نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

منهاج الطالبين و عمدة المفتين

minhāj-uṭṭālibīn wa ‘umdat-ul muftīn
18 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/65486
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #65486
پدیدآور / مؤلف: نووی، یحیی بن شرف
تاریخ و سده تألیف: 669 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 32، ص 239 تا 241
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
منهاج الطالبين في مختصر المحرر (minhāj-uṭṭālibīn fī muxtaṣar-il muḥarrir)
اثر مرتبط / وابسته به: المحرر فی الفقه = محرر التدوين = المحرر فی الفروع الشافعية رافعی قزوينی، عبدالکریم بن محمد (557-623ق)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

«المحرر» ابوالقاسم عبدالکریم بن محمد رافعی، کتابی مشهور و کهن در فقه شافعی است که در آن به احکام و مسائل شرعی از دیدگاه فقه شافعی‌پرداخته شده واز زمان تألیف جزء کتاب‌های درسی حوزه‌های اهل سنت بوده وشروح وحواشی بسیاری از طرف علمای اهل سنت بدان نگاشته شده است.نووی برای کاستن از حجم کتاب محرر، آن‌را (با حذف نصف حجم نخستین) کوتاه ساخت بدون حذف چیزی از مقاصد کتاب و این مختصر با مطالبی که بر آن افزود در حدود سه چهارم اصل شد. نووی در دیباچه منهاج شیوه اختصار و تصرفات و تقدیم و تأخیرها و فهرست علائم و اصطلاحات و اشارات و فهرست اجمالی افزودهای خود را یاد می‌کند و می‌گوید: «این مختصر در حقیقت شرحی است بر محرر و همزمان تألیف این مختصر کتابی دیگر در شرح آن نوشتیم تا دلائل و موجبات تصرفات و اضافاتی که در محرر انجام شده روشن سازم».منظور وی از شرح دیگر همان منهج الطلاب یا نهج الطلاب است که بعدها بر آن شرحی به نام فتح الوهاب نوشت. شامل همه ابواب فقهی است از طهارت تا «امهات الاولاد».
آغاز اثر
« الحمدلله البر الجواد جلت نعمه عند الاحصاء بالاعداد المان باللطف و الارشاد الهادی الی سبیل الرشاد ... »
انجام اثر
« ما قبل الاستیلاد من زنا او زوج لا یعتقون بموت السيد وله بيعهم وعتق المستولدة من راس المال وبالله التوفيق، تم الكتاب. »
سوابق و چاپ‌های اثر
معجم المطبوعات 1878؛ السعودی، دار المنهاج، عنی به محمد شعبان، الطبعة الاولى، 1430ق؛ در مصر چاپ شده است [معجم المطبوعات 1878؛ کشف الظنون 1612/2؛ 1873؛ هدیة العارفین 524/2؛ الاوقاف العامة موصل 179/2 و 237/2 و 298/2؛ الاوقاف العامة بغداد 643/1 و 644/1؛ دنا 10: 261 (17 نسخه)]
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
السراج؛ ابن نقیب، احمد بن لؤلؤ (702-769ق) حاشية منهاج الطالبين برهمتوشی، محمد بن علی (-9) عجالة المحتاج الى توجیه المنهاج = شرح منهاج الطالبين = تحفة المحتاج الى ادلة المنهاج؛ ابن ملقن، عمر بن علی (723-804ق) النجم الوهاج فی شرح المنهاج؛ دمیری، محمد بن موسی (742-808ق) شرح منهاج الطالبین؛ رملی، احمد بن حسین (773-844ق) مختصر العجالة؛ نووی، ابراهیم (815-855ق) كنز الراغبين فى شرح منهاج الطالبين؛ محلی، محمد بن احمد (791-864ق) مغنى الراغبين الى منهاج الطالبين؛ ابن قاضی عجلون، محمد بن عبدالله (831-876ق) درة التاج في اعراب مشكل المنهاج؛ سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر (849-911ق) ختم المناهج؛ سمهودی، علی بن عبدالله (844-911ق) تحفة المحتاج لشرح المنهاج؛ ابن حجر هیثمی، احمد بن محمد (909-973ق) نهاية المحتاج الى شرح المنهاج؛ منوفی، محمد بن احمد (919-1004ق) حاشية شرح المنهاج؛ طبلاوی، منصور سبط ناصر الدین محمد بن سالم (-1014ق) حاشية تحفة المحتاج بشرح المنهاج = عقود الدرر فی بیان مصطلحات تحفة؛ ابن حجر کردی، محمد بن سلیمان (1127-1194) الفرائض؛ روستایی، محمد بن آدم تحفة المحتاج (منتخب)؛ فاوجی، محمود بن عبدالمجید حاشية شرح منهاج الطالبين؛ شهاب الدین بن عبدالحی دقائق المنهاج منهاج الطالبين (ترجمه) دقائق المنهاج (2عنوان) شرح منهاج الطالبين و عمدة المفتين
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
معجم المطبوعات 1878 کشف الظنون 1612/2 1873 هدیة العارفین 524/2 الاوقاف العامة موصل 179/2 و 237/2 و 298/2 الاوقاف العامة بغداد 643/1 و 644/1 دنا 10: 261 (17 نسخه)

متن فنخا

● منهاج الطالبين و عمدة المفتين = منهاج الطالبين في مختصر المحرر / فقه / عربی minhāj-uṭṭālibīn wa ‘umdat-ul muftīn = minhāj-uṭṭālibīn fī muxtaṣar-il muḥarrir نووی، یحیی بن شرف، 631 - 676 قمری navavī, yahyā ebn-e šaraf (1234 - 1278) وابسته به: المحرر فی الفقه = محرر التدوين = المحرر فی الفروع الشافعية رافعی قزوينی، عبدالکریم بن محمد (557-623ق) تاریخ تألیف: پنج‌شنبه 29 شعبان 669ق «المحرر» ابوالقاسم عبدالکریم بن محمد رافعی، کتابی مشهور و کهن در فقه شافعی است که در آن به احکام و مسائل شرعی از دیدگاه فقه شافعی‌پرداخته شده واز زمان تألیف جزء کتاب‌های درسی حوزه‌های اهل سنت بوده وشروح وحواشی بسیاری از طرف علمای اهل سنت بدان نگاشته شده است.نووی برای کاستن از حجم کتاب محرر، آن‌را (با حذف نصف حجم نخستین) کوتاه ساخت بدون حذف چیزی از مقاصد کتاب و این مختصر با مطالبی که بر آن افزود در حدود سه چهارم اصل شد. نووی در دیباچه منهاج شیوه اختصار و تصرفات و تقدیم و تأخیرها و فهرست علائم و اصطلاحات و اشارات و فهرست اجمالی افزودهای خود را یاد می‌کند و می‌گوید: «این مختصر در حقیقت شرحی است بر محرر و همزمان تألیف این مختصر کتابی دیگر در شرح آن نوشتیم تا دلائل و موجبات تصرفات و اضافاتی که در محرر انجام شده روشن سازم».منظور وی از شرح دیگر همان منهج الطلاب یا نهج الطلاب است که بعدها بر آن شرحی به نام فتح الوهاب نوشت. شامل همه ابواب فقهی است از طهارت تا «امهات الاولاد». آغاز: الحمدلله البر الجواد جلت نعمه عند الاحصاء بالاعداد المان باللطف و الارشاد الهادی الی سبیل الرشاد ... انجام: ما قبل الاستیلاد من زنا او زوج لا یعتقون بموت السيد وله بيعهم وعتق المستولدة من راس المال وبالله التوفيق، تم الكتاب. چاپ: معجم المطبوعات 1878؛ السعودی، دار المنهاج، عنی به محمد شعبان، الطبعة الاولى، 1430ق؛ در مصر چاپ شده است [معجم المطبوعات 1878؛ کشف الظنون 1612/2؛ 1873؛ هدیة العارفین 524/2؛ الاوقاف العامة موصل 179/2 و 237/2 و 298/2؛ الاوقاف العامة بغداد 643/1 و 644/1؛ دنا 10: 261 (17 نسخه)] شرح و حواشی: 1- السراج؛ ابن نقیب، احمد بن لؤلؤ (702-769ق) 2- حاشية منهاج الطالبين برهمتوشی، محمد بن علی (-9) 3- عجالة المحتاج الى توجیه المنهاج = شرح منهاج الطالبين = تحفة المحتاج الى ادلة المنهاج؛ ابن ملقن، عمر بن علی (723-804ق) 4- النجم الوهاج فی شرح المنهاج؛ دمیری، محمد بن موسی (742-808ق) 5- شرح منهاج الطالبین؛ رملی، احمد بن حسین (773-844ق) 6- مختصر العجالة؛ نووی، ابراهیم (815-855ق) 7- كنز الراغبين فى شرح منهاج الطالبين؛ محلی، محمد بن احمد (791-864ق) 8- مغنى الراغبين الى منهاج الطالبين؛ ابن قاضی عجلون، محمد بن عبدالله (831-876ق) 9- درة التاج في اعراب مشكل المنهاج؛ سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر (849-911ق) 10- ختم المناهج؛ سمهودی، علی بن عبدالله (844-911ق) 11- تحفة المحتاج لشرح المنهاج؛ ابن حجر هیثمی، احمد بن محمد (909-973ق) 12- نهاية المحتاج الى شرح المنهاج؛ منوفی، محمد بن احمد (919-1004ق) 13- حاشية شرح المنهاج؛ طبلاوی، منصور سبط ناصر الدین محمد بن سالم (-1014ق) 14- حاشية تحفة المحتاج بشرح المنهاج = عقود الدرر فی بیان مصطلحات تحفة؛ ابن حجر کردی، محمد بن سلیمان (1127-1194) 15- الفرائض؛ روستایی، محمد بن آدم 16- تحفة المحتاج (منتخب)؛ فاوجی، محمود بن عبدالمجید 17- حاشية شرح منهاج الطالبين؛ شهاب الدین بن عبدالحی 18- دقائق المنهاج 19- منهاج الطالبين (ترجمه) 20- دقائق المنهاج (2عنوان) 21- شرح منهاج الطالبين و عمدة المفتين

نسخه‌های خطی این اثر

18 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرعشی
قم
12422/1 محمد بن احمد قرطبی قرن 9 نسخ 241 شناسنامه ←
2
امام صادق
قزوین
515 بی‌کاتب قرن 9ق نسخ 385 شناسنامه ←
3
مرکز احیاء
قم
1259/1 احمد بن خلیل بن احمد المقری البلاطنی پنج‌شنبه 3 ذیقعده 832ق نسخ 244 شناسنامه ←
4
هاشمی، نورالدین (خاندان)
شیراز
16/1 نامشخص - - - شناسنامه ←
5
رضوی
مشهد
8018 ابراهیم بن احمد بن علی بن عمیر ملیخی جمعه 21ذیحجه839ق نسخ 106 شناسنامه ←
6
جلیلی
کرمانشاه
94 خیری شافعی، سلیمان بن اسحاق پنج‌شنبه 21رمضان851ق نسخ 244 شناسنامه ←
7
ملک
تهران
933 محمد بن محمد بن علی بن عمر 2 صفر 914ق، برای پسرش نجم الدین محمد نسخ 193 شناسنامه ←
8
علامه فانی (ضیاء الدین)
اصفهان
18/1 بنزی، احمد بن محمد قرن 10 یا 11 نسخ 216 شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
10068 علی بن یوسف بن علی شافعی قرن 11 نسخ 237 شناسنامه ←
10
گلپایگانی
قم
3159-16/169 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 163 شناسنامه ←
11
ملی
تهران
3669 محمد سقری 1246ق نسخ 153 شناسنامه ←
12
ملی
تهران
21055 بی‌کاتب 1261ق - - شناسنامه ←
13
گلپایگانی
قم
7432/1-38/52 عبدالقادر کانسیوی (آخر نکاح) ذیحجه 1280ق نسخ 137 شناسنامه ←
14
مجلس
تهران
5753 محمد 1288ق نسخ 272 شناسنامه ←
15
رضوی
مشهد
35802 محمد بن محمود 1299ق نسخ 186 شناسنامه ←
16
مجلس
تهران
17427 بی‌کاتب - - - شناسنامه ←
17
ملی
تهران
3768 عبدالرحیم بی‌تاریخ نسخ 134 شناسنامه ←
18
حجتیه
قم
698 بی‌کاتب - - - شناسنامه ←