ناز و نیاز

● ناز و نیاز = عشق / عرفان و تصوف، ادبیات / فارسی nāz va nīyāz = ‘ešq مجنون مشهدی، - 940 ؟ قمری majnūn-e mašhadī(- 1534) اهداء به: ابوالمظفر حسین بهادر گورگانی رساله‌ای در گفتگوهای عاشقانه بین عاشق و معشوق و آداب عشق ورزیدن؛ تعداد ابواب در نسخه‌ها یکسان نیست؛ دارای «مقدمه» و چهارده «باب» و «خاتمه» مشتمل بر اشعار زیبا خصوصاً اشعار خواجه حافظ بدین ترتیب: 1. در نیاز عاشق به معشوق، 2. در نیاز عاشق و نامه رسیدن؛ 5. در نیاز عاشق در شکایت از نامه نفرستادن؛ 10. نیاز عاشق در التفات معشوق به دیگران؛ 13. در سفر کردن؛ 14. در نیاز عاشق در تنزل عشق. در مقدمه آمده «امید آن و مقصود چنانست که در عین عنایت شاه و شهریار جمال کامران ... ابو المنصور مظفر حسین بهادر گورکانی خلدالله ملکه ... مقبول و مطبوع نماید». در نسخه کتابخانه مجلس پانزده و در نسخه ملک شانزده باب آمده است. آغاز: بسمله. شکر و سپاس معشوقی را که عاشق وار نامه عشق خود را به عاشق فرستاده ... اما بعد چنین معروض می‌دارد مجنون رفیقی که چون سبب خلقت انسان عشق و محبت است ... آغاز نظم: ای عاشق ناز ارجمندان ×× معشوق و نیاز مستمندان / چشم کرم تو عین ناز است ×× نازی که درود و صد نیاز است / لیلی ز تو حسن و ناز دارد ×× مجنون بتو چشم باز دارد