شناسنامه کتابشناختی اثر
منشور مبارک
manšūr
2
نسخه ثبتشده
قرن 11 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/65147
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #65147
پدیدآور / مؤلف:
ناشناخته
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 32، ص 126
تا 127
زبان و قالب:
فارسی
عناوین دیگر و همتراز:
نسبنامه پادشاهان طبرستان
(nasab-nāme-ye pādešāhān-e tabarestān)
رساله انسابیه
(r.-ye ansābīye)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
این کتاب ساختگی و پر از افسانههای شگفت انگیز است. البته از لابهلای این افسانهها مطلبهای درست تاریخی نیز روشن میگردد.او در آغاز میگوید سبب نگارش این منشور آن است که تاریخ پادشاهان ایران که سید بودند پایدار ماند، سپس داستان فرستادن علی (ع) عمار یاسر را به نزد یزدجرد، و اسلام آوردن او و زناشویی بی بی شهر بانو با حسین (ع) و همکاری لشکر ایران با علی (ع) در صفین و سپس کشته شدن حسین به دست مروانیان و برگشتن شهر بانو به ری و پنهان شدن در کوه خود و سپس شورش مصیب خزاعی و کشتن بنی امیه و دادن خلافت به امام زین العابدین و سپس کشتن مصیب را یاد کرده است. او میگوید بنی امیه و بنی عباس دوازده هزار و هشتصد و پنجاه و یک تن از فرزندان فاطمه کشتهاند. سپس داستان جنبش ابومسلم مروزی با خوزدک آهنگر و احمد زمجی آورده میگوید تخم بنی مروان را از زمین برانداختند ولی ابومسلم با بنی عباس نجنگید تا او را شهید کردند، و همه شیعیان درتقیه شدند تا هنگامیکه جمال الدین مطهر حلی آمد و کتاب قواعد را (که حضرت صادق نگاشته بود، و به همین نگارش منصور دوانیقی او را کشته بود)شرح کرد. سپس منشوری آورده که در پایان آن نگارنده خود را «امیر حسن بن منوچهر بن یحیی بن جمال الدین بن ابوطاهر بن عمار بن عمران بن موسی بن امام محمد تقی خوانده، و تاریخ آن ششصد و هفتاد و هفت هجری است، و در این منشور چگونگی پناهندگی فرزندان امام نقی را به کوهپایههای مازندران، یاد کرده است سپس منشور دیگری آورده که نگارنده آن جد نگارنده منشور نخست است، و او یحیی بن جمال الدین بن ابوطاهر ... میباشد و در روزگار پادشاهی سعدالدوله پسر اردشیر پسر کیخسرو پسر شاه غازی پسر یزدجرد پسر شهریار ... میزیسته است. سپس به نسبشناسی آغاز کرده و گفتار خویش را در دو بخش آورده: نخست فرزندان حسن، دوم فرزندان حسین شهید. در این بخش نگارنده از کتابهای ابن عنبه و کتاب شواهد (شاید شواهد النبوه) نقل کرده است و از برگهای 73 و 93 و 94 چنین برمیآید که این کتاب برای مرشد الدین شاه عبدالله مشتهر به سید میرزا و پسر او محمد برکت علاء الدوله که دخترزاده سلطان حسین میرزا بایقرا (م911ق) است نگاشته شده است. نگارنده این کتاب غایب شدن امام زمان را از گفته شیعیان نقل میکند، پس خود سنی میباشد، ولی از سنیانی است که در دوره تیموری در خاور ایران میزیسته و دست کمی از شیعیان ندارد او بر این کتاب خود نامی ننهاده ولی در دیباچه آنرا با لقب «منشور مبارک» و در پایان نامه «رساله انسابیه» خوانده است.
