شناسنامه کتابشناختی اثر
النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر
an-nāfi‘ yawm-al ḥašr fī š.-il bāb-il ḥādī ‘ašar
429
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/66471
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #66471
پدیدآور / مؤلف:
فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله
تاریخ و سده تألیف:
802 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 32، ص 749
تا 771
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و همتراز:
شرح باب حادی عشر
(š.-i bāb-i ḥādī ‘ašar)
اهدا / به درخواست:
علی بن ابی المرجح علوی حسینی
اثر مرتبط / وابسته به:
الباب الحادی عشر = باب حادی عشر؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726ق)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
علامه حلی به درخواست وزیر محمد بن محمود گوهدهی کتاب «مصباح المتهجد» شیخ طوسی (-460ق) را در ده باب تلخیص کرد و نام آن را «منهاج الصلاح فی مختصر المصباح» نهاد. سپس باب یازدهمی در اصول دین به نام «الباب الحادی عشر فیما یجب علی عامة المكلفين من معرفة اصول الدین» به آن اضافه نمود. فاضل مقداد این باب را با عناوین «قال - اقول» شرح نمودهکه کتاب حاضر میباشد و مورد استقبال اهل دانش قرار گرفته و جزء کتب درس مقدماتی عقاید شیعه به شمار میرود.(صدرائی خوئی)
آغاز اثر
« بسملة.الحمدلله الذى دل علی وجوده افتقار الممكنات و علی قدرته و علمه احكام المصنوعات. المتعالى عن مشابهة ... نحمده حمداً يملاء الارض و السماوات ... تعاقب الآنات اما بعد فان الله لم يخلق العالم عبثا فيكون من اللاعبين ... فمن تلك المقدمات، المقدمة الموسومة بالباب الحادی عشر من تصانیف شیخنا ... جمال الدین ابی منصور الحسن بن مطهر ... و كان قد سلف منی ... ان كتبت شیئا يعين علی حلها ... و سميته النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر ... قال: الباب الحادی عشر فیما یجب علی عامه ... »
انجام اثر
« لكن المرجو من الله تعالى ان ينفع به كما نفع بأصله و أن يجعله خالصا لوجهه، إنه سميع مجيب و صلى الله على محمد و آله أجمعين. »
سوابق و چاپهای اثر
ایران، 1296ق، سنگی، جیبی، 77ص (1-77)؛ ایران، تبریز، دار الطباعه حاجی ابراهیم، 1310ق، سنگی، جیبی، 66 ص، به سعی و اهتمام حاج احمد آقا بن حاجی ابراهیم تبریزی.(صص 1-66)؛ ایران، 1347ق، سنگی، جیبی، 68ص(1-67)؛ ایران، تهران، 1271ق، سنگی، جیبی؛ ایران، تهران، 1320ق، سنگی، جیبی، 70ص (1-70)؛ ایران، تبریز، 1297ق، سنگی، جیبی، 64ص، (صص1-64)؛ ایران، تهران، مرکز نشر الکتاب، 1370ق، سنگی، جیبی، 64ص، به اهتمام حسن مصطفوی(چاپ گراوری ازروی نسخه چاپ تبریز،دارالطباعه حاجی ابراهیم،به خط عبدالرحيم بن محمد تقی تبریزی،1292)، (صص1-64)؛ هند، بمبئی، ناصری، 1319ق، سربی، به اهتمام حاجی سید محمد صاحب تاجر شیرازی و آقا غلامحسین صاحب تاجر لاری.
