اصول عقاید

● اصول عقاید = اصول الدین / کلام و اعتقادات / فارسی osūl-e ‘aqāyed = osūl-od-dīn آشتیانی، هدایت الله بن محمد حسین، -1310 قمری āštīyānī, hedāyat-ol-lāh ebn-e mohammad hoseyn (- 1893) تاریخ تألیف: 1280ق رساله‌ای است در اصول پنج‌گانه دین: توحید، عدل، نبوت، امامت و معاد که هر یک را به اجمال توضیحی داده و هر اصل را با یک سطر دعا و یا صلوات پایان داده و به ابیات حافظ و مولوی و برخی از آیات و روایات استناد جسته و ابیاتی نیز بدون تصریح به نام سراینده آورده از جمله این بیت: «دل درین دهر مبندید که بی بنیاد است ×× سخن از عمر مگویید که او بر باد است / صد سفره دشمن فکند طالب مقصود ×× شاید که یکی دوست بیاید چنانست». بیشتر مطالب خطابی و غیراستدلالی است و در اصل سوم (نبوت) به احکام و قوانین استوار دین اسلام، استناد جسته و برای مثال چند حکم شرعی مختلف را با علل و مصالح آن یاد کرده و در مسئله نبوت و امامت به مصائب اهل بیت نیز اشاره کرده و چنین استنباط می‌شود که از اهل منبر و وعظ بوده و از فلاسفه دل خوشی نداشته است. در جایی از مسئله معاد می‌گوید: «بدانکه حکما را در انظار خلق عزت و اعتبار دیگر است ... که هر قدر خلافش ظاهر و مبرهن باشد و محسوس بشود که این قول لغو و بیهوده است. هیچکس او را رد نکند و هر که در رد آن قول اشاره نماید در محضر عامه او را مقداری نباشد». آغاز: بسمله و به نستعین الحمدلله الذی جعلنا من المتمسکین بولاية امیرالمؤمنین و الصلوة و السلام علی من ارسله بالهدی ... اما بعد باید دانست که احب اشیاء در نزد خداوند ایمان و اقرار بتوحید او جل شانه است و مبغوض تر از شرک و کفر هیچ امر و عملی نیست انجام: و معادنا الیک و ذهابنا ایاک و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین [فهرستواره منزوی 103/9]