مونس العشاق

● مونس العشاق = حقيقت العشق / عرفان و تصوف / فارسی mūnes-ol ‘oššāq = haqīqat-ol ‘ešq سهروردی، یحیی بن حبش، 549؟ - 587 ؟ قمری sohravardī, yahyā ebn-e hebaš (1155 - 1192) نگارشی است در عشق و مراتب و منازل آن و بیان این که رسیدن هر طالبی به مطلوب خویش و سیر کمالی به سبب عشق است، در یازده «فصل»: 1. اول چیزی که حق بیافرید گوهری بود تابناک (عقل)؛ 2. چون آدم خاکی را بیافریدند آواز برآمد؛ 3. حسن مدتی بود از شهرستان وجود انسان رخت بربسته بود؛ 4. راه حزن نزدیک بود، به یک منزل به کنعان رسیده در شهر شد؛ 5. وزان سوی دیگر عشق شوریده قصر مصر کرد تا بدانجا رسید؛ 6. بدان که بالای این کوشک نه اشکوب طاق است؛ 7. چون عشق این حکایت بکرد زلیخا پرسید که سبب آمده تو از ولایت خود چه بود؟؛ 8 چون یوسف عزیز مصر شد خبر به کنعان رسید؛ 9. از جمله نام‌های حسن یکی جهالت و یکی کمال؛ 10. محبت چون به غایت رسید آن را عشق خوانند؛ 11. عشق را از عشقه گرفته‌اند. آغاز: نحن نقص علیک احسن القصص بما اوحینا الیک هذا القرآن ... و لو لا کم ما عرفنا الهوی ×× و لا الهوی ما عرفناکم / گر عشق نبودی و غم عشق نبودی ×× چندی سخن نغز که گفتی که شنودی. انجام: ماه ها باید که تا یک پنبه دانه زاب و گل ×× شاهدی را حلیه گردد یا شهیدی را کفن / سالها باید که تا یک سنگ اصلی از آفتاب ×× لعل گردد در بدخشان یا عقیق اندر یمن چاپ: مجموعه مصنفات شیخ اشراق، جلد سوم، به تصحیح دکتر سید حسین نصر (تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 1380 (چاپ سوم)) [فهرستواره منزوی 1004/8] شرح و حواشی: 1- مونس العشاق؛ عربشاه یزدی، عمادالدین (-8) 2- شرح مونس العشاق