منشآت علی آبادی

● منشآت علی آبادی / نامه‌نگاری / فارسی monša'āt-e 'alī ābādī کلهر، محمد رضا بن محمد رحیم، 1245 - 1310 قمری Kalhor, mohammad rezā ben mohammad rahīm (1830 - 1893) نامه‌های متفرقه از اشخاص مختلف به شرح آتی: 1. مقدمه با آغاز: «بسمه تعالی، چون منشأت خواطر ادباء هر عصر و مبدعات ضمایر بلغاء هر عهد علی اختلاف مراتبهم غالباً هر کدام جداگانه و متشتت در اوراق صحایف و تذکره لطایف صاحبان علم و فضل و راویان جد و هزل مثبت و مسوطر است در این اوقات جمعی از خلان الوفا و اخوان الصفا از این ذره بیمقدار محمدرضا بن محمد بیگ کلهر بطریق اجمال و مباسطت خواهش نمودند ...»؛ 2. ترجمه عهدنامه حضرت امیرالمؤمنین با مالک اشتر، با آغاز: «بسمله. چون در سال چهلم از هجرت رسول اکرم صلوات الله و سلامه علیه مصر بر محمد ابی بکر رحمه الله بر آشفت و او را بدان صفت که در تاریخ مغازی عرب مسور است بسوختند امیر المؤمنین علی سلام الله علیه ایالت آنملک با مالک ابن الحارث النخعی که او را اشتر گفتندی ارزانی داشت ...»؛ 3. نامه ایبا آغاز: «بسمله.ای کرده ز کلک صنع ترکیب بشر ××ز انشاء تو نقش بسته اجسام و صور ... انشاء نامه حمدیکه مترسلان صحایف صنایع ابداع املاء نمایند ...»؛ 4. نامه‌ایکه از جانب نادرشاه بیکی از سلاطین نوشته‌اند، با آغاز: «جواهر زواهر حمد و سپاس فزون از حیطه وهم و قیاس نثار بارگاه مالک الملکی را سزاست که فیما بین سلاطین با عز و تمکین بمصداق «و نزعنا ما فی صدور هم من غل اخوانا علی سرر متقابلین» رشته الفت و اتحاد محکم حراقیل سلیمان نگین روی زمین را بمفاد «و جعلنا هم خلایف فی الارض واسطة العقد» نظام عالم و انتظام امور بنی آدم ساخته ...»؛ 5. نامه نادرشاه به سلطان هند با آغاز: «جوهر تعبیه ادعیه طیبه دوستی قرین ولالى زاهره تسلیمات زاکیات مودت آئین از مخزن وداد و گنجینه اتحاد حضرت فلکر فعت درة التاج اکلیل سلطنت و کامکاری ... برادر والاگهر و حبیب نیکو سیر مبلغ و متحف داشته بر لوح مصادقت می‌نگارد ...»؛ 6. سواد فتح‌نامه هندوستان با آغاز: «آنکه فرزند اعز کامکار وار شد ارجمند عالیمقدار رضاقلی میرزا نایب السلطنه ایران که بشفقت بینهایت با وسایل عز امتیاز و الطاف عنایت خدیوانه درجه اختصاص یافته بداند ...»؛ 7. ایضا فتح‌نامه هندوستان با آغاز: «آنکه فرزند ارجمند نور دیده و دلبند رضاقلی میرزا [که] بشفقت شاهنشاهی سر افراز گشته بداند ...»؛ 8. سواد فرمان نادرشاه به علیمرادخان شاملو در سفارت هندوستان با آغاز: «آنکه حجابت و ایالت و شوکت پناه سفارت و حشمت و جلالت دستگاه واقف رموز آداب دانی ناظم امور بارگاه آسمان جاه سلطانی عالیجاه مقرب الخاقان نظام الايالة و الشوكة و الحشمة و الجلالة و الاقبال علمرادخان شاملو ایشیک آغاسی باشی دیوان اعلی بتوفیقات الهی موفق و با شفاق سرشار خدیوانه مستوثق گشته بداند ...»؛ 9. سواد فرمان نادرشاه در باب فتح هراة و افاغنه با آغاز: «آنکه عالیجاه رفیع جایگاه عزت و سعادت همراه فخامت و مناعت ... محمد علیخان بیگلربیگی مملکت فارس بتوجهات بیقیاس خاطر خطیر حضرت شهریاری درجه مفاخرت و اعتبار یافته بداند...»؛ 10. سواد فرمان وزارت محمد قلیخان با آغاز: «چون ... قضا و دبیران کارخانه اعطی کل شیئی خلقه ثم هدی برقم طرازی کلک تقدیر ... بنام نامی این خانواده عزوشان نگاشته ... ما نیز برای مصلحت سنجی نظام کل بر ذمت همت خسروانه لازم فرمودیم ...»؛ 11. سواد فرمان نظارت بیوتات خاصه محمد علیخان با آغاز: «از آنجا که ناظم کارخانه قضا و قدر و ناظر بینظر این هفت منظر رتق و فتق امور جهانبانی و ضبط و ربط مهام کشورگیری و گیتی ستانی را برای جهان آرای نواب نواب همایون ما واگذاشته ...»؛ 12. سواد نظارت باغات عمارت دارالسلطنه اصفهان؛ 13. سواد فرمان داروغگی بازار معسکر از طرف نادرشاه؛ 14. سواد فرمان حکومت و ارسال خلعت؛ 15. سواد رقم قبول شفاعت نمودن؛ 16. سواد رقم عتاب امیر به حاکم دارالسلطنه هرات؛ 17. سواد رقم نادرشاه در خصوص تنبیه افاغنه؛ 18. سواد رقم عتاب به افاغنه هرات؛ 19. سواد رقم نادرشاه به یکی از حکام؛ 20. سواد رقم نادرشاه به یکی از علماء؛ 21. سواد قباله نکاح رضاقلی میرزا؛ 22. سواد وقف‌نامه قرآن مجید؛ 23. سواد وقف‌نامه صحیفه کامله؛ 24. سواد وقف‌نامه کتب مصیبت سیدالشهداء؛ 25. سواد وقف‌نامه [دیگر] به جهت صحایف و کتب؛ 26. سواد وقف‌نامه مزارع و قراء؛ 27. سواد وصیت‌نامه‌چه؛ 28. عرایضی که به شاهزادگان و وزراء و امرا نوشته‌اند بیست فقره؛ 29. منشآت میرزا عبدالوهاب نشاط با آغاز: «سوادنامه ایست که از خاقان مغفور بامپراطور فرانسه ناپلئون نوشته‌اند. بسمله. شکر و منت خداوندیرا که شکرش نعمتی است و اقرار بر منتش خود منتی ...»؛ 30. دیباچه منشآت عالیجاه مقرب الخاقان محمودخان ملک الشعرا است با آغاز: «بسمله. الحمدلله رب العالمین ... اما بعد بر نفس روحانی و عقل آسمانی. فکر ثاقب و رأی صائب آنانکه در کشف معضلات ... مسطور و مکتوم نیست ...»؛ 31. دیباچه‌ای که مرحوم قایم مقام بر کتاب مفتاح النبوه حاج ملارضای همدانی نوشته‌اند، با آغاز: «بسمله. الحمد لمن تقصر اللسان عن حمده»؛ 32. دیباچه کتاب جهادیه کبیر قایم مقام: «... بسمله. ربنا افرغ علینا صبراً و ثبت اقدامنا و انصرنا على القوم الكافرين ...»؛ 33. دیباچه‌ای که مرحوم قایم مقام بر کتاب «اثبات