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشیة النافع یوم الحشر؛ آملی، عطاء الله بن مسیح (-10)
شرح النافع یوم الحشر فی شرح باب الحادی العشر؛ قمی، محمد طاهر بن محمد حسین (-1098ق)
تبصرة البشر فی شرح الباب الحادی عشر؛ شانه تراش شوشتری، محمد باقر بن محمد رضا (-12)
جامع در ترجمه نافع؛ شهرستانی، علی بن محمد حسین (1280-1344ق)
التعلیقة علی النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر؛ طواری یزدی، عباس بن محمد (-15)
الباب الحادی عشر (ترجمه)
مقتبس الاثر فی شرح الباب الحادی عشر
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 117/13 و 18/24 و 40/2 و 5/3 و 164/23 و 123/13 و 8/24
منهاج الصلاح و 117/13-123 و 18/24
ریحانة الأدب 283/4 و 82/4
معجم التراث الکلامی 350/5-351
مكتبة امیرالمؤمنین 453/4
دنا 10: 440-452 (384 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر = شرح باب حادی عشر / کلام و اعتقادات / عربی
an-nāfi‘ yawm-al ḥašr fī š.-il bāb-il ḥādī ‘ašar = š.-i bāb-i ḥādī ‘ašar
فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله، - 826 قمری
fāzel-e meqdād, meqdād ebn-e ‘abd-ol-lāh(- 1423)
وابسته به: الباب الحادی عشر = باب حادی عشر؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726ق)
به درخواست: علی بن ابی المرجح علوی حسینی
تاریخ تألیف: صفر 802ق
علامه حلی به درخواست وزیر محمد بن محمود گوهدهی کتاب «مصباح المتهجد» شیخ طوسی (-460ق) را در ده باب تلخیص کرد و نام آن را «منهاج الصلاح فی مختصر المصباح» نهاد. سپس باب یازدهمی در اصول دین به نام «الباب الحادی عشر فیما یجب علی عامة المكلفين من معرفة اصول الدین» به آن اضافه نمود. فاضل مقداد این باب را با عناوین «قال - اقول» شرح نمودهکه کتاب حاضر میباشد و مورد استقبال اهل دانش قرار گرفته و جزء کتب درس مقدماتی عقاید شیعه به شمار میرود.(صدرائی خوئی)
آغاز: بسملة.الحمدلله الذى دل علی وجوده افتقار الممكنات و علی قدرته و علمه احكام المصنوعات. المتعالى عن مشابهة ... نحمده حمداً يملاء الارض و السماوات ... تعاقب الآنات اما بعد فان الله لم يخلق العالم عبثا فيكون من اللاعبين ... فمن تلك المقدمات، المقدمة الموسومة بالباب الحادی عشر من تصانیف شیخنا ... جمال الدین ابی منصور الحسن بن مطهر ... و كان قد سلف منی ... ان كتبت شیئا يعين علی حلها ... و سميته النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر ... قال: الباب الحادی عشر فیما یجب علی عامه ...
انجام: لكن المرجو من الله تعالى ان ينفع به كما نفع بأصله و أن يجعله خالصا لوجهه، إنه سميع مجيب و صلى الله على محمد و آله أجمعين.
چاپ: ایران، 1296ق، سنگی، جیبی، 77ص (1-77)؛ ایران، تبریز، دار الطباعه حاجی ابراهیم، 1310ق، سنگی، جیبی، 66 ص، به سعی و اهتمام حاج احمد آقا بن حاجی ابراهیم تبریزی.(صص 1-66)؛ ایران، 1347ق، سنگی، جیبی، 68ص(1-67)؛ ایران، تهران، 1271ق، سنگی، جیبی؛ ایران، تهران، 1320ق، سنگی، جیبی، 70ص (1-70)؛ ایران، تبریز، 1297ق، سنگی، جیبی، 64ص، (صص1-64)؛ ایران، تهران، مرکز نشر الکتاب، 1370ق، سنگی، جیبی، 64ص، به اهتمام حسن مصطفوی(چاپ گراوری ازروی نسخه چاپ تبریز،دارالطباعه حاجی ابراهیم،به خط عبدالرحيم بن محمد تقی تبریزی،1292)، (صص1-64)؛ هند، بمبئی، ناصری، 1319ق، سربی، به اهتمام حاجی سید محمد صاحب تاجر شیرازی و آقا غلامحسین صاحب تاجر لاری.
[الذریعة 117/13 و 18/24 و 40/2 و 5/3 و 164/23 و 123/13 و 8/24؛ منهاج الصلاح و 117/13-123 و 18/24؛ ریحانة الأدب 283/4 و 82/4؛ معجم التراث الکلامی 350/5-351؛ مكتبة امیرالمؤمنین 453/4؛ دنا 10: 440-452 (384 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- حاشیة النافع یوم الحشر؛ آملی، عطاء الله بن مسیح (-10)
2- شرح النافع یوم الحشر فی شرح باب الحادی العشر؛ قمی، محمد طاهر بن محمد حسین (-1098ق)
