نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

منهاج السالکین و معراج الطالبین

minhāj-us sālikīn wa mi‘rāj-uṭṭālibīn
33 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/65470
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #65470
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 32، ص 231 تا 233
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف
عناوین دیگر و هم‌تراز:
الفقر (al-faqr) السیر و السلوک (as-sayr wa-s sulūk) میزان العمل (mīzān-ul ‘amal) الفقریة (al-faqrīyya) صندوق الجوهر (ṣundūq-ul jawhar) شرح نعمة الفقر (š.-u ni‘mat-il faqr)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله کوتاه عرفانی است در بیان فقر الی الله و سلوک فقرا، در مناهج هشت‌گانه (در برخی هفت‌گانه)، در هشت «فصل»: 1. نعت الفقیر السالک؛ 2. علامة محبة الله؛ 3. حقیقة دخول الفقیر فی الخلوة و شرح آدابها؛ 4. معرفة النفس؛ 5. نصیحة الفقیر؛ 6. تفضیل الفقیر علی ماسواه؛ 7. صفة الدنیا و حقیقتها؛ 8 صفة طریقة الله. به طوری که در دیباچه تصریح گردیده این رساله را به درخواست کسی تألیف کرده و متذکر شده که فقط مشاهدات و مکاشفات خویش را بیان خواهد کرد.نسخه‌های مختلف این رساله به نام‌های: فقریه، منهاج السالکین، میزان العمل و رساله فقر و صندوق الجوهر و غیره آمده است. نام وی در رساله تصریح نشده،در بسیاری ناشناس مانده و برخی با قطعیت از سهروردی دانسته‌اند(همچون استاد حائری)و بسیاری از نجم الدین کبری. در گنجینه بهارستان، بخش حکمت، رساله‌ای با عنوان «نصایح» از نجم الدین کبری چاپ شده که به نظر قسمتی از همین رساله بوده گرچه محقق آن جدا فرض نموده است. پروفسور کربن در صحت نسبت این رساله به شیخ اشراق تردید می‌نمود و شیوه نگارش آنرا از شیوه شیخ اشراق دور می‌دانست.
آغاز اثر
« الحمدلله الذی یعلم مکائیل البحار و مثاقیل الجبال و مرسل السحاب الثقال ... و بعد سألتنی وفقک الله تعالى عن شرح بعض ما اعطانی الله من نعمة الفقر. »
انجام اثر
« مدرس قلبی و ذا معبدی ×× و تکرار ذنبی و علم تقدیسی / نفسی ابلیس فجربتها ×× تعوذوا من شر ابلیسی »
سوابق و چاپ‌های اثر
به سال 1303 به نام منهاج السالکین با قواعد العقائد در تهران چاپ سنگی شده؛ در گنجینه بهارستان، بخش حکمت، تابستان 1379ش، با عنوان «نصایح» به کوشش علی اوجبی به چاپ رسیده که به نظر می‌رسد قسمتی از منهاج السالکین اوست گرچه محقق آن رساله‌ای جدا فرض نموده؛ ایران، سنگی، 1302، جیبی، 25ص(136-161)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
ریحانة الادب 143/6 مکتبة امیرالمؤمنین 429/4

متن فنخا

● منهاج السالکین و معراج الطالبین = الفقر = السیر و السلوک = میزان العمل = الفقریة = صندوق الجوهر = شرح نعمة الفقر / عرفان و تصوف / عربی minhāj-us sālikīn wa mi‘rāj-uṭṭālibīn = al-faqr = as-sayr wa-s sulūk = mīzān-ul ‘amal = al-faqrīyya = ṣundūq-ul jawhar = š.-u ni‘mat-il faqr نجم الدین کبری، احمد بن عمر، 540 - 618 ؟ قمری najm-od-dīn-e kobrā, aḥmad ebn-e ‘omar (1146 - 1222) رساله کوتاه عرفانی است در بیان فقر الی الله و سلوک فقرا، در مناهج هشت‌گانه (در برخی هفت‌گانه)، در هشت «فصل»: 1. نعت الفقیر السالک؛ 2. علامة محبة الله؛ 3. حقیقة دخول الفقیر فی الخلوة و شرح آدابها؛ 4. معرفة النفس؛ 5. نصیحة الفقیر؛ 6. تفضیل الفقیر علی ماسواه؛ 7. صفة الدنیا و حقیقتها؛ 8 صفة طریقة الله. به طوری که در دیباچه تصریح گردیده این رساله را به درخواست کسی تألیف کرده و متذکر شده که فقط مشاهدات و مکاشفات خویش را بیان خواهد کرد.نسخه‌های مختلف این رساله به نام‌های: فقریه، منهاج السالکین، میزان العمل و رساله فقر و صندوق الجوهر و غیره آمده است. نام وی در رساله تصریح نشده،در بسیاری ناشناس مانده و برخی با قطعیت از سهروردی دانسته‌اند(همچون استاد حائری)و بسیاری از نجم الدین کبری. در گنجینه بهارستان، بخش حکمت، رساله‌ای با عنوان «نصایح» از نجم الدین کبری چاپ شده که به نظر قسمتی از همین رساله بوده گرچه محقق آن جدا فرض نموده است. پروفسور کربن در صحت نسبت این رساله به شیخ اشراق تردید می‌نمود و شیوه نگارش آنرا از شیوه شیخ اشراق دور می‌دانست. آغاز: الحمدلله الذی یعلم مکائیل البحار و مثاقیل الجبال و مرسل السحاب الثقال ... و بعد سألتنی وفقک الله تعالى عن شرح بعض ما اعطانی الله من نعمة الفقر. انجام: مدرس قلبی و ذا معبدی ×× و تکرار ذنبی و علم تقدیسی / نفسی ابلیس فجربتها ×× تعوذوا من شر ابلیسی چاپ: به سال 1303 به نام منهاج السالکین با قواعد العقائد در تهران چاپ سنگی شده؛ در گنجینه بهارستان، بخش حکمت، تابستان 1379ش، با عنوان «نصایح» به کوشش علی اوجبی به چاپ رسیده که به نظر می‌رسد قسمتی از منهاج السالکین اوست گرچه محقق آن رساله‌ای جدا فرض نموده؛ ایران، سنگی، 1302، جیبی، 25ص(136-161) [ریحانة الادب 143/6؛ مکتبة امیرالمؤمنین 429/4]

