المؤنثات السماعیة

● المؤنثات السماعیة = تتمیم الادب فی مجاری کلام العرب / نحو / عربی al-mu’annaṯāt-us samā‘īya = tatmīm-ul adab fī majārī kalām-il ‘arab امین، محمد بن عبدالوهاب amīn, mohammad ebn-e ‘abd-ol-vahhāb نسخه‌ای است از یک کتاب جالب درباره مؤنثات سماعیه لغت عرب، دارای سه «باب» و یک «تمهید» متضمن بیان اقسام مؤنث: باب 1. بیان الفاظی که احکام مؤنث بر آنها اجراء می‌شود بدون داشتن هیچیک از علائم تأنیث، این باب بسیار مفصل و به ترتیب الفباء است و در ابتداء آن، ضمن یک مقدمه، هفت نشانه و دلیل برای مؤنث شناختن لفظی که خالی از همه گونه علائم لفظی و معنوی تأنیث است بیان کرده است؛ باب 2. مؤنثات معنویه و مطالبی متناسب با این موضوع؛ باب 3. نوادر متفرقه و نکات جالبی مربوط به اقسام اسماء و کیفیت تذکیر و تأنیث آنها. مؤلف این کتاب در دیباچه درباره اهمیت موضوع این تألیف و این که پیش از وی مورد توجه مصنفین واقع نگردیده و تصنیف جامعی در این باره نشده است، شرحی نگاشته و همچنین روش خویش را در تألیف این کتاب بیان داشته و ملتزم گردیده است که از احادیث و اشعار گواه و شاهد نیاورد زیرا اکثر احادیث نقل به معنی شده و الفاظ آنها مورد اعتماد نیست و اشعار نیز از لحاظ غموض و غرابت الفاظ، کتاب را از سادگی و سلاست خارج می‌سازند. وی چندین بار جالب بودن و ارجمندی مقام این تألیف و کوشش‌های بسیار خویش را یادآور شده است. اینک نمونه از سخنان مؤلف در دیباچه: «... فتصفحت تلک الکتب صفحا صفحا و اجلت رؤیتی فیها حرفا حرفا و لم آل جهدا فی نظمها و ترصیفها و جمعها و تألیفها حتی صار فیما اظن انه لم یبق علی شیی منها الا ماشذ عن نظری القاصر او ذهب عن خاطری الفاتر فکلما وجدته فی بعض الکتب مفيدة بمعانیها المقصوده قیدته به و ربما نسبته الى الكتاب المنقول عنه ...». مؤلف به طوری که در آغاز کتاب ضبط گردیده محمد مدعو به امین فرزند عبدالوهاب ... (؟) است. آغاز: ان اولی ما ینفجر به تباشیر الکلام و احق ما یوتق به مسامیر المرام حمد من افصح عن وجوده بجوده العام فاحمده حمد المتذکرین لالائه المتفکرین فی عجائب ارضه و غرائب سمائه ... الى ... بعد فیقول المتمسک بحبل الله المتين محمد بن عبدالوهاب المدعو بامین ... الى ... لما كان من جليل نعم الله لدى انجام: و لما كان استقصال هذه الامور میسرا لک بعد ما فصلناه و اصلناه ختمنا الکلام فى هذا المرام حامدين لله على جمیل بلائه و جزیل نعمائه و اصحابه المسترشدین المهتدين عليه و عليهم السلام.