نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الناسخ و المنسوخ

an-nāsix wa-l mansūx
21 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/66428
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #66428
تاریخ و سده تألیف: 760 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 32، ص 732 تا 733
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: علوم قرآن

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای است درباره آیات منسوخه قرآن و تعیین آنها مصنف رساله مدعی است که در 63 سوره قرآن آیات منسوخه موجود است و یکایک آنها را با آیات ناسخه آن ذکر کرده است علاوه بر این مدعی است دو قسم دیگر نسخ در آیات قرآن واقع شده است یکی رفع خطوط آیه به علاوه نسخ حکمی که مضمون آن آیه بوده دیگر رفع خط و ابقاء حکم آن است و مدرک این دعوی را دو حکایت دانسته و آورده است. (عبدالحسین حائری) عبدالهادی فضلی در مقدمه تصحیح این رساله (ص9) می‌نویسد: «ان العتائقى فی کتابه هذا متأثر الى حد بکتاب الناسخ و المنسوخ لابن سلامة (-410هـ) فی المنهج و التبویب و المادة و التعبير أحياناً و ذلك لأنه جمع الا ما خالف فيه رأياً و اجتهاداً».
آغاز اثر
« بسمله. و به نستعین و قل رب زدنى علما الحمد لله مکافاة لافضاله و صلواته علی محمد و آله و بعد فهذه رسالة فی علم الناسخ و المنسوخ فان ذلك اول ما يجب ان يبدأ به من علوم القرآن ... »
انجام اثر
« سورة النصر الى آخر القرآن ليس فيها ناسخ و لا منسوخ. فهذا ما اردنا ذكرها »
سوابق و چاپ‌های اثر
نجف، مطبعة الآداب، محقق عبدالهادی الفضیلی، چاپ اول، 86ص، 1389ق.
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 11/24 و 12 اعیان الشيعة 465/7 دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، مدخل کتابشناسی ناسخ و منسوخ 1852/2-1862 دائرةالمعارف بزرگ اسلامی 210/4-211 مقدمه عبدالهادی فضلی بر تصحیح الناسخ و المنسوخ ابن العتائقی

متن فنخا

● الناسخ و المنسوخ / علوم قرآن / عربی an-nāsix wa-l mansūx عتایقی، عبدالرحمن بن محمد، 699 - 790؟ قمری ‘atāyeqī, ‘abd-or-rahmān ebn-e mohammad (1300-1389) تاریخ تألیف: 760ق رساله‌ای است درباره آیات منسوخه قرآن و تعیین آنها مصنف رساله مدعی است که در 63 سوره قرآن آیات منسوخه موجود است و یکایک آنها را با آیات ناسخه آن ذکر کرده است علاوه بر این مدعی است دو قسم دیگر نسخ در آیات قرآن واقع شده است یکی رفع خطوط آیه به علاوه نسخ حکمی که مضمون آن آیه بوده دیگر رفع خط و ابقاء حکم آن است و مدرک این دعوی را دو حکایت دانسته و آورده است. (عبدالحسین حائری) عبدالهادی فضلی در مقدمه تصحیح این رساله (ص9) می‌نویسد: «ان العتائقى فی کتابه هذا متأثر الى حد بکتاب الناسخ و المنسوخ لابن سلامة (-410هـ) فی المنهج و التبویب و المادة و التعبير أحياناً و ذلك لأنه جمع الا ما خالف فيه رأياً و اجتهاداً». آغاز: بسمله. و به نستعین و قل رب زدنى علما الحمد لله مکافاة لافضاله و صلواته علی محمد و آله و بعد فهذه رسالة فی علم الناسخ و المنسوخ فان ذلك اول ما يجب ان يبدأ به من علوم القرآن ... انجام: «سورة النصر الى آخر القرآن ليس فيها ناسخ و لا منسوخ. فهذا ما اردنا ذكرها چاپ: نجف، مطبعة الآداب، محقق عبدالهادی الفضیلی، چاپ اول، 86ص، 1389ق. [الذريعة 11/24 و 12؛ اعیان الشيعة 465/7؛ دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، مدخل کتابشناسی ناسخ و منسوخ 1852/2-1862؛ دائرةالمعارف بزرگ اسلامی 210/4-211؛ مقدمه عبدالهادی فضلی بر تصحیح الناسخ و المنسوخ ابن العتائقی]

نسخه‌های خطی این اثر

21 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
8940/2 عبادالدین بن عبدالسمیع بن فیاض اسدی جمعه 25 جمادی الثانی 917ق نسخ 7 شناسنامه ←
2
مرعشی
قم
2255/1 و 1333عکسی بی‌کاتب جمعه 24 شوال 980ق نسخ 15 شناسنامه ←
3
مرعشی
قم
9415/3 محمود بن صدر الدین محمد سمنانی صفر 980ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
1805/43 بی‌کاتب 13 ذیحجه 1079ق نسخ 9 شناسنامه ←
5
مجلس
تهران
4900/59 بی‌کاتب 13 ذیحجه 1079ق نسخ 6 شناسنامه ←
6
مرکز احیاء
قم
2337/37 نامشخص - - - شناسنامه ←
7
رضوی
مشهد
18578 بی‌کاتب 13 ذیحجه 1079ق نستعلیق 5 شناسنامه ←
8
رضوی
مشهد
36424 محمد کاظم مدرس بن محمد شریف خادم 1121ق نستعلیق، نسخ 15 شناسنامه ←
9
علامه طباطبائی
شیراز
25/2 محمد تقی کازرونی 16 ذیحجه 1117ق نسخ 15 شناسنامه ←
10
شیخ علی حیدر
مشهد
665/2 نامشخص - - - شناسنامه ←
11
مرعشی
قم
8321/2 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 8 شناسنامه ←
12
مجلس
تهران
1233 کاشانی، محمد عزیز بن عبدالرسول 1231ق نسخ 465 شناسنامه ←
13
مرعشی
قم
15504/10 محمد علی بن محمد حسین ساروی، مازندرانی ربیع الاول1234ق نستعلیق 5 شناسنامه ←
14
رضوی
مشهد
ض10970 عباس علی بن نقد علی 1238ق نسخ 7 شناسنامه ←
15
مجلس
تهران
9258/1 محمد جعفر بن آقا حسن قزوینی ربیع الثانی1259ق نستعلیق - شناسنامه ←
16
گلپایگانی
قم
3411ض-17/191 کاشانی، محمد بن محمد باقر 1247-1270ق - - شناسنامه ←
17
مرکز احیاء
قم
2834/5 علی بن غلامعلی بهبهانی 5 ذیحجه1299ق نسخ 9 شناسنامه ←
18
مجلس
تهران
6947/3 ابو محمد حسین علی بن آقا محمد تهرانی سه‌شنبه 8 رجب1305ق - 17 شناسنامه ←
19
دانشگاه
تهران
3044/1-ف بی‌کاتب - نسخ - شناسنامه ←
20
دانشگاه
تهران
6192/1-عکس بی‌کاتب - نسخ - شناسنامه ←
21
قمر بنی هاشم
دامغان
127/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 12 شناسنامه ←