شناسنامه کتابشناختی اثر
النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر
an-nāfi‘ yawm-al ḥašr fī š.-il bāb-il ḥādī ‘ašar
429
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/66471
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #66471
پدیدآور / مؤلف:
فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله
تاریخ و سده تألیف:
802 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 32، ص 749
تا 771
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و همتراز:
شرح باب حادی عشر
(š.-i bāb-i ḥādī ‘ašar)
اهدا / به درخواست:
علی بن ابی المرجح علوی حسینی
اثر مرتبط / وابسته به:
الباب الحادی عشر = باب حادی عشر؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726ق)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
علامه حلی به درخواست وزیر محمد بن محمود گوهدهی کتاب «مصباح المتهجد» شیخ طوسی (-460ق) را در ده باب تلخیص کرد و نام آن را «منهاج الصلاح فی مختصر المصباح» نهاد. سپس باب یازدهمی در اصول دین به نام «الباب الحادی عشر فیما یجب علی عامة المكلفين من معرفة اصول الدین» به آن اضافه نمود. فاضل مقداد این باب را با عناوین «قال - اقول» شرح نمودهکه کتاب حاضر میباشد و مورد استقبال اهل دانش قرار گرفته و جزء کتب درس مقدماتی عقاید شیعه به شمار میرود.(صدرائی خوئی)
آغاز اثر
« بسملة.الحمدلله الذى دل علی وجوده افتقار الممكنات و علی قدرته و علمه احكام المصنوعات. المتعالى عن مشابهة ... نحمده حمداً يملاء الارض و السماوات ... تعاقب الآنات اما بعد فان الله لم يخلق العالم عبثا فيكون من اللاعبين ... فمن تلك المقدمات، المقدمة الموسومة بالباب الحادی عشر من تصانیف شیخنا ... جمال الدین ابی منصور الحسن بن مطهر ... و كان قد سلف منی ... ان كتبت شیئا يعين علی حلها ... و سميته النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر ... قال: الباب الحادی عشر فیما یجب علی عامه ... »
انجام اثر
« لكن المرجو من الله تعالى ان ينفع به كما نفع بأصله و أن يجعله خالصا لوجهه، إنه سميع مجيب و صلى الله على محمد و آله أجمعين. »
سوابق و چاپهای اثر
ایران، 1296ق، سنگی، جیبی، 77ص (1-77)؛ ایران، تبریز، دار الطباعه حاجی ابراهیم، 1310ق، سنگی، جیبی، 66 ص، به سعی و اهتمام حاج احمد آقا بن حاجی ابراهیم تبریزی.(صص 1-66)؛ ایران، 1347ق، سنگی، جیبی، 68ص(1-67)؛ ایران، تهران، 1271ق، سنگی، جیبی؛ ایران، تهران، 1320ق، سنگی، جیبی، 70ص (1-70)؛ ایران، تبریز، 1297ق، سنگی، جیبی، 64ص، (صص1-64)؛ ایران، تهران، مرکز نشر الکتاب، 1370ق، سنگی، جیبی، 64ص، به اهتمام حسن مصطفوی(چاپ گراوری ازروی نسخه چاپ تبریز،دارالطباعه حاجی ابراهیم،به خط عبدالرحيم بن محمد تقی تبریزی،1292)، (صص1-64)؛ هند، بمبئی، ناصری، 1319ق، سربی، به اهتمام حاجی سید محمد صاحب تاجر شیرازی و آقا غلامحسین صاحب تاجر لاری.
