نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الموت و ضرورته (رسالة فی)

عنوان پیراسته: الموت و ضرورته
al-mawt wa ḍarūrat-u-h (r.-un fī)
22 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/65887
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #65887
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 32، ص 498 تا 499
زبان و قالب: عربی (treatise)
رده‌های موضوعی: فلسفه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
ضرورة الموت (ḍarūrat-ul mawt) ضرورت مرگ (zarūrat-e marg) فائدة فی ضرورة الموت (fā'idat-un fī ḍarūrat-il mawt) تحقیق ضرورت الموت (taḥqīq-u ḍarūrat-il mawt) جواب سؤال ابومنصور کازرونی (javāb-e so'āl-e abū-mansūr-e kāzerūnī)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای است کوتاه در مورد علت مرگ در حیوانات. خواجه نصیر معتقد است تغذیه از نظر کمیت، نیروی مورد نیاز غذیه و دیگر قوای بدن را تأمین می‌کند اما از نظر کیفیت نمی‌تواند قوای تحلیل رفته در بدن را جبران کند و این کاهش از بدو تولد وجود دارد تا زمانی فرارسد که دیگر بدن قوه‌ای برای ادامه زندگی ندارد و طبیعتاً آن هنگام مرگ به سراغ او می‌آید.در ضمن اجوبة المسائل النصیریة که به اهتمام عبدالله نورانی چاپ شده رساله دوم آن اجوبة مسائل فخرالدین ابومنصور کازرونی است که متن سؤالات کازرونی و پاسخ خواجه آمده است. این متن که نسبتاً مفصل است قسمت آخر پاسخ خواجه به کازرونی همین رساله است ولی با این که آدرس آن را نسخه 1079 دانشگاه داده ولی با آغاز و انجامی که در فهرست آمده متفاوت است باید دیده شود.
آغاز اثر
« نکتة اخرى له فی ضرورة الموت. الموت ضروری امره (در آثار و احوال: الموت وقوعه ضروری) و الوجه فیه ان السبب الموجب للموت فی جمیع الحیوانات هو ان البدن الذی یولد الغاذیة و ان کان کافیا فی قیامه بدلا عما یتحلل ... بحسب الکمیه لکنه غیر کاف بحسب الکیفیة ... »
انجام اثر
« و ذالک هو السبب الموجب لفساد الممتزج لاغیر فحصل المراد و ذلک ما اردنا. »
سوابق و چاپ‌های اثر
در احوال و آثار خواجه، ص 556 چاپ شده [آثار و احوال خواجه ص 301]
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
آثار و احوال خواجه ص 301

متن فنخا

● الموت و ضرورته (رسالة فی) = ضرورة الموت = ضرورت مرگ = فائدة فی ضرورة الموت = تحقیق ضرورت الموت = جواب سؤال ابومنصور کازرونی / فلسفه / عربی al-mawt wa ḍarūrat-u-h (r.-un fī) = ḍarūrat-ul mawt = zarūrat-e marg = fā'idat-un fī ḍarūrat-il mawt = taḥqīq-u ḍarūrat-il mawt = javāb-e so'āl-e abū-mansūr-e kāzerūnī نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597 - 672 قمری naṣīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad (1201 - 1274) رساله‌ای است کوتاه در مورد علت مرگ در حیوانات. خواجه نصیر معتقد است تغذیه از نظر کمیت، نیروی مورد نیاز غذیه و دیگر قوای بدن را تأمین می‌کند اما از نظر کیفیت نمی‌تواند قوای تحلیل رفته در بدن را جبران کند و این کاهش از بدو تولد وجود دارد تا زمانی فرارسد که دیگر بدن قوه‌ای برای ادامه زندگی ندارد و طبیعتاً آن هنگام مرگ به سراغ او می‌آید.در ضمن اجوبة المسائل النصیریة که به اهتمام عبدالله نورانی چاپ شده رساله دوم آن اجوبة مسائل فخرالدین ابومنصور کازرونی است که متن سؤالات کازرونی و پاسخ خواجه آمده است. این متن که نسبتاً مفصل است قسمت آخر پاسخ خواجه به کازرونی همین رساله است ولی با این که آدرس آن را نسخه 1079 دانشگاه داده ولی با آغاز و انجامی که در فهرست آمده متفاوت است باید دیده شود. آغاز: نکتة اخرى له فی ضرورة الموت. الموت ضروری امره (در آثار و احوال: الموت وقوعه ضروری) و الوجه فیه ان السبب الموجب للموت فی جمیع الحیوانات هو ان البدن الذی یولد الغاذیة و ان کان کافیا فی قیامه بدلا عما یتحلل ... بحسب الکمیه لکنه غیر کاف بحسب الکیفیة ... انجام: و ذالک هو السبب الموجب لفساد الممتزج لاغیر فحصل المراد و ذلک ما اردنا. چاپ: در احوال و آثار خواجه، ص 556 چاپ شده [آثار و احوال خواجه ص 301]

نسخه‌های خطی این اثر

22 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
رضوی
مشهد
6866/2 ابرقوهی، ابوالقاسم بن حسن بن داود 754ق نسخ - شناسنامه ←
2
دانشگاه
تهران
195/113-ف بی‌کاتب با تاریخ 755ق - - شناسنامه ←
3
مرعشی
قم
ذیل 13925 عبدالمحسن بن عنایت الله نجفی قرن 10 نسخ 2 شناسنامه ←
4
دانشگاه
تهران
3459/6 شریف، شریف محمد بن بابا جان 15 رجب 989ق نسخ 1 شناسنامه ←
5
بیانی، مهدی (دکتر)
تهران
237/31 بی‌کاتب قرن 11 - - شناسنامه ←
6
مفتاح
تهران
710/1 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
7
دانشگاه
تهران
1079/11 بی‌کاتب قرن 11 تعلیق 2 شناسنامه ←
8
مرعشی
قم
15236/12 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 2 شناسنامه ←
9
مرعشی
قم
15236/12 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 2 شناسنامه ←
10
مجلس
تهران
206/12-طباطبائی بی‌کاتب قرن 11 - 1 شناسنامه ←
11
مدرسه غرب
همدان
1187/49 بی‌کاتب قرن 10 یا 11 نسخ 1 شناسنامه ←
12
ملک
تهران
4681/1 محمد قاسم بن بهزاد قرن 11 شکسته نستعلیق 1 شناسنامه ←
13
مجلس
تهران
9469/54 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 1 شناسنامه ←
14
مرعشی
قم
ذیل 13925 بی‌کاتب 1065ق نسخ 2 شناسنامه ←
15
مجلس
تهران
1232/5 غیاث الدین مسعود حسنی طباطبائی 1076ق - - شناسنامه ←
16
رضوی
مشهد
12084/3 بی‌کاتب 1092ق نستعلیق - شناسنامه ←
17
دانشگاه
تهران
2198/7 زین العابدین اواخر شوال1263ق - 1 شناسنامه ←
18
دانشگاه
تهران
10272/21 محمد هاشمی رجب1300ق نستعلیق 5 شناسنامه ←
19
مجلس
تهران
3071/9 بی‌کاتب 1301ق - 5 شناسنامه ←
20
مرکز احیاء
قم
1832/9 نامشخص - - - شناسنامه ←
21
ملی
تهران
4824 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 76 شناسنامه ←
22
ملی
تبریز
3575/4 غیاث الدین ابومحمد سلیمان بن محمد قاری بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←