مهذبه اخلاق

● مهذبه اخلاق / اخلاق / فارسی mohazzabe-ye axlāq کتابی است در اخلاق، دارای یک «مقدمه» و سه«باب». مطالب، عبارات و عنوان‌های این رساله بسیار به اخلاق حسنی نزدیک است. مقدمه مشتمل بر سه«مبحث»: 1) در شرف این علم، 2) کمال انسان در چیست، 3) خیر و سعادت؛ باب 1. در تهذیب اخلاق دارای هفت«فصل»: 1) بیان انواع فضائل، 2)اصناف کمالات مندرج در مبحث فضائل، 3) انواع رذائل که ضد فضائل است، 4) شرف عدالت بر دیگر فضائل، 5) در کیفیت اکتساب فضائل، 6) بیان حفظ صحت نفس، 7) معالجات امراض نفس؛ باب 2. حکمت منزل دارای پنج«فصل»: 1) احتیاج مردم به منزل، 2) تدبیر اقوا و اموال، 3) تدبیر اهل، 4) تدبیر اولاد، 5) تدبیر عبید و خدم؛ باب 3. در معرفی مدن و سیاست در چهار«فصل»: 1) احتیاج مردم به مدن، 2) فضیلت محبت و انواع آن، 3) اقسام اجتماعات، 4) کیفیت معاشرت با اصناف خلق؛ خاتمه: مواعظ و نصائح حکماء بزرگ. آغاز: بسمله کمال که لایق اتباع و انتخاب تواند بود حمد حضرت مبدع قدیم است. جل و علا که قوت عاقله انسانی را به مصباح هدایت و انظار صحیحه در مشکوة بیت الله که جلوه گاه انوار قدسی است مقام داد ... اما بعد چون علم تهذیب اخلاق شریفترین علوم است ... خصوصاً جوانان نوآموز که در صدد کسب فضائل و تکمیل ذات خود باشند و نظر به تحقیق تمام آنچه اصول است از برای تکمیل قوت نظری است تا تحصیل ادراکات صحیحه برو آسان شود ... پس حسن اتفاق مقتضی آن شد که در این علم مختصر مفید جمع کرده شود ...