شناسنامه کتابشناختی اثر
النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر
an-nāfi‘ yawm-al ḥašr fī š.-il bāb-il ḥādī ‘ašar
429
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/66471
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #66471
پدیدآور / مؤلف:
فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله
تاریخ و سده تألیف:
802 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 32، ص 749
تا 771
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و همتراز:
شرح باب حادی عشر
(š.-i bāb-i ḥādī ‘ašar)
اهدا / به درخواست:
علی بن ابی المرجح علوی حسینی
اثر مرتبط / وابسته به:
الباب الحادی عشر = باب حادی عشر؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726ق)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
علامه حلی به درخواست وزیر محمد بن محمود گوهدهی کتاب «مصباح المتهجد» شیخ طوسی (-460ق) را در ده باب تلخیص کرد و نام آن را «منهاج الصلاح فی مختصر المصباح» نهاد. سپس باب یازدهمی در اصول دین به نام «الباب الحادی عشر فیما یجب علی عامة المكلفين من معرفة اصول الدین» به آن اضافه نمود. فاضل مقداد این باب را با عناوین «قال - اقول» شرح نمودهکه کتاب حاضر میباشد و مورد استقبال اهل دانش قرار گرفته و جزء کتب درس مقدماتی عقاید شیعه به شمار میرود.(صدرائی خوئی)
آغاز اثر
« بسملة.الحمدلله الذى دل علی وجوده افتقار الممكنات و علی قدرته و علمه احكام المصنوعات. المتعالى عن مشابهة ... نحمده حمداً يملاء الارض و السماوات ... تعاقب الآنات اما بعد فان الله لم يخلق العالم عبثا فيكون من اللاعبين ... فمن تلك المقدمات، المقدمة الموسومة بالباب الحادی عشر من تصانیف شیخنا ... جمال الدین ابی منصور الحسن بن مطهر ... و كان قد سلف منی ... ان كتبت شیئا يعين علی حلها ... و سميته النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر ... قال: الباب الحادی عشر فیما یجب علی عامه ... »
انجام اثر
« لكن المرجو من الله تعالى ان ينفع به كما نفع بأصله و أن يجعله خالصا لوجهه، إنه سميع مجيب و صلى الله على محمد و آله أجمعين. »
سوابق و چاپهای اثر
ایران، 1296ق، سنگی، جیبی، 77ص (1-77)؛ ایران، تبریز، دار الطباعه حاجی ابراهیم، 1310ق، سنگی، جیبی، 66 ص، به سعی و اهتمام حاج احمد آقا بن حاجی ابراهیم تبریزی.(صص 1-66)؛ ایران، 1347ق، سنگی، جیبی، 68ص(1-67)؛ ایران، تهران، 1271ق، سنگی، جیبی؛ ایران، تهران، 1320ق، سنگی، جیبی، 70ص (1-70)؛ ایران، تبریز، 1297ق، سنگی، جیبی، 64ص، (صص1-64)؛ ایران، تهران، مرکز نشر الکتاب، 1370ق، سنگی، جیبی، 64ص، به اهتمام حسن مصطفوی(چاپ گراوری ازروی نسخه چاپ تبریز،دارالطباعه حاجی ابراهیم،به خط عبدالرحيم بن محمد تقی تبریزی،1292)، (صص1-64)؛ هند، بمبئی، ناصری، 1319ق، سربی، به اهتمام حاجی سید محمد صاحب تاجر شیرازی و آقا غلامحسین صاحب تاجر لاری.
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشیة النافع یوم الحشر؛ آملی، عطاء الله بن مسیح (-10)
شرح النافع یوم الحشر فی شرح باب الحادی العشر؛ قمی، محمد طاهر بن محمد حسین (-1098ق)
تبصرة البشر فی شرح الباب الحادی عشر؛ شانه تراش شوشتری، محمد باقر بن محمد رضا (-12)
جامع در ترجمه نافع؛ شهرستانی، علی بن محمد حسین (1280-1344ق)
التعلیقة علی النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر؛ طواری یزدی، عباس بن محمد (-15)
الباب الحادی عشر (ترجمه)
مقتبس الاثر فی شرح الباب الحادی عشر
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 117/13 و 18/24 و 40/2 و 5/3 و 164/23 و 123/13 و 8/24
منهاج الصلاح و 117/13-123 و 18/24
ریحانة الأدب 283/4 و 82/4
معجم التراث الکلامی 350/5-351
مكتبة امیرالمؤمنین 453/4
دنا 10: 440-452 (384 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر = شرح باب حادی عشر / کلام و اعتقادات / عربی
an-nāfi‘ yawm-al ḥašr fī š.-il bāb-il ḥādī ‘ašar = š.-i bāb-i ḥādī ‘ašar
فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله، - 826 قمری
fāzel-e meqdād, meqdād ebn-e ‘abd-ol-lāh(- 1423)
وابسته به: الباب الحادی عشر = باب حادی عشر؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726ق)
به درخواست: علی بن ابی المرجح علوی حسینی
تاریخ تألیف: صفر 802ق
علامه حلی به درخواست وزیر محمد بن محمود گوهدهی کتاب «مصباح المتهجد» شیخ طوسی (-460ق) را در ده باب تلخیص کرد و نام آن را «منهاج الصلاح فی مختصر المصباح» نهاد. سپس باب یازدهمی در اصول دین به نام «الباب الحادی عشر فیما یجب علی عامة المكلفين من معرفة اصول الدین» به آن اضافه نمود. فاضل مقداد این باب را با عناوین «قال - اقول» شرح نمودهکه کتاب حاضر میباشد و مورد استقبال اهل دانش قرار گرفته و جزء کتب درس مقدماتی عقاید شیعه به شمار میرود.(صدرائی خوئی)
آغاز: بسملة.الحمدلله الذى دل علی وجوده افتقار الممكنات و علی قدرته و علمه احكام المصنوعات. المتعالى عن مشابهة ... نحمده حمداً يملاء الارض و السماوات ... تعاقب الآنات اما بعد فان الله لم يخلق العالم عبثا فيكون من اللاعبين ... فمن تلك المقدمات، المقدمة الموسومة بالباب الحادی عشر من تصانیف شیخنا ... جمال الدین ابی منصور الحسن بن مطهر ... و كان قد سلف منی ... ان كتبت شیئا يعين علی حلها ... و سميته النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر ... قال: الباب الحادی عشر فیما یجب علی عامه ...
انجام: لكن المرجو من الله تعالى ان ينفع به كما نفع بأصله و أن يجعله خالصا لوجهه، إنه سميع مجيب و صلى الله على محمد و آله أجمعين.
چاپ: ایران، 1296ق، سنگی، جیبی، 77ص (1-77)؛ ایران، تبریز، دار الطباعه حاجی ابراهیم، 1310ق، سنگی، جیبی، 66 ص، به سعی و اهتمام حاج احمد آقا بن حاجی ابراهیم تبریزی.(صص 1-66)؛ ایران، 1347ق، سنگی، جیبی، 68ص(1-67)؛ ایران، تهران، 1271ق، سنگی، جیبی؛ ایران، تهران، 1320ق، سنگی، جیبی، 70ص (1-70)؛ ایران، تبریز، 1297ق، سنگی، جیبی، 64ص، (صص1-64)؛ ایران، تهران، مرکز نشر الکتاب، 1370ق، سنگی، جیبی، 64ص، به اهتمام حسن مصطفوی(چاپ گراوری ازروی نسخه چاپ تبریز،دارالطباعه حاجی ابراهیم،به خط عبدالرحيم بن محمد تقی تبریزی،1292)، (صص1-64)؛ هند، بمبئی، ناصری، 1319ق، سربی، به اهتمام حاجی سید محمد صاحب تاجر شیرازی و آقا غلامحسین صاحب تاجر لاری.
[الذریعة 117/13 و 18/24 و 40/2 و 5/3 و 164/23 و 123/13 و 8/24؛ منهاج الصلاح و 117/13-123 و 18/24؛ ریحانة الأدب 283/4 و 82/4؛ معجم التراث الکلامی 350/5-351؛ مكتبة امیرالمؤمنین 453/4؛ دنا 10: 440-452 (384 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- حاشیة النافع یوم الحشر؛ آملی، عطاء الله بن مسیح (-10)
2- شرح النافع یوم الحشر فی شرح باب الحادی العشر؛ قمی، محمد طاهر بن محمد حسین (-1098ق)
3- تبصرة البشر فی شرح الباب الحادی عشر؛ شانه تراش شوشتری، محمد باقر بن محمد رضا (-12)
4- جامع در ترجمه نافع؛ شهرستانی، علی بن محمد حسین (1280-1344ق)
5- التعلیقة علی النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر؛ طواری یزدی، عباس بن محمد (-15)
6- الباب الحادی عشر (ترجمه)
7- مقتبس الاثر فی شرح الباب الحادی عشر
نسخههای خطی این اثر
429 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 271 |
مدرسه اسماعیلیه
شاهرود
|
68 | بیکاتب | ربیع الثانی1237ق | - | - | شناسنامه ← |
| 272 |
مرکز مطالعات
قم
|
1000/2 | محمد تقی بن محمد جعفر ارومی | رجب1238ق | نسخ | 45 | شناسنامه ← |
| 273 |
مجلس
تهران
|
5417/8 | هزار جریبی، حیدر علی بن محمد | 1239ق | نستعلیق | 42 | شناسنامه ← |
| 274 |
رضوی
مشهد
|
15045 | بیکاتب | 1240ق(تاریخ کسرنویسی) | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 275 |
دهگان
اراک
|
275/1 | عبدالحمید ابن عبداللطیف ... | 12 ربیع الاول1240ق | نسخ | 130 | شناسنامه ← |
| 276 |
ملی
تهران
|
3347/1 | محمد بن حجی محمد حسن | 1240ق | نسخ | 80 | شناسنامه ← |
| 277 |
دهگان
اراک
|
274/1 | محمد ابن محمد کاظم کزاری | سهشنبه 3 شعبان1241ق | - | 323 | شناسنامه ← |
| 278 |
ملی
تهران
|
6738 | بیکاتب | 1242ق | نستعلیق | 43 | شناسنامه ← |
| 279 |
مرعشی
قم
|
11086/1 | محمد اسماعیل بن حاجی بابا، مازندرانی | شوال1243ق | نستعلیق، نسخ | 73 | شناسنامه ← |
| 280 |
مرکز احیاء
قم
|
2752/1 | علی اکبر بن کربلائی محمد برادر مجتهد الزمان حاجی ملارضا | جمادی الثانی 1243ق | نسخ | 28 | شناسنامه ← |
| 281 |
رضوی
مشهد
|
21006 | بیکاتب | 1243ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 282 |
مسجد اعظم
قم
|
2948/1 | محمد حسن بن عبدالنبی ورامینی | 15 ذیقعده1243ق | نستعلیق | 67 | شناسنامه ← |
| 283 |
مسجد اعظم
قم
|
2672/2 | سلیمان بن حسین عاملی | 1244ق | نسخ | 52 | شناسنامه ← |
| 284 |
عبدالعظیم
تهران
|
644/2 | بیکاتب | شوال1244ق | - | 58 | شناسنامه ← |
| 285 |
گلپایگانی
قم
|
1853/4-10/163 | نجفعلی لنکرکنانی | جمادی الاول1245ق | نسخ | 18 | شناسنامه ← |
| 286 |
رضوی
مشهد
|
23541 | لاریجانی، حسینعلی | 1246ق | - | - | شناسنامه ← |
| 287 |
مجلس
تهران
|
10313/1 | زین العابدین بن محمد جعفر صدر تبریزی | 1249ق | نستعلیق | 76 | شناسنامه ← |
| 288 |
گلپایگانی
قم
|
4185/1-21/105 | بیکاتب | 1250ق | نستعلیق، شکسته | 48 | شناسنامه ← |
| 289 |
سپهسالار
تهران
|
6664/2 | بیکاتب | 1252ق | نستعلیق | 19 | شناسنامه ← |
| 290 |
نوربخش
تهران
|
745/1 | محمد شفیع حسینی طالقانی اورازانی | 1253ق | - | 41 | شناسنامه ← |
| 291 |
مفتاح
تهران
|
268 | میرزا محمد نایینی پدر حاج میرزا علی نقی مشیر لشکر | شوال1255ق | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 292 |
دانشگاه
تهران
|
2532/3 | شهمیرزادی، علی اکبر بن محمد علی | 1255ق | نسخ | 39 | شناسنامه ← |
| 293 |
ملی
تهران
|
4130 | فروغ نائینی، محمد علی | 1255ق | نستعلیق، شکسته | 64 | شناسنامه ← |
| 294 |
ملی
تهران
|
3942/1 | اسماعیل مازندرانی | 1256ق | نسخ | 78 | شناسنامه ← |
| 295 |
گلپایگانی
قم
|
1752/12-10/62 | ابوالقاسم بن میرزا محمد حسن کلانتر | دوشنبه 12صفر1256ق | نستعلیق | 36 | شناسنامه ← |
| 296 |
رضوی
مشهد
|
9397 | محمد قلی اسحق آبادی | 14 صفر1257ق | نستعلیق | 84 | شناسنامه ← |
| 297 |
دائرة المعارف
تهران
|
1677 | بیکاتب | 1258ق | نسخ | 37 | شناسنامه ← |
| 298 |
مرعشی
قم
|
708/1 | محمد صادق بن ابوالقاسم خونساری رضوی | شوال1259ق | نسخ | 56 | شناسنامه ← |
| 299 |
برنا، قاسم
همدان
|
45/1 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 300 |
فیضیه
قم
|
991/2 | حسین بن علی بن محمد علی مازندرانی | 1259ق | - | 51 | شناسنامه ← |