نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

منهل العطشان فی رسم احرف القرآن

manhal-ul ‘aṭšān fī rasm-i aḥruf-il qur’ān
7 نسخه ثبت‌شده از قرن 12 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/65619
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #65619
تاریخ و سده تألیف: 817 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 32، ص 367
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: علوم قرآن
اهدا / به درخواست: ابونصر شاه رخ بهادر

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

مؤلف در این کتاب چگونگی رسم الخط قرآن و قواعد آن را از روی کتاب‌های دانی و شاطبی؛ در ده «باب» بیان نموده است: 1. در ذکر آنچه جمیع مصاحف متفق اند؛ 2. بیان کلماتی که به سبب تعدد و اختلاف آنان تعدد مصاحف واجب بود؛ 3. در ذکر آنچه حذف کرده‌اند از وی یکی یا دو یا بر سبیل اختصار؛ 4. در ذکر الفاقی که مرسوم اند به واو و بر لفظ تفخیم الفات را به واو نوشته‌اند؛ 5. در ذکر کلماتی که حذف الف از ایشان در همه مصاحف مطرد است؛ 6. در بیان آنچه یاء از آن حذف کرده‌اند و اکتفا به کسره نموده‌اند؛ 7. در ذکر یاآتی که مرسوم اند بر اصل خود و در مشاکل ایشان؛ 8. در بیان ضمیراتی که واقع اند در رسم بر غیر قیاس؛ 9. در ذکر ذوات الیاء (ذوات الیاء عبارت است از الفاتی که در مصاحف ائمه آن را تصویر کرده باشند)؛ 10. المقطوع و الموصول. (علی صدرائی خوئی)
آغاز اثر
« حمد و سپاس بی حد و قیاس پادشاهی را که از جنس مخلوقات نوع انسان را به فضل و لقد کرمنا برگزید ... بعد چنین گوید طاهر حافظ اصفهانی ... »
انجام اثر
« و لا اوضعوا را به الفی تلفظ کنند بعد از لام الف چنانچه در رسم است معنی فاسد گردد و همچنین جزاؤا و بأید و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب. »
سوابق و چاپ‌های اثر
گنجینه بهارستان، علوم قرآنی و روائی -3، مسلسل 15، به کوشش سید حسین مرعشی، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، پائیز 1385ش، با تصحیح سید حسین مرعشی.
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعه 201/23 برگل 310/1 مشترک پاکستان 164/1-165

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● منهل العطشان فی رسم احرف القرآن / علوم قرآن / فارسی manhal-ul ‘aṭšān fī rasm-i aḥruf-il qur’ān حافظ اصفهانی، محمدطاهر بن عرب، 786-875؟قمری hāfez-e esfahānī, mohammad tāher ebn-e ‘arab (1385 - 1471) اهدا به: ابونصر شاه رخ بهادر تاریخ تألیف: 817ق مؤلف در این کتاب چگونگی رسم الخط قرآن و قواعد آن را از روی کتاب‌های دانی و شاطبی؛ در ده «باب» بیان نموده است: 1. در ذکر آنچه جمیع مصاحف متفق اند؛ 2. بیان کلماتی که به سبب تعدد و اختلاف آنان تعدد مصاحف واجب بود؛ 3. در ذکر آنچه حذف کرده‌اند از وی یکی یا دو یا بر سبیل اختصار؛ 4. در ذکر الفاقی که مرسوم اند به واو و بر لفظ تفخیم الفات را به واو نوشته‌اند؛ 5. در ذکر کلماتی که حذف الف از ایشان در همه مصاحف مطرد است؛ 6. در بیان آنچه یاء از آن حذف کرده‌اند و اکتفا به کسره نموده‌اند؛ 7. در ذکر یاآتی که مرسوم اند بر اصل خود و در مشاکل ایشان؛ 8. در بیان ضمیراتی که واقع اند در رسم بر غیر قیاس؛ 9. در ذکر ذوات الیاء (ذوات الیاء عبارت است از الفاتی که در مصاحف ائمه آن را تصویر کرده باشند)؛ 10. المقطوع و الموصول. (علی صدرائی خوئی) آغاز: حمد و سپاس بی حد و قیاس پادشاهی را که از جنس مخلوقات نوع انسان را به فضل و لقد کرمنا برگزید ... بعد چنین گوید طاهر حافظ اصفهانی ... انجام: و لا اوضعوا را به الفی تلفظ کنند بعد از لام الف چنانچه در رسم است معنی فاسد گردد و همچنین جزاؤا و بأید و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب. چاپ: گنجینه بهارستان، علوم قرآنی و روائی -3، مسلسل 15، به کوشش سید حسین مرعشی، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، پائیز 1385ش، با تصحیح سید حسین مرعشی. [الذریعه 201/23؛ برگل 310/1؛ مشترک پاکستان 164/1-165]

نسخه‌های خطی این اثر

7 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مفتاح
تهران
182/1 بی‌کاتب قرن 11 - - شناسنامه ←
2
مرکز احیاء
قم
2039 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 72 شناسنامه ←
3
رضوی
مشهد
24683 عبدالنبی کشمیری 19 جمادی الثانی 1170ق نستعلیق 26 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
11994/2 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 51 شناسنامه ←
5
مجلس
تهران
18215/4 روزی محمد لب یابی یا لب آبی 1211ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
6
ملی
تهران
18053 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
7
مجلس
تهران
12145/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 38 شناسنامه ←