نسخه‌های خطی این اثر

33 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
1149/11 نجم الدین کبری، احمد بن عمر (مؤلف) بی‌تاریخ نستعلیق 11 شناسنامه ←
2
ملک
تهران
4034/11 محمد بن احمد علوی اردکانی قرن 9 نسخ - شناسنامه ←
3
دانشگاه
تهران
1880/9 محمد بن حسن بن محمد 822ق نسخ 8 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
3321/1 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 11 شناسنامه ←
5
مجلس
تهران
10055/38 بی‌کاتب قرن 11 - 7 شناسنامه ←
6
سپهسالار
تهران
2887/5 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
7
مجلس
تهران
3511/2 محمد صالح بن محمد حسین حافظ مشهدی 1012ق نسخ 15 شناسنامه ←
8
مجلس
تهران
603/5 حسینی آغاز محرم 1065ق نستعلیق 22 شناسنامه ←
9
مجلس
تهران
14280/15 بی‌کاتب 1080ق نستعلیق 1 شناسنامه ←
10
مجلس
تهران
10110/2 بی‌کاتب 11 رمضان 1097ق نستعلیق 10 شناسنامه ←
11
ملک
تهران
4267/3 بی‌کاتب 1117ق نسخ 6 شناسنامه ←
12
دانشگاه
تهران
10116/6 بی‌کاتب جمعه غره رجب 1124ق نسخ 6 شناسنامه ←
13
مجلس
تهران
3919/2 بی‌کاتب قرن 13 شکسته نستعلیق 4 شناسنامه ←
14
مرعشی
قم
11308/4 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 7 شناسنامه ←
15
ملی
تهران
2059/1 بی‌کاتب قرن 13 شکسته نستعلیق 9 شناسنامه ←
16
مدرسه صدر بازار
اصفهان
227/2 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 5 شناسنامه ←
17
ملک
تهران
1857/6 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 6 شناسنامه ←
18
ملی
تهران
1618/1 بی‌کاتب قرن 13 - 13 شناسنامه ←
19
ملی
تهران
1610/2 بی‌کاتب 1237ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
20
مجلس
تهران
10658/3 بی‌کاتب 1247ق نسخ 21 شناسنامه ←
21
سپهسالار
تهران
6332/12 محمد علی کرمانشاهی 1303ق نسخ 16 شناسنامه ←
22
مجلس
تهران
4840/7 بی‌کاتب چهارشنبه 27 ربیع الثانی 1305ق نستعلیق 12 شناسنامه ←
23
مرعشی
قم
14899/2 بی‌کاتب 1312ق نسخ 3 شناسنامه ←
24
ملی
تهران
1698/4 محمد حسن منشی تفرشی ملقب کمال الدوله 1318ق نستعلیق 18 شناسنامه ←
25
رضوی
مشهد
39978ض محمد تقی موسوی غضنفری محرم 1353ق نستعلیق، نسخ 2 شناسنامه ←
26
مجلس
تهران
17933 ض بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
27
مجلس
تهران
14105/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 10 شناسنامه ←
28
مجلس
تهران
1405 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
29
امام صادق
اردکان یزد
132/10 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 6 شناسنامه ←
30
مرکز احیاء
قم
2426/10 نامشخص - - - شناسنامه ←