الموجز من موجز التفسير

● الموجز من موجز التفسير / تفسیر / عربی al-mūjaz min mūjaz-it tafsīr نعمانی، احمد بن محمود، ق7 قمری no‘mānī,ahmad ebn-e mahmūd (- 13c) «الموجز فی التفسیر»تألیف منتجب الدین ابوالفتوح اسعد بن محمود عجلی اصفهانی شافعی (-600ق) تنقیح و تلخیصی از تفاسیر گوناگون است؛ هم چون تفسیر ثعالبی و تفسیر بشری. ابوالفتوح عجلی تألیفات چندی داشته است؛ از جمله: آفات الوعاظ، شرح مشکلات الوسیط و الوجيز للغزالی، شرح الکلمات المشکلة، تتمة التتمة. با وجود جست و جو در فهارس و منابع کتاب‌شناسی، اطلاعی درباره کتاب الموجز فی التفسیر به دست نیامد و نسخه‌ای از آن شناخته نشد. کتاب حاضر یک دوره تفسیر مختصر قرآن کریم است از آغاز تا پایان که بیشتر، معانی لغات را بیان می کند و با عناوین «قوله، قوله» برگزار شده است. این کتاب از «الموجز فی التفسیر» عجلی استخراج شده؛ چنان که مؤلف در آغاز می‌نویسد: «هذا مختصر في التفسير اورد فيها من محض من المعانی المتفق عليه الجمهور و مما فيه الاقاويل اذكر قول بعضهم ثوناً للايجاز و الاختصار و حذراً من التطويل و الاكثار ليصغر حجمه و يسير حفظه و اسخرجته من كتاب الموجز فی التفسير اللام العلامة حجة الاسلام ابی الفتوح العجلي الذي نقحه و خلصه من جميع كتب التفاسير مثل الثعالبی و البشری و غيرهما». نام کتاب در صفحه عنوان نسخه «الموجز من موجز التفسير» ثبت شده و کاتب نسخه احمد بن محمود بن محمد نعمانی است که در روز دوشنبه 6 رجب 626 کتابت آن را به پایان رسانده است. آربری تألیف کتاب را به همین کاتب نسبت داده و نسخه را به خط مؤلف دانسته است. اما از متن کتاب دلیلی بر این انتساب به دست نیامد و در منابع کتاب‌شناسی و ترجمه‌نگاری، نام و نشانی از احمد بن محمود بن محمد نعمانی یافت نشد.