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشیة النافع یوم الحشر؛ آملی، عطاء الله بن مسیح (-10)
شرح النافع یوم الحشر فی شرح باب الحادی العشر؛ قمی، محمد طاهر بن محمد حسین (-1098ق)
تبصرة البشر فی شرح الباب الحادی عشر؛ شانه تراش شوشتری، محمد باقر بن محمد رضا (-12)
جامع در ترجمه نافع؛ شهرستانی، علی بن محمد حسین (1280-1344ق)
التعلیقة علی النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر؛ طواری یزدی، عباس بن محمد (-15)
الباب الحادی عشر (ترجمه)
مقتبس الاثر فی شرح الباب الحادی عشر
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 117/13 و 18/24 و 40/2 و 5/3 و 164/23 و 123/13 و 8/24
منهاج الصلاح و 117/13-123 و 18/24
ریحانة الأدب 283/4 و 82/4
معجم التراث الکلامی 350/5-351
مكتبة امیرالمؤمنین 453/4
دنا 10: 440-452 (384 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر = شرح باب حادی عشر / کلام و اعتقادات / عربی
an-nāfi‘ yawm-al ḥašr fī š.-il bāb-il ḥādī ‘ašar = š.-i bāb-i ḥādī ‘ašar
فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله، - 826 قمری
fāzel-e meqdād, meqdād ebn-e ‘abd-ol-lāh(- 1423)
وابسته به: الباب الحادی عشر = باب حادی عشر؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726ق)
به درخواست: علی بن ابی المرجح علوی حسینی
تاریخ تألیف: صفر 802ق
علامه حلی به درخواست وزیر محمد بن محمود گوهدهی کتاب «مصباح المتهجد» شیخ طوسی (-460ق) را در ده باب تلخیص کرد و نام آن را «منهاج الصلاح فی مختصر المصباح» نهاد. سپس باب یازدهمی در اصول دین به نام «الباب الحادی عشر فیما یجب علی عامة المكلفين من معرفة اصول الدین» به آن اضافه نمود. فاضل مقداد این باب را با عناوین «قال - اقول» شرح نمودهکه کتاب حاضر میباشد و مورد استقبال اهل دانش قرار گرفته و جزء کتب درس مقدماتی عقاید شیعه به شمار میرود.(صدرائی خوئی)
آغاز: بسملة.الحمدلله الذى دل علی وجوده افتقار الممكنات و علی قدرته و علمه احكام المصنوعات. المتعالى عن مشابهة ... نحمده حمداً يملاء الارض و السماوات ... تعاقب الآنات اما بعد فان الله لم يخلق العالم عبثا فيكون من اللاعبين ... فمن تلك المقدمات، المقدمة الموسومة بالباب الحادی عشر من تصانیف شیخنا ... جمال الدین ابی منصور الحسن بن مطهر ... و كان قد سلف منی ... ان كتبت شیئا يعين علی حلها ... و سميته النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر ... قال: الباب الحادی عشر فیما یجب علی عامه ...
انجام: لكن المرجو من الله تعالى ان ينفع به كما نفع بأصله و أن يجعله خالصا لوجهه، إنه سميع مجيب و صلى الله على محمد و آله أجمعين.
چاپ: ایران، 1296ق، سنگی، جیبی، 77ص (1-77)؛ ایران، تبریز، دار الطباعه حاجی ابراهیم، 1310ق، سنگی، جیبی، 66 ص، به سعی و اهتمام حاج احمد آقا بن حاجی ابراهیم تبریزی.(صص 1-66)؛ ایران، 1347ق، سنگی، جیبی، 68ص(1-67)؛ ایران، تهران، 1271ق، سنگی، جیبی؛ ایران، تهران، 1320ق، سنگی، جیبی، 70ص (1-70)؛ ایران، تبریز، 1297ق، سنگی، جیبی، 64ص، (صص1-64)؛ ایران، تهران، مرکز نشر الکتاب، 1370ق، سنگی، جیبی، 64ص، به اهتمام حسن مصطفوی(چاپ گراوری ازروی نسخه چاپ تبریز،دارالطباعه حاجی ابراهیم،به خط عبدالرحيم بن محمد تقی تبریزی،1292)، (صص1-64)؛ هند، بمبئی، ناصری، 1319ق، سربی، به اهتمام حاجی سید محمد صاحب تاجر شیرازی و آقا غلامحسین صاحب تاجر لاری.
