شناسنامه کتابشناختی اثر
الناسخ و المنسوخ
an-nāsix wa-l mansūx
21
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/66428
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #66428
پدیدآور / مؤلف:
عتایقی، عبدالرحمن بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
760 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 32، ص 732
تا 733
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
علوم قرآن
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
رسالهای است درباره آیات منسوخه قرآن و تعیین آنها مصنف رساله مدعی است که در 63 سوره قرآن آیات منسوخه موجود است و یکایک آنها را با آیات ناسخه آن ذکر کرده است علاوه بر این مدعی است دو قسم دیگر نسخ در آیات قرآن واقع شده است یکی رفع خطوط آیه به علاوه نسخ حکمی که مضمون آن آیه بوده دیگر رفع خط و ابقاء حکم آن است و مدرک این دعوی را دو حکایت دانسته و آورده است. (عبدالحسین حائری) عبدالهادی فضلی در مقدمه تصحیح این رساله (ص9) مینویسد: «ان العتائقى فی کتابه هذا متأثر الى حد بکتاب الناسخ و المنسوخ لابن سلامة (-410هـ) فی المنهج و التبویب و المادة و التعبير أحياناً و ذلك لأنه جمع الا ما خالف فيه رأياً و اجتهاداً».
آغاز اثر
« بسمله. و به نستعین و قل رب زدنى علما الحمد لله مکافاة لافضاله و صلواته علی محمد و آله و بعد فهذه رسالة فی علم الناسخ و المنسوخ فان ذلك اول ما يجب ان يبدأ به من علوم القرآن ... »
انجام اثر
« سورة النصر الى آخر القرآن ليس فيها ناسخ و لا منسوخ. فهذا ما اردنا ذكرها »
سوابق و چاپهای اثر
نجف، مطبعة الآداب، محقق عبدالهادی الفضیلی، چاپ اول، 86ص، 1389ق.
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 11/24 و 12
اعیان الشيعة 465/7
دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، مدخل کتابشناسی ناسخ و منسوخ 1852/2-1862
دائرةالمعارف بزرگ اسلامی 210/4-211
مقدمه عبدالهادی فضلی بر تصحیح الناسخ و المنسوخ ابن العتائقی
متن فنخا
● الناسخ و المنسوخ / علوم قرآن / عربی
an-nāsix wa-l mansūx
عتایقی، عبدالرحمن بن محمد، 699 - 790؟ قمری
‘atāyeqī, ‘abd-or-rahmān ebn-e mohammad (1300-1389)
تاریخ تألیف: 760ق
رسالهای است درباره آیات منسوخه قرآن و تعیین آنها مصنف رساله مدعی است که در 63 سوره قرآن آیات منسوخه موجود است و یکایک آنها را با آیات ناسخه آن ذکر کرده است علاوه بر این مدعی است دو قسم دیگر نسخ در آیات قرآن واقع شده است یکی رفع خطوط آیه به علاوه نسخ حکمی که مضمون آن آیه بوده دیگر رفع خط و ابقاء حکم آن است و مدرک این دعوی را دو حکایت دانسته و آورده است. (عبدالحسین حائری) عبدالهادی فضلی در مقدمه تصحیح این رساله (ص9) مینویسد: «ان العتائقى فی کتابه هذا متأثر الى حد بکتاب الناسخ و المنسوخ لابن سلامة (-410هـ) فی المنهج و التبویب و المادة و التعبير أحياناً و ذلك لأنه جمع الا ما خالف فيه رأياً و اجتهاداً».
آغاز: بسمله. و به نستعین و قل رب زدنى علما الحمد لله مکافاة لافضاله و صلواته علی محمد و آله و بعد فهذه رسالة فی علم الناسخ و المنسوخ فان ذلك اول ما يجب ان يبدأ به من علوم القرآن ...
انجام: «سورة النصر الى آخر القرآن ليس فيها ناسخ و لا منسوخ. فهذا ما اردنا ذكرها
چاپ: نجف، مطبعة الآداب، محقق عبدالهادی الفضیلی، چاپ اول، 86ص، 1389ق.
[الذريعة 11/24 و 12؛ اعیان الشيعة 465/7؛ دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، مدخل کتابشناسی ناسخ و منسوخ 1852/2-1862؛ دائرةالمعارف بزرگ اسلامی 210/4-211؛ مقدمه عبدالهادی فضلی بر تصحیح الناسخ و المنسوخ ابن العتائقی]
نسخههای خطی این اثر
21 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مجلس
تهران
|
8940/2 | عبادالدین بن عبدالسمیع بن فیاض اسدی | جمعه 25 جمادی الثانی 917ق | نسخ | 7 | شناسنامه ← |
| 2 |
مرعشی
قم
|
2255/1 و 1333عکسی | بیکاتب | جمعه 24 شوال 980ق | نسخ | 15 | شناسنامه ← |
| 3 |
مرعشی
قم
|
9415/3 | محمود بن صدر الدین محمد سمنانی | صفر 980ق | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 4 |
مجلس
تهران
|
1805/43 | بیکاتب | 13 ذیحجه 1079ق | نسخ | 9 | شناسنامه ← |
| 5 |
مجلس
تهران
|
4900/59 | بیکاتب | 13 ذیحجه 1079ق | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 6 |
مرکز احیاء
قم
|
2337/37 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 7 |
رضوی
مشهد
|
18578 | بیکاتب | 13 ذیحجه 1079ق | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 8 |
رضوی
مشهد
|
36424 | محمد کاظم مدرس بن محمد شریف خادم | 1121ق | نستعلیق، نسخ | 15 | شناسنامه ← |
| 9 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
25/2 | محمد تقی کازرونی | 16 ذیحجه 1117ق | نسخ | 15 | شناسنامه ← |
| 10 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
665/2 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 11 |
مرعشی
قم
|
8321/2 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |
| 12 |
مجلس
تهران
|
1233 | کاشانی، محمد عزیز بن عبدالرسول | 1231ق | نسخ | 465 | شناسنامه ← |
| 13 |
مرعشی
قم
|
15504/10 | محمد علی بن محمد حسین ساروی، مازندرانی | ربیع الاول1234ق | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 14 |
رضوی
مشهد
|
ض10970 | عباس علی بن نقد علی | 1238ق | نسخ | 7 | شناسنامه ← |
| 15 |
مجلس
تهران
|
9258/1 | محمد جعفر بن آقا حسن قزوینی | ربیع الثانی1259ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 16 |
گلپایگانی
قم
|
3411ض-17/191 | کاشانی، محمد بن محمد باقر | 1247-1270ق | - | - | شناسنامه ← |
| 17 |
مرکز احیاء
قم
|
2834/5 | علی بن غلامعلی بهبهانی | 5 ذیحجه1299ق | نسخ | 9 | شناسنامه ← |
| 18 |
مجلس
تهران
|
6947/3 | ابو محمد حسین علی بن آقا محمد تهرانی | سهشنبه 8 رجب1305ق | - | 17 | شناسنامه ← |
| 19 |
دانشگاه
تهران
|
3044/1-ف | بیکاتب | - | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 20 |
دانشگاه
تهران
|
6192/1-عکس | بیکاتب | - | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 21 |
قمر بنی هاشم
دامغان
|
127/4 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 12 | شناسنامه ← |