شناسنامه کتابشناختی اثر
النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر
an-nāfi‘ yawm-al ḥašr fī š.-il bāb-il ḥādī ‘ašar
429
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/66471
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #66471
پدیدآور / مؤلف:
فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله
تاریخ و سده تألیف:
802 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 32، ص 749
تا 771
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و همتراز:
شرح باب حادی عشر
(š.-i bāb-i ḥādī ‘ašar)
اهدا / به درخواست:
علی بن ابی المرجح علوی حسینی
اثر مرتبط / وابسته به:
الباب الحادی عشر = باب حادی عشر؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726ق)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
علامه حلی به درخواست وزیر محمد بن محمود گوهدهی کتاب «مصباح المتهجد» شیخ طوسی (-460ق) را در ده باب تلخیص کرد و نام آن را «منهاج الصلاح فی مختصر المصباح» نهاد. سپس باب یازدهمی در اصول دین به نام «الباب الحادی عشر فیما یجب علی عامة المكلفين من معرفة اصول الدین» به آن اضافه نمود. فاضل مقداد این باب را با عناوین «قال - اقول» شرح نمودهکه کتاب حاضر میباشد و مورد استقبال اهل دانش قرار گرفته و جزء کتب درس مقدماتی عقاید شیعه به شمار میرود.(صدرائی خوئی)
آغاز اثر
« بسملة.الحمدلله الذى دل علی وجوده افتقار الممكنات و علی قدرته و علمه احكام المصنوعات. المتعالى عن مشابهة ... نحمده حمداً يملاء الارض و السماوات ... تعاقب الآنات اما بعد فان الله لم يخلق العالم عبثا فيكون من اللاعبين ... فمن تلك المقدمات، المقدمة الموسومة بالباب الحادی عشر من تصانیف شیخنا ... جمال الدین ابی منصور الحسن بن مطهر ... و كان قد سلف منی ... ان كتبت شیئا يعين علی حلها ... و سميته النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر ... قال: الباب الحادی عشر فیما یجب علی عامه ... »
انجام اثر
« لكن المرجو من الله تعالى ان ينفع به كما نفع بأصله و أن يجعله خالصا لوجهه، إنه سميع مجيب و صلى الله على محمد و آله أجمعين. »
سوابق و چاپهای اثر
ایران، 1296ق، سنگی، جیبی، 77ص (1-77)؛ ایران، تبریز، دار الطباعه حاجی ابراهیم، 1310ق، سنگی، جیبی، 66 ص، به سعی و اهتمام حاج احمد آقا بن حاجی ابراهیم تبریزی.(صص 1-66)؛ ایران، 1347ق، سنگی، جیبی، 68ص(1-67)؛ ایران، تهران، 1271ق، سنگی، جیبی؛ ایران، تهران، 1320ق، سنگی، جیبی، 70ص (1-70)؛ ایران، تبریز، 1297ق، سنگی، جیبی، 64ص، (صص1-64)؛ ایران، تهران، مرکز نشر الکتاب، 1370ق، سنگی، جیبی، 64ص، به اهتمام حسن مصطفوی(چاپ گراوری ازروی نسخه چاپ تبریز،دارالطباعه حاجی ابراهیم،به خط عبدالرحيم بن محمد تقی تبریزی،1292)، (صص1-64)؛ هند، بمبئی، ناصری، 1319ق، سربی، به اهتمام حاجی سید محمد صاحب تاجر شیرازی و آقا غلامحسین صاحب تاجر لاری.
