المهذب فی طب العین

● المهذب فی طب العین / طب / عربی al-muhaḏḏab fī ṭibb-il ‘ayn ابن نفیس، علی بن ابی الحزم، 607 - 687 قمری ebn-e nafīs, ‘alī ebn-e ab-el-hazm (1211 - 1289) کتاب مفصلی است در طبابت چشم در یک «مقدمه» و دو «نمط» و هر نمطی دارای چند «فصل»: المقدمة: در سه فصل: 1) ماهية صناعة الکحل، 2) اختلاف الحیوانات بحسب العین، 3) خواص الانسان فی امر العین؛ نمط 1.قواعد هذه الصناعة، مشتمل بر دو جمله: جمله1) قواعد الجزء النظرى من هذه الصناعة، مشتمل بر چهار باب: الباب الاول: يشتملعلى فنین: الاول: فی خلقة العین، الثانی: فی فعل العین، الباب الثانی: فی امراض العین، در یک فصل، الباب الثالث: فی اسباب احوال العین، در دو فصل، الباب الرابع: فی علامات احوال العین، در دو فصل، جمله2) قواعد الجزءالعملی من هذه الصناعة، مشتمل بر دو باب: الباب الاول: فی حفظ صحة العین، در دو فصل، الباب الثانی: فی علاج امراض العین بقول کلی، در یک مقدمه و پنج فصل؛ نمط 2. تفاریع هذه الصناعة، در هفت «جمله»: 1) ادویة العین مفردها و مرکبها، در دو باب، 2) امراض الجزء الخارج من العین، در دو باب، 3) امراض الوسط من العین، در یک مقدمه و چهار باب، 4) امراض جملة المقلة، در سه فصل، 5) الامراض المنسوبة الى القوة الباصرة، در یک مقدمه و هفت فصل، 6) الاحوال المنسوبة الى الرطوبات و الارواح اللتین فی داخل المقلة، در چهار فصل، 7) الامراض المنسوبة الى باقی اجراء العین، در دو فصل. آغاز: قال الفقير الى الله تعالى ... بعد ان احمد الله و اصلى على خير انبيائه محمد و علی آله و اصفيائه فانی ارتب هذا الکتاب [فهرست نسخه‌های عربی واتیکان 25/1]