آغاز اثر
« شکر و سپاس مرخدائیرا تمت آلائه و عمت نعمائه، که نعمت ... اما بعد سبب این منشور مبارک آنکه فرزندان حسن بن علی ... »
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● منشور مبارک = نسبنامه پادشاهان طبرستان = رساله انسابیه / تاریخ، انساب / فارسی
manšūr = nasab-nāme-ye pādešāhān-e tabarestān = r.-ye ansābīye
این کتاب ساختگی و پر از افسانههای شگفت انگیز است. البته از لابهلای این افسانهها مطلبهای درست تاریخی نیز روشن میگردد.او در آغاز میگوید سبب نگارش این منشور آن است که تاریخ پادشاهان ایران که سید بودند پایدار ماند، سپس داستان فرستادن علی (ع) عمار یاسر را به نزد یزدجرد، و اسلام آوردن او و زناشویی بی بی شهر بانو با حسین (ع) و همکاری لشکر ایران با علی (ع) در صفین و سپس کشته شدن حسین به دست مروانیان و برگشتن شهر بانو به ری و پنهان شدن در کوه خود و سپس شورش مصیب خزاعی و کشتن بنی امیه و دادن خلافت به امام زین العابدین و سپس کشتن مصیب را یاد کرده است. او میگوید بنی امیه و بنی عباس دوازده هزار و هشتصد و پنجاه و یک تن از فرزندان فاطمه کشتهاند. سپس داستان جنبش ابومسلم مروزی با خوزدک آهنگر و احمد زمجی آورده میگوید تخم بنی مروان را از زمین برانداختند ولی ابومسلم با بنی عباس نجنگید تا او را شهید کردند، و همه شیعیان درتقیه شدند تا هنگامیکه جمال الدین مطهر حلی آمد و کتاب قواعد را (که حضرت صادق نگاشته بود، و به همین نگارش منصور دوانیقی او را کشته بود)شرح کرد. سپس منشوری آورده که در پایان آن نگارنده خود را «امیر حسن بن منوچهر بن یحیی بن جمال الدین بن ابوطاهر بن عمار بن عمران بن موسی بن امام محمد تقی خوانده، و تاریخ آن ششصد و هفتاد و هفت هجری است، و در این منشور چگونگی پناهندگی فرزندان امام نقی را به کوهپایههای مازندران، یاد کرده است سپس منشور دیگری آورده که نگارنده آن جد نگارنده منشور نخست است، و او یحیی بن جمال الدین بن ابوطاهر ... میباشد و در روزگار پادشاهی سعدالدوله پسر اردشیر پسر کیخسرو پسر شاه غازی پسر یزدجرد پسر شهریار ... میزیسته است. سپس به نسبشناسی آغاز کرده و گفتار خویش را در دو بخش آورده: نخست فرزندان حسن، دوم فرزندان حسین شهید. در این بخش نگارنده از کتابهای ابن عنبه و کتاب شواهد (شاید شواهد النبوه) نقل کرده است و از برگهای 73 و 93 و 94 چنین برمیآید که این کتاب برای مرشد الدین شاه عبدالله مشتهر به سید میرزا و پسر او محمد برکت علاء الدوله که دخترزاده سلطان حسین میرزا بایقرا (م911ق) است نگاشته شده است. نگارنده این کتاب غایب شدن امام زمان را از گفته شیعیان نقل میکند، پس خود سنی میباشد، ولی از سنیانی است که در دوره تیموری در خاور ایران میزیسته و دست کمی از شیعیان ندارد او بر این کتاب خود نامی ننهاده ولی در دیباچه آنرا با لقب «منشور مبارک» و در پایان نامه «رساله انسابیه» خوانده است.
آغاز: شکر و سپاس مرخدائیرا تمت آلائه و عمت نعمائه، که نعمت ... اما بعد سبب این منشور مبارک آنکه فرزندان حسن بن علی ...
نسخههای خطی این اثر
2 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مرعشی
قم
|
2118/3 | محمد علی بن خواجه قاسمعلی مازندرانی | 1075ق | نستعلیق | 60 | شناسنامه ← |
| 2 |
دانشگاه
تهران
|
877 | مازندرانی، محمد علی بن قاسم علی | 175 (شاید 1075ق) | نستعلیق | - | شناسنامه ← |