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشیة النافع یوم الحشر؛ آملی، عطاء الله بن مسیح (-10)
شرح النافع یوم الحشر فی شرح باب الحادی العشر؛ قمی، محمد طاهر بن محمد حسین (-1098ق)
تبصرة البشر فی شرح الباب الحادی عشر؛ شانه تراش شوشتری، محمد باقر بن محمد رضا (-12)
جامع در ترجمه نافع؛ شهرستانی، علی بن محمد حسین (1280-1344ق)
التعلیقة علی النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر؛ طواری یزدی، عباس بن محمد (-15)
الباب الحادی عشر (ترجمه)
مقتبس الاثر فی شرح الباب الحادی عشر
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 117/13 و 18/24 و 40/2 و 5/3 و 164/23 و 123/13 و 8/24
منهاج الصلاح و 117/13-123 و 18/24
ریحانة الأدب 283/4 و 82/4
معجم التراث الکلامی 350/5-351
مكتبة امیرالمؤمنین 453/4
دنا 10: 440-452 (384 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر = شرح باب حادی عشر / کلام و اعتقادات / عربی
an-nāfi‘ yawm-al ḥašr fī š.-il bāb-il ḥādī ‘ašar = š.-i bāb-i ḥādī ‘ašar
فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله، - 826 قمری
fāzel-e meqdād, meqdād ebn-e ‘abd-ol-lāh(- 1423)
وابسته به: الباب الحادی عشر = باب حادی عشر؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726ق)
به درخواست: علی بن ابی المرجح علوی حسینی
تاریخ تألیف: صفر 802ق
علامه حلی به درخواست وزیر محمد بن محمود گوهدهی کتاب «مصباح المتهجد» شیخ طوسی (-460ق) را در ده باب تلخیص کرد و نام آن را «منهاج الصلاح فی مختصر المصباح» نهاد. سپس باب یازدهمی در اصول دین به نام «الباب الحادی عشر فیما یجب علی عامة المكلفين من معرفة اصول الدین» به آن اضافه نمود. فاضل مقداد این باب را با عناوین «قال - اقول» شرح نمودهکه کتاب حاضر میباشد و مورد استقبال اهل دانش قرار گرفته و جزء کتب درس مقدماتی عقاید شیعه به شمار میرود.(صدرائی خوئی)
آغاز: بسملة.الحمدلله الذى دل علی وجوده افتقار الممكنات و علی قدرته و علمه احكام المصنوعات. المتعالى عن مشابهة ... نحمده حمداً يملاء الارض و السماوات ... تعاقب الآنات اما بعد فان الله لم يخلق العالم عبثا فيكون من اللاعبين ... فمن تلك المقدمات، المقدمة الموسومة بالباب الحادی عشر من تصانیف شیخنا ... جمال الدین ابی منصور الحسن بن مطهر ... و كان قد سلف منی ... ان كتبت شیئا يعين علی حلها ... و سميته النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر ... قال: الباب الحادی عشر فیما یجب علی عامه ...
انجام: لكن المرجو من الله تعالى ان ينفع به كما نفع بأصله و أن يجعله خالصا لوجهه، إنه سميع مجيب و صلى الله على محمد و آله أجمعين.
چاپ: ایران، 1296ق، سنگی، جیبی، 77ص (1-77)؛ ایران، تبریز، دار الطباعه حاجی ابراهیم، 1310ق، سنگی، جیبی، 66 ص، به سعی و اهتمام حاج احمد آقا بن حاجی ابراهیم تبریزی.(صص 1-66)؛ ایران، 1347ق، سنگی، جیبی، 68ص(1-67)؛ ایران، تهران، 1271ق، سنگی، جیبی؛ ایران، تهران، 1320ق، سنگی، جیبی، 70ص (1-70)؛ ایران، تبریز، 1297ق، سنگی، جیبی، 64ص، (صص1-64)؛ ایران، تهران، مرکز نشر الکتاب، 1370ق، سنگی، جیبی، 64ص، به اهتمام حسن مصطفوی(چاپ گراوری ازروی نسخه چاپ تبریز،دارالطباعه حاجی ابراهیم،به خط عبدالرحيم بن محمد تقی تبریزی،1292)، (صص1-64)؛ هند، بمبئی، ناصری، 1319ق، سربی، به اهتمام حاجی سید محمد صاحب تاجر شیرازی و آقا غلامحسین صاحب تاجر لاری.
[الذریعة 117/13 و 18/24 و 40/2 و 5/3 و 164/23 و 123/13 و 8/24؛ منهاج الصلاح و 117/13-123 و 18/24؛ ریحانة الأدب 283/4 و 82/4؛ معجم التراث الکلامی 350/5-351؛ مكتبة امیرالمؤمنین 453/4؛ دنا 10: 440-452 (384 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- حاشیة النافع یوم الحشر؛ آملی، عطاء الله بن مسیح (-10)
2- شرح النافع یوم الحشر فی شرح باب الحادی العشر؛ قمی، محمد طاهر بن محمد حسین (-1098ق)
3- تبصرة البشر فی شرح الباب الحادی عشر؛ شانه تراش شوشتری، محمد باقر بن محمد رضا (-12)
4- جامع در ترجمه نافع؛ شهرستانی، علی بن محمد حسین (1280-1344ق)
5- التعلیقة علی النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر؛ طواری یزدی، عباس بن محمد (-15)
6- الباب الحادی عشر (ترجمه)
7- مقتبس الاثر فی شرح الباب الحادی عشر
نسخههای خطی این اثر
429 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 151 |
سپهسالار
تهران
|
6355 | محمد سعید بن مولانا محمد رشید واعظ مرندی | جمادی الاول 1105ق | نسخ | 73 | شناسنامه ← |
| 152 |
رضوی
مشهد
|
26894 | عبدالواحد بن محمد | 1107ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 153 |
نواب
مشهد
|
460 | سلطان حسین بن محمد سعید بن سلطان حسین | پنجشنبه 24 شوال 1108ق | نسخ | 60 | شناسنامه ← |
| 154 |
گلپایگانی
قم
|
9144/1-60/84 | ابوتراب | ذیحجه 1108ق | نستعلیق | 62 | شناسنامه ← |
| 155 |
رضوی
مشهد
|
279 | رفیع الدین محمد جابری انصاری | ربیع الثانی 1109ق | نستعلیق | 47 | شناسنامه ← |
| 156 |
ملی
تهران
|
1261/1 | محمد اسماعیل بن محمد علی نطنزی | 1109ق | نسخ | 138 | شناسنامه ← |
| 157 |
فاضل قائینی
قم
|
بدون شماره | محمد محسن بن بهاءالدین | 1110ق | - | - | شناسنامه ← |
| 158 |
مجلس
تهران
|
16091/5 | محمد صادق | 10 ذیحجه 1110ق | نسخ | 85 | شناسنامه ← |
| 159 |
مدرسه فاضلیه
مشهد
|
58 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 160 |
دانشگاه
تهران
|
5904/1 | بهاء الدین محمد بن محمد سعید بن قاضی میرم بن لطف الله بن قاضی میرم | 1111ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 161 |
هادی نجفی
اصفهان
|
98 | بیکاتب | ربیع الثانی 1112ق | نستعلیق | 40 | شناسنامه ← |
| 162 |
الهیات
مشهد
|
506/5 | عبدالفتاح بن آقا بدیع خوانساری | 1113ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 163 |
مرعشی
قم
|
7202/1 | محمد علی | پنجشنبه 9 ذیحجه1114ق | نستعلیق | 41 | شناسنامه ← |
| 164 |
ملی
شیراز
|
10-ب/629/1 | محمد امین برمی ابن حبیب الله | رجب1114ق | نستعلیق | 30 | شناسنامه ← |
| 165 |
رضوی
مشهد
|
8037 | بیکاتب | پنجشنبه 6 ذیقعده1115ق | نسخ | 81 | شناسنامه ← |
| 166 |
گوهرشاد
مشهد
|
1535 | خلیل الله بن محمد حسین حسینی | ربیع الاول1115ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 167 |
گوهرشاد
مشهد
|
1655/1 | بیکاتب | دوشنبه 11 ذیحجه1116ق | نسخ | 74 | شناسنامه ← |
| 168 |
مجلس
تهران
|
4334/4 | بیکاتب | جمعه جمادی الاول1117ق | نسخ | 36 | شناسنامه ← |
| 169 |
ملک
تهران
|
2314/2 | بیکاتب | با تاریخ 1118ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 170 |
ملک
تهران
|
2146/12 | بیکاتب | 24 شوال1119ق | - | 50 | شناسنامه ← |
| 171 |
هادی نجفی
اصفهان
|
59/3 | محمد نصیر بن ابوالدهر نصیری طوسی | جمادی الثانی1119ق | نستعلیق | 93 | شناسنامه ← |
| 172 |
رضوی
مشهد
|
ض10752 | تبریزی، محمد علی | 1120ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 173 |
امام صادق
قزوین
|
1277 | محمد مهدی بن محمد رجب | 3 جمادی الثانی1123ق | نسخ | 43 | شناسنامه ← |
| 174 |
گوهرشاد
مشهد
|
1087/1 | محمد علی بن محمد کاظم دارینی | چهارشنبه 6 ذیحجه1124ق | نستعلیق | 35 | شناسنامه ← |
| 175 |
گلپایگانی
قم
|
6880-35/60 | عبد الرزاق بن امیر ابوالفتح حسینی | 9 رمضان1124ق | نسخ | 47 | شناسنامه ← |
| 176 |
گوهرشاد
مشهد
|
938/3 | سیداحمد هاشمی | جمعه 14 ذیقعده1125ق | نستعلیق | 43 | شناسنامه ← |
| 177 |
سپهسالار
تهران
|
1252 | محمد باقر بن محمد معصوم کربلایی | رجب1126ق | نستعلیق | 59 | شناسنامه ← |
| 178 |
عبدالعظیم
تهران
|
567 | محمد علی رازی | 1129ق | نسخ | 58 | شناسنامه ← |
| 179 |
سپهسالار
تهران
|
1279 | بیکاتب | ذیقعده1133ق | نسخ | 82 | شناسنامه ← |
| 180 |
خاتم الانبیاء
بابل
|
286/3 | میر حسن بن میر هادی | 1133ق | نسخ | - | شناسنامه ← |