3- تبصرة البشر فی شرح الباب الحادی عشر؛ شانه تراش شوشتری، محمد باقر بن محمد رضا (-12)
4- جامع در ترجمه نافع؛ شهرستانی، علی بن محمد حسین (1280-1344ق)
5- التعلیقة علی النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر؛ طواری یزدی، عباس بن محمد (-15)
6- الباب الحادی عشر (ترجمه)
7- مقتبس الاثر فی شرح الباب الحادی عشر
نسخههای خطی این اثر
429 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 91 |
ملک
تهران
|
2024/3 | صفی بن محمد امین | با تاریخ 1055ق | نسخ | 11 | شناسنامه ← |
| 92 |
ملی
تهران
|
3960 | فتح الله بن فرج الله تبریزی | 1056ق | نستعلیق | 46 | شناسنامه ← |
| 93 |
مدرسه باقریه
مشهد
|
282/1 | محمد صالح | 1057ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 94 |
مدرسه فاضلیه
مشهد
|
59 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 95 |
مسجد اعظم
قم
|
3382/2 | بیکاتب | غره جمادی الثانی1057ق | نستعلیق | 45 | شناسنامه ← |
| 96 |
رضوی
مشهد
|
25511 | قهپائی، سلیمان بن محمد هاشم | 1059ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 97 |
مجلس
تهران
|
1700 | محمد شریف | 1060ق | نستعلیق | 199 | شناسنامه ← |
| 98 |
گلپایگانی
قم
|
2723/2-14/173 | محمدباقر بن ملاعباس گیلانی | جمعه آخر ذیحجه 1061ق | نستعلیق | 42 | شناسنامه ← |
| 99 |
ملی
تهران
|
1741 | بیکاتب | 1061ق | نسخ | 61 | شناسنامه ← |
| 100 |
مجلس
تهران
|
17018/2 | بیکاتب | جمعه 16 جمادی الثانی 1062ق | نسخ | 72 | شناسنامه ← |
| 101 |
مرعشی
قم
|
10499/2 | شاه محمد بن محمد مؤمن دشت بیاضی | 20 جمادی الاول 1062ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 102 |
مدرسه باقریه
مشهد
|
309/2 | معین الدین علی رضوی قاینی | ربیع الاول 1065ق | نستعلیق، نسخ | - | شناسنامه ← |
| 103 |
طبسی
قم
|
624/1 | مقیم | یکشنبه 26 شوال 1065ق | نستعلیق | 61 | شناسنامه ← |
| 104 |
مرکز احیاء
قم
|
993 | بیکاتب | پنجشنبه 20 ذیحجه 1068ق | نسخ | 102 | شناسنامه ← |
| 105 |
مرعشی
قم
|
9490 | محمد زمان بن جلال مشهدی | 8 جمادی الاول 1068ق | نسخ | 50 | شناسنامه ← |
| 106 |
گلپایگانی
قم
|
8741/2-58/191 | علی رضا بن احمد طالقانی | 14 جمادی الثانی 1071ق | نسخ | 90 | شناسنامه ← |
| 107 |
معصومیه
قم
|
694 | کمال الدین حسین بن یحیى الاسترابادی الاصل مشهد السری المسکن | 25 شوال 1072ق | نسخ | 48 | شناسنامه ← |
| 108 |
فیضیه
قم
|
660 | بیکاتب | صفر 1072 | نستعلیق | 160 | شناسنامه ← |
| 109 |
فیضیه
قم
|
1891 | بیکاتب | 1072ق | نستعلیق | 80 | شناسنامه ← |
| 110 |
دائرة المعارف
تهران
|
1302/1 | بیکاتب | رجب1073ق | نسخ | 69 | شناسنامه ← |
| 111 |
نواب
مشهد
|
39/3 | محمد قاسم بن شاه رودباری | یکشنبه 25ذیحجه1076ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 112 |
وزیری
یزد
|
2233 | بیکاتب | 13 محرم1076ق | نسخ | 65 | شناسنامه ← |
| 113 |
وزیری
یزد
|
3596/5 | بیکاتب | 1076ق | نسخ | 72 | شناسنامه ← |
| 114 |
مجلس
تهران
|
1701/1 | بیکاتب | 1076ق | نستعلیق | 64 | شناسنامه ← |
| 115 |
حقوق
تهران
|
304/1 - ج | ایشکایی، شمسا بن جمال الدین احمد | 15 صفر 1077ق | نسخ | 67 | شناسنامه ← |
| 116 |
مرعشی
قم
|
11782/2 | احمد فرزند کمال فرزند احمد | جمادی الثانی 1079ق | نسخ | 48 | شناسنامه ← |
| 117 |
محمد هلال
آران کاشان
|
107 | محمد عارف بن محمد جعفر | 1079ق | نستعلیق | 85 | شناسنامه ← |
| 118 |
گلپایگانی
قم
|
5297/5-26/177 | ملامحمد تقی گذرکزری | 22شوال1079ق | نسخ | 46 | شناسنامه ← |
| 119 |
گلپایگانی
قم
|
5802-29/142 | محمد صادق بن محمد عطار تنکابنی | 22 صفر 1080ق | نسخ | 64 | شناسنامه ← |
| 120 |
مدرسه باقریه
مشهد
|
316/3 | احمد بن علی بن محمود عسکری عادلی بحرانی | 19 ذیقعده 1081ق | نسخ | - | شناسنامه ← |