[الذریعة 117/13 و 18/24 و 40/2 و 5/3 و 164/23 و 123/13 و 8/24؛ منهاج الصلاح و 117/13-123 و 18/24؛ ریحانة الأدب 283/4 و 82/4؛ معجم التراث الکلامی 350/5-351؛ مكتبة امیرالمؤمنین 453/4؛ دنا 10: 440-452 (384 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- حاشیة النافع یوم الحشر؛ آملی، عطاء الله بن مسیح (-10)
2- شرح النافع یوم الحشر فی شرح باب الحادی العشر؛ قمی، محمد طاهر بن محمد حسین (-1098ق)
3- تبصرة البشر فی شرح الباب الحادی عشر؛ شانه تراش شوشتری، محمد باقر بن محمد رضا (-12)
4- جامع در ترجمه نافع؛ شهرستانی، علی بن محمد حسین (1280-1344ق)
5- التعلیقة علی النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر؛ طواری یزدی، عباس بن محمد (-15)
6- الباب الحادی عشر (ترجمه)
7- مقتبس الاثر فی شرح الباب الحادی عشر
نسخههای خطی این اثر
429 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 61 |
ملی
تهران
|
27499 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 62 |
ملی
تهران
|
20833 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 63 |
ملی
تهران
|
26881 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 64 |
مجلس
تهران
|
18008 ض | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 65 |
امام صادق
چالوس
|
664/1 | محمد بن حسن | بیتاریخ | نستعلیق | 65 | شناسنامه ← |
| 66 |
امام صادق
چالوس
|
324/2 | اسماعیل بن محمد هزار جریبی | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 67 |
وزیری
یزد
|
4135/2 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 68 |
مجلس
تهران
|
18326/1 | تویسرکانی، ابراهیم بن سلطان سلیم | 1324ق | نستعلیق | 96 | شناسنامه ← |
| 69 |
معصومیه
قم
|
313 | محمد حسین بن نورالدین طباطبائی | 1315ق | نستعلیق | 94 | شناسنامه ← |
| 70 |
مجلس
تهران
|
470/1 کر | خوانساری بروجردی، محمد بن محمد حسین | 27 ذیحجه1314ق | نسخ | 35 | شناسنامه ← |
| 71 |
مرعشی
قم
|
6 | محمد حسن بن محمد موسوی خونساری | رجب1308ق | نستعلیق | 72 | شناسنامه ← |
| 72 |
مجلس
تهران
|
1851/3 | نوری، علی بن جمشید | 21 جمادی الاول1302ق | نستعلیق | 109 | شناسنامه ← |
| 73 |
وزیری
یزد
|
1249/2 | بیکاتب | اوایلقرن14 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 74 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
717/2 | سید ابوطالب بن محمد حسنی حسینی اصفهانی امام جمعه | 9صفر1298ق | نستعلیق | 194 | شناسنامه ← |
| 75 |
وزیری
یزد
|
2407/2 | محمد سلیمان | 1296ق | - | 42 | شناسنامه ← |
| 76 |
رضوی
مشهد
|
26728 | سرچاهی، علی بن محمد | 1292ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 77 |
گلپایگانی
قم
|
8526/1-57/196 | جازاری قاینی، محمد باقر بن محمد حسن | عید اضحی1292ق | نسخ | 58 | شناسنامه ← |
| 78 |
گوهرشاد
مشهد
|
1081 | محمد جواد ابن حاج ملاعلی اصفهانی نیل فروش | چهارشنبه 20 ربیع الثانی1292ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 79 |
الهیات
تهران
|
369/1 | بیکاتب | 22 صفر1289ق | نسخ | 44 | شناسنامه ← |
| 80 |
جعفری
کاشان
|
5 | بیدگلی، باقر بن محمد مهدی | شعبان1286ق | نسخ | 42 | شناسنامه ← |
| 81 |
مرعشی
قم
|
11762/2 | علی | سهشنبه 15 جمادی الاول1286ق | - | 48 | شناسنامه ← |
| 82 |
معصومیه
قم
|
4/156/1-6237 | حسینی، محمد مهدی | 25شعبان1284ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 83 |
رضوی
مشهد
|
18200 | بیکاتب | 1282ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 84 |
مجلس
تهران
|
16927/1 | رحامه بن کرامه | 1282ق | نستعلیق | 64 | شناسنامه ← |
| 85 |
امام صادق
چالوس
|
421/1 | بیکاتب | 1281ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 86 |
علامه فانی (ضیاء الدین)
اصفهان
|
47 | محمد ابراهیم بن محمد سعید | جمادی الاول 1281ق | نستعلیق | 67 | شناسنامه ← |
| 87 |
کتابخانه حجة الاسلام گلپایگانی
گلپایگان
|
66/1 | محمد مهدی بن زین العابدین | شنبه 20 شوال1278ق | نستعلیق | 34 | شناسنامه ← |
| 88 |
عبدالعظیم
تهران
|
629/3 | حسین قلی بن ابوعلی بن کربلایی حسین قلی پازوارهای مشهور به بابا | 1275ق | نستعلیق | 29 | شناسنامه ← |
| 89 |
فیضیه
قم
|
1904 | عبدالله بن محمد علی قائینی | 1275ق | نسخ | 45 | شناسنامه ← |
| 90 |
فیضیه
قم
|
661 | عبدالله بن محمد علی القائینی | 6 رمضان1275ق | نسخ | 90 | شناسنامه ← |