی 1: 171]

نسخه‌های خطی این اثر

23 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
ادبیات
تهران
145/8 حکمت بی‌کاتب قرن 9 و 10 نسخ - شناسنامه ←
2
ملک
تهران
4185/4 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 6 شناسنامه ←
3
دانشگاه
اصفهان
760/6 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 6 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
3982/10 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 11 شناسنامه ←
5
ملک
تهران
4191/17 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 5 شناسنامه ←
6
دانشگاه
تهران
2581/4 علی بن محمود کاتب شنبه 24 شوال1062ق نستعلیق 11 شناسنامه ←
7
دانشگاه
تهران
3903/3 بی‌کاتب 1077ق نسخ 8 شناسنامه ←
8
دانشگاه
تهران
428/5 بی‌کاتب 1083ق - 4 شناسنامه ←
9
دانش‌سرای عالی-کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی
تهران
179/3 محمد رضا بن عزیز الله تونی رجب1107ق نسخ 6 شناسنامه ←
10
سپهسالار
تهران
2912/41 بی‌کاتب 1266ق - - شناسنامه ←
11
ملک
تهران
4193/8 میرزا عبدالله ریاضی با تاریخ 1276ق نستعلیق 2 شناسنامه ←
12
ادبیات
تهران
336/8 حکمت طبیب رشتی، محمد صالح بن محمد رفیع یک‌شنبه 28 جمادی الثانی 1276ق نستعلیق - شناسنامه ←
13
مینوی
تهران
54/7 طبیب رشتی، محمد صالح بن محمد رفیع دوشنبه پایان رجب 1280ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
14
مجلس
تهران
5617/3 اسدالله تنکابنی 1285ق شکسته نستعلیق 12 شناسنامه ←
15
رضوی
مشهد
ض10776 ابوالحسن بن محمد رضوی خراسانی مشهدی شعبان1286ق نسخ - شناسنامه ←
16
مجلس
تهران
623/21 بی‌کاتب 1290ق - - شناسنامه ←
17
حقوق
تهران
6/72/1 - ب محمد علی بن حاجی ملاعبدالغنی تفرشی 1294ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
18
دانشگاه
تهران
431/13 محمد علی 1302ق - - شناسنامه ←
19
مجلس
تهران
5031/21 عبرت نائینی، محمد علی دوشنبه 13 ذیقعده 1347ق نسخ 8 شناسنامه ←
20
مجلس
تهران
4805/6 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 3 شناسنامه ←
21
مروی
تهران
851/9 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
22
رضوی
مشهد
3450 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 6 شناسنامه ←
23
دانشگاه
تهران
2267/7/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 4 شناسنامه ←