نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

المنصف من الکلام علی مغنی ابن هشام

al-munṣif min-al kalām ‘alā muġnī ibn-i hišām
19 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/65157
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #65157
پدیدآور / مؤلف: اشمونی، احمد بن محمد
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 32، ص 130 تا 131
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: نحو
عناوین دیگر و هم‌تراز:
حاشیه مغنی (hāšīye-ye moqnī)
اثر مرتبط / وابسته به: مغنی اللبیب عن کتب الاعاریب؛ ابن هشام، عبدالله بن یوسف (708-761)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرحی است مشهور بر کتاب «المغنی اللبیب عن کتب الاعاریب» ابن هشام با عناوین «قوله، و اقول». بنابر آنچه در دیباچه کتاب آمده شارح هنگامی که اشتغال به تدریس «المغنی اللبیب» داشته، متوجه شرح شمس الدین محمد بن صایغ حنفی به نام «تنزیه السلف عن تمویة الخلف» و نیز تعلیقه محمد بن ابی زکریا دمامینی بر مغنی اللبیب و شرح دیگر دمامینی به نام «تحفة الغریب» و اشکالات فراوان آن می‌گردد. لذا به خواهش دوستان تصمیم به پاسخ اعتراضات دمامینی گرفته سپس شرح شواهد و ابیات مغنی را نیز به آن افزوده است.(محمود مرعشی نجفی)
آغاز اثر
« بسمله. و صلى الله علیه سیدنا محمد و اله ... الحمدلله الذی خص كتابه بعدم المعارضة و بالاعجاز و جعله تبيانا لكل شیء ... و بعد فقد نظرت عند اقرائی لمغنی اللبیب عن كتب الاعاریب ما كتبه علیه الشیخ شمس الدین محمد بن الصايغ الحنفی ... قوله اما بعد حمد الله الحمد هو الوصف الجمیل ... »
انجام اثر
« قوله و قد مر ذلك یعنی فی آخر القاعدة الاولى، و الحمدلله على التمام، و على نعمه العظام ... و ان يحشرنا فی زمرة نبینا محمد صلى الله علی و آله الصلاة و السلم. »
سوابق و چاپ‌های اثر
مصر، 1305؛ طهران، سنگی، 1273ق، رحلی؛ ایران، 1300ق، 366ص؛ 1292ق، 367ص؛ ایران، سنگی، 1300، رحلی، 366ص
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
مشار 920 معجم المطبوعات 1143/1 کشف الظنون 1752/2 اوقاف بغداد 189 معجم المؤلفين 149/2 ريحانة الادب 253/3 فهرس مخطوطات دارالکتب الظاهرية(نحو) 500

متن فنخا

● المنصف من الکلام علی مغنی ابن هشام = حاشیه مغنی / نحو / عربی al-munṣif min-al kalām ‘alā muġnī ibn-i hišām = hāšīye-ye moqnī اشمونی، احمد بن محمد، 801 - 872 قمری ešmūnī, ahmad-e-bn-e mohammad (1399 - 1468) وابسته به: مغنی اللبیب عن کتب الاعاریب؛ ابن هشام، عبدالله بن یوسف (708-761) شرحی است مشهور بر کتاب «المغنی اللبیب عن کتب الاعاریب» ابن هشام با عناوین «قوله، و اقول». بنابر آنچه در دیباچه کتاب آمده شارح هنگامی که اشتغال به تدریس «المغنی اللبیب» داشته، متوجه شرح شمس الدین محمد بن صایغ حنفی به نام «تنزیه السلف عن تمویة الخلف» و نیز تعلیقه محمد بن ابی زکریا دمامینی بر مغنی اللبیب و شرح دیگر دمامینی به نام «تحفة الغریب» و اشکالات فراوان آن می‌گردد. لذا به خواهش دوستان تصمیم به پاسخ اعتراضات دمامینی گرفته سپس شرح شواهد و ابیات مغنی را نیز به آن افزوده است.(محمود مرعشی نجفی) آغاز: بسمله. و صلى الله علیه سیدنا محمد و اله ... الحمدلله الذی خص كتابه بعدم المعارضة و بالاعجاز و جعله تبيانا لكل شیء ... و بعد فقد نظرت عند اقرائی لمغنی اللبیب عن كتب الاعاریب ما كتبه علیه الشیخ شمس الدین محمد بن الصايغ الحنفی ... قوله اما بعد حمد الله الحمد هو الوصف الجمیل ... انجام: قوله و قد مر ذلك یعنی فی آخر القاعدة الاولى، و الحمدلله على التمام، و على نعمه العظام ... و ان يحشرنا فی زمرة نبینا محمد صلى الله علی و آله الصلاة و السلم. چاپ: مصر، 1305؛ طهران، سنگی، 1273ق، رحلی؛ ایران، 1300ق، 366ص؛ 1292ق، 367ص؛ ایران، سنگی، 1300، رحلی، 366ص [مشار 920؛ معجم المطبوعات 1143/1؛ کشف الظنون 1752/2؛ اوقاف بغداد 189؛ معجم المؤلفين 149/2؛ ريحانة الادب 253/3؛ فهرس مخطوطات دارالکتب الظاهرية(نحو) 500]

نسخه‌های خطی این اثر

19 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
9228 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 212 شناسنامه ←
2
شاهچراغ
شیراز
473 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 349 شناسنامه ←
3
دانشگاه
تهران
6655 علقمی شافعی، محمد بن عباد قرن 9 نسخ 289 شناسنامه ←
4
مرعشی
قم
13996 عمر بن عبدالله المنظراوی جمعه 22 ربیع الاول 866ق - 279 شناسنامه ←
5
سپهسالار
تهران
3228 صدرالدین بن احمد حسینی قرن 11 نسخ 509 شناسنامه ←
6
وزیری
یزد
1274 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 216 شناسنامه ←
7
دانشگاه
تهران
1488 بی‌کاتب قرن 10 و 11 نسخ 193 شناسنامه ←
8
گوهرشاد
مشهد
108 بی‌کاتب 1053ق نسخ 265 شناسنامه ←
9
مرعشی
قم
15267 شیرازی، عبدالواحد بن محمد امین 7 صفر 1094ق نسخ 301 شناسنامه ←
10
مسجد اعظم
قم
1779 بی‌کاتب شنبه غره شعبان 1095ق نستعلیق 327 شناسنامه ←
11
ملک
تهران
2995 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 245 شناسنامه ←
12
مجلس
تهران
5906 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 472 شناسنامه ←
13
مرعشی
قم
14467 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 21 شناسنامه ←
14
سریزدی
یزد
256/1 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 133 شناسنامه ←
15
مدرسه صدر بازار
اصفهان
954 سید محمد بن ابوالقاسم حسینی دهکردی از محال اربعه دوشنبه 15 ربیع الثانی 1233ق نسخ 213 شناسنامه ←
16
رضوی
مشهد
3980 میرزا حسن بن احمد کرجی 1273ق، برای آقا میر سید محمد استنساخ شده نسخ 211 شناسنامه ←
17
ملی
تهران
4344 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 174 شناسنامه ←
18
ملی
تهران
2982 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 300 شناسنامه ←
19
نمازی
خوی
138 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 357 شناسنامه ←