شناسنامه کتاب‌شناختی اثر
مولد امیر المؤمنین
mawlid-u amīr-il-mu’minīn
1
نسخه ثبت‌شده
قرن 12 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها
↓
پیوند کوتاه:
/w/66048
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #66048
پدیدآور / مؤلف:
لوط بن یحیی ازدی کوفی، ابو مخنف
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 32، ص 565
تا 566
زبان و قالب:
عربی
رده‌های موضوعی:
تاریخ معصومین
معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)
داستان زایش امیرالمؤمنین (ع) منسوب به ابو مخنف ازدی است. شیخ آقا بزرگ تهرانی کتابی با نام مولد امیرالمؤمنین و با آغازی شبیه به این نسخه را از یکی از علمای متأخر بحرین دانسته و احتمال داده مؤلف آن ابی عزیز محمد بن عبدالله خطی صاحب کتاب «منية الطالب فی مولد الحسن بن ابی طالب» باشد (رک: الذریعه، ج 23، ص 274). در نسخه ما کتاب به ابو مخنف نسبت داده شده و سید هاشم بن سلیمان بحرانی (1107ق) هم در کتاب خود نزهة الابرار از آن با تصریح به نام ابو مخنف مطالبی نقل کرده است (العلامة السيد هاشم البحرانی، ص257). با این همه انتساب آن به ابو مخنف به سادگی پذیرفتنی نیست حتی می‌توان با دلایلی آن را مردود شمرد. متن کتاب هم با این ادعای در تعارض است. در آغاز سند نسخه حاضر از مؤلف به‌گونه‌ای سخن رفته که یک بار کتاب از آن ابو مخنف دانسته شده و بار دیگر از حسن بن احمد بن یحیی ازدی همدانی، لحن و آهنگ کتاب هم بیشتر به قرون اخیر شباهت دارد. بخش‌های کهنی هم که در آن دیده می‌شود برگرفته از چند متن قدیمی مخصوصاً مولد امیرالمؤمنین ابوالعلای همدانی (569ق) است.
آغاز اثر
« الحمد لله الذی خلق الانبياء و الاوصياء رحمة للعالمين و جعلهم مبشرين و منذرين لكافة الخلق اجمعين. اما بعد فهذا ما رواه ابو مخنف لوط بن يحيى الازدی فی مولد سيدنا و مولانا ... علی ابن ابی طالب ... قال ابو مخنف اخبرنا الشيخ ابوالعلى الحسن ابن احمد ابن يحيى العطار الهمدانی بمسجده فی یوم الثانی و العشرين من شهر شعبان سنة ست و ثلاثون و ثلثمائة قال حدثنا الامام احمد ابن محمد ابن اسمعيل عن عمره ابن عبدالله ابن عبدالعزیز عن عبدالصمد ابن منهال ... »
انجام اثر
« و توفی ليلة احدى و عشرين من شهر رمضان على قاتله و ظالمه لعن کثیر ابد الابدین و دهر الداهرین و هذا ما انتهى الينا من مولد سيدنا و امامنا و مولانا ... و النسیان انه غفور منان و الحمد لله ... الطاهرين »
سوابق و چاپ‌های اثر
چندین بار با نام مولد امیر المؤمنین در نجف و قم و یک بار در مجموعه نور الابصار فی موالید الائمة الاطهار، بیروت، 1414ق
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
مولود نامه امیرالمؤمنین (ع) = ترجمه مولودیه ابو مخنف
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
مولد امیرالمؤمنین: نصوص مستخرجه من التراث الاسلامی، احمد پاکتچی، ص 13-14
معجم الآثار المخطوطة حول الامام علی بن ابی طالب، ص 333
دائرة المعارف بزرگ اسلامی ج6، ص213-220
متن فنخا
● مولد امیر المؤمنین / تاریخ معصومین / عربی
mawlid-u amīr-il-mu’minīn
منسوب به: لوط بن یحیی ازدی کوفی، ابو مخنف (-157ق)
داستان زایش امیرالمؤمنین (ع) منسوب به ابو مخنف ازدی است. شیخ آقا بزرگ تهرانی کتابی با نام مولد امیرالمؤمنین و با آغازی شبیه به این نسخه را از یکی از علمای متأخر بحرین دانسته و احتمال داده مؤلف آن ابی عزیز محمد بن عبدالله خطی صاحب کتاب «منية الطالب فی مولد الحسن بن ابی طالب» باشد (رک: الذریعه، ج 23، ص 274). در نسخه ما کتاب به ابو مخنف نسبت داده شده و سید هاشم بن سلیمان بحرانی (1107ق) هم در کتاب خود نزهة الابرار از آن با تصریح به نام ابو مخنف مطالبی نقل کرده است (العلامة السيد هاشم البحرانی، ص257). با این همه انتساب آن به ابو مخنف به سادگی پذیرفتنی نیست حتی می‌توان با دلایلی آن را مردود شمرد. متن کتاب هم با این ادعای در تعارض است. در آغاز سند نسخه حاضر از مؤلف به‌گونه‌ای سخن رفته که یک بار کتاب از آن ابو مخنف دانسته شده و بار دیگر از حسن بن احمد بن یحیی ازدی همدانی، لحن و آهنگ کتاب هم بیشتر به قرون اخیر شباهت دارد. بخش‌های کهنی هم که در آن دیده می‌شود برگرفته از چند متن قدیمی مخصوصاً مولد امیرالمؤمنین ابوالعلای همدانی (569ق) است.
آغاز: الحمد لله الذی خلق الانبياء و الاوصياء رحمة للعالمين و جعلهم مبشرين و منذرين لكافة الخلق اجمعين. اما بعد فهذا ما رواه ابو مخنف لوط بن يحيى الازدی فی مولد سيدنا و مولانا ... علی ابن ابی طالب ... قال ابو مخنف اخبرنا الشيخ ابوالعلى الحسن ابن احمد ابن يحيى العطار الهمدانی بمسجده فی یوم الثانی و العشرين من شهر شعبان سنة ست و ثلاثون و ثلثمائة قال حدثنا الامام احمد ابن محمد ابن اسمعيل عن عمره ابن عبدالله ابن عبدالعزیز عن عبدالصمد ابن منهال ...
انجام: و توفی ليلة احدى و عشرين من شهر رمضان على قاتله و ظالمه لعن کثیر ابد الابدین و دهر الداهرین و هذا ما انتهى الينا من مولد سيدنا و امامنا و مولانا ... و النسیان انه غفور منان و الحمد لله ... الطاهرين
چاپ: چندین بار با نام مولد امیر المؤمنین در نجف و قم و یک بار در مجموعه نور الابصار فی موالید الائمة الاطهار، بیروت، 1414ق
[مولد امیرالمؤمنین: نصوص مستخرجه من التراث الاسلامی، احمد پاکتچی، ص 13-14؛ معجم الآثار المخطوطة حول الامام علی بن ابی طالب، ص 333؛ دائرة المعارف بزرگ اسلامی ج6، ص213-220]
شرح و حواشی:
1- مولود نامه امیرالمؤمنین (ع) = ترجمه مولودیه ابو مخنف
نسخه‌های خطی این اثر
1 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
رضوی
مشهد
|
21946 | علی بن حسن بن سالم ابو مجلی | 27 محرم 1191ق | نسخ | 53 | شناسنامه ← |