شناسنامه کتابشناختی اثر
منهج الیقین
manhaj-ol yaqīn
21
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/65613
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #65613
پدیدآور / مؤلف:
گلستانه اصفهانی، محمد بن ابی تراب
تاریخ و سده تألیف:
1081 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 32، ص 362
تا 364
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
شرح حدیث
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
گلستانه در این رساله مانند شوهر خواهر خود مجلسی دوم که در گزارش سفارش و پند پیامبر به اباذر کتاب عین الحیات فارسی ساخته است، سفارشنامه امام جعفر صادق را که به دوستان و پیروان خود نوشته است از روضه کافی گرفته به فارسی گزارش نموده است.این سفارشنامه را شاگردان امام که فرموده بود بدان بپردازید و آنرا به کار بندید در نمازخانه خود میگذاشتند و پس از هر نماز به آن مینگریستند. پارهای از آغاز آن در تحف العقول (ص 76) و همه آن در آغاز روضه کافی (چاپ شده با همان تحف ص 132-138) و بحار (242: 17-249 چاپ 1297) دیده میشود.از سند روایت این خبر در همین منهج و از گزارشی که درهامش روضه (همان چاپ) هست و از بحار برمیآید که کلینی آنرا به سه اسناد روایت کرده و در یکی راوی آن ناشناخته است. در روضه (ص 136) و بحار (ص 247) دارد که در روایت قاسم بن ربیع (صحاف از اسمعیل بن مخلد سراج) نیمی از آن است و همه آن در روایت حفص مؤذن و اسمعیل بن جابر هست.باری گلستانه در این گزارش از گناهان بزرگ چهل گانه کاوش نمود. (دانش پژوه)
آغاز اثر
« بسمله. روائح روح افزای حمدی که مشام مقدسان ملاء اعلی را سرگرم عطسه تسبیح سازد مروحه جنبان محفل قدس ذی الجلال تواند بود که بنفحه حیات بخش و نفخت فیه من روحی خجسته پیکر انسانی را در تباشیر صبح ایجاد از گران خواب عدم بیدار ساخت ... بعد ... از جمله کنوز ... وصیتی که از بحر مواج علوم و حقائق ... جعفر بن محمد الصادق ... بجهت اهتدای خواص اصحاب ... سمت ظهور یافته و امر بمحافظت و تعاهد آن فرموده و متتبعان اوامر و نواهی آن حضرت نظر و تأمل در آن را سادس فرائض و در مرتبه روایت میشمردهاند ... حقیر ... علاءالدین محمد بن ابی تراب گلستانه. خواست که جواهر اسرار آنرا بقدر فهم ناقص و ذهن قاصر بعبارتی فارسی قریب بافهام در سلک تحریر منتظم سازد ... و از اخبار اهل بیت طاهرین آنچه در هر مقام مناسبت تمام داشته باشد بجهت تأیید مطالب مندرجه در مطاوی آن و اشتمال بر زواید فواید ایراد نماید ... و از آنچه بعضی از مترجمین رعایت مینمایند از تطبیق میانه جمیع (اخبار) در ترتیب و زیاده و نقصان در بسیاری از مواضع عدول نمود ... و آنرا بمنهج الیقین موسوم ساخت ... »
انجام اثر
« و رسیدن به درجات عالیه که از استعداد آنها عاطل و عاری است روزی گردد و درسلک محبان و هواخواهان ائمه معصومین علیهم السلام و درسایه لواء امیرالمؤمنین ... محشور گردد. »
سوابق و چاپهای اثر
بمبئی، 1302ق، سنگی، 267ص؛ و چند بار پس از آن [الذریعة 200/23؛ ریحانة الادب 163/4؛ فهرستواره منزوی 642/6]
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 200/23
ریحانة الادب 163/4
فهرستواره منزوی 642/6
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● منهج الیقین / شرح حدیث / فارسی
manhaj-ol yaqīn
گلستانه اصفهانی، محمد بن ابی تراب، - 1110 قمری
golestāne esfahānī, mohammad ebn-e abī torāb(- 1699)
تاریخ تألیف: 25 شوال 1081ق
گلستانه در این رساله مانند شوهر خواهر خود مجلسی دوم که در گزارش سفارش و پند پیامبر به اباذر کتاب عین الحیات فارسی ساخته است، سفارشنامه امام جعفر صادق را که به دوستان و پیروان خود نوشته است از روضه کافی گرفته به فارسی گزارش نموده است.این سفارشنامه را شاگردان امام که فرموده بود بدان بپردازید و آنرا به کار بندید در نمازخانه خود میگذاشتند و پس از هر نماز به آن مینگریستند. پارهای از آغاز آن در تحف العقول (ص 76) و همه آن در آغاز روضه کافی (چاپ شده با همان تحف ص 132-138) و بحار (242: 17-249 چاپ 1297) دیده میشود.از سند روایت این خبر در همین منهج و از گزارشی که درهامش روضه (همان چاپ) هست و از بحار برمیآید که کلینی آنرا به سه اسناد روایت کرده و در یکی راوی آن ناشناخته است. در روضه (ص 136) و بحار (ص 247) دارد که در روایت قاسم بن ربیع (صحاف از اسمعیل بن مخلد سراج) نیمی از آن است و همه آن در روایت حفص مؤذن و اسمعیل بن جابر هست.باری گلستانه در این گزارش از گناهان بزرگ چهل گانه کاوش نمود. (دانش پژوه)
آغاز: بسمله. روائح روح افزای حمدی که مشام مقدسان ملاء اعلی را سرگرم عطسه تسبیح سازد مروحه جنبان محفل قدس ذی الجلال تواند بود که بنفحه حیات بخش و نفخت فیه من روحی خجسته پیکر انسانی را در تباشیر صبح ایجاد از گران خواب عدم بیدار ساخت ... بعد ... از جمله کنوز ... وصیتی که از بحر مواج علوم و حقائق ... جعفر بن محمد الصادق ... بجهت اهتدای خواص اصحاب ... سمت ظهور یافته و امر بمحافظت و تعاهد آن فرموده و متتبعان اوامر و نواهی آن حضرت نظر و تأمل در آن را سادس فرائض و در مرتبه روایت میشمردهاند ... حقیر ... علاءالدین محمد بن ابی تراب گلستانه. خواست که جواهر اسرار آنرا بقدر فهم ناقص و ذهن قاصر بعبارتی فارسی قریب بافهام در سلک تحریر منتظم سازد ... و از اخبار اهل بیت طاهرین آنچه در هر مقام مناسبت تمام داشته باشد بجهت تأیید مطالب مندرجه در مطاوی آن و اشتمال بر زواید فواید ایراد نماید ... و از آنچه بعضی از مترجمین رعایت مینمایند از تطبیق میانه جمیع (اخبار) در ترتیب و زیاده و نقصان در بسیاری از مواضع عدول نمود ... و آنرا بمنهج الیقین موسوم ساخت ...
انجام: و رسیدن به درجات عالیه که از استعداد آنها عاطل و عاری است روزی گردد و درسلک محبان و هواخواهان ائمه معصومین علیهم السلام و درسایه لواء امیرالمؤمنین ... محشور گردد.
چاپ: بمبئی، 1302ق، سنگی، 267ص؛ و چند بار پس از آن [الذریعة 200/23؛ ریحانة الادب 163/4؛ فهرستواره منزوی 642/6]
نسخههای خطی این اثر
21 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دانشگاه
تهران
|
596 | هرمنجردی جی، محمد رضا بن محمد هاشم | 12صفر1083ق | نسخ | 203 | شناسنامه ← |
| 2 |
مسجد اعظم
قم
|
11/1 | محمد سلمان بن عبدالباقی گلپایگانی | 11 ذیقعده1083ق | نستعلیق | 162 | شناسنامه ← |
| 3 |
دانشگاه
تهران
|
8223 | قهپایه، محمد جعفر | 1085ق | نسخ | 106 | شناسنامه ← |
| 4 |
مرعشی
قم
|
10579 | بیکاتب | اواخرقرن12 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 5 |
مرعشی
قم
|
10068 | محمد رضا بن محمد هاشم هرمنحردی | قرن 12 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 6 |
صد و بیست و پنج نسخه
سبزوار
|
108 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق، نسخ | 228 | شناسنامه ← |
| 7 |
رضوی
مشهد
|
9895 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 183 | شناسنامه ← |
| 8 |
رضوی
مشهد
|
13734 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 245 | شناسنامه ← |
| 9 |
مرعشی
قم
|
10902 | محمد صادق بن محمد شفیع | شنبه 3 شعبان 1114ق | نسخ | 138 | شناسنامه ← |
| 10 |
مجلس
تهران
|
5910 | بیکاتب | یا اواخر قرن 12 و 13 | نسخ | 310 | شناسنامه ← |
| 11 |
رضوی
مشهد
|
25900 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 207 | شناسنامه ← |
| 12 |
گلپایگانی
قم
|
5615-28/35 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 253 | شناسنامه ← |
| 13 |
مجلس
تهران
|
4350 | محمد شفیع لواسانی | 1237ق | نسخ | 286 | شناسنامه ← |
| 14 |
گلپایگانی
قم
|
1169-7/69 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 320 | شناسنامه ← |
| 15 |
رضوی
مشهد
|
21101 | قوام الدین محمد بن محمد باقر شهشهانی حسینی | دهه سوم جمادی الثانی 1298ق | نسخ | 257 | شناسنامه ← |
| 16 |
رضوی
مشهد
|
1134 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 17 |
مرعشی
قم
|
6452 | قوام الدین بن محمد باقر حسینی شهشهائی | 19 صفر 1328ق | نسخ | 377 | شناسنامه ← |
| 18 |
رضوی
مشهد
|
13834 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 19 |
رضوی
مشهد
|
6830 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 242 | شناسنامه ← |
| 20 |
وزیری
یزد
|
4151 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 21 |
واعظ چرندابی
تبریز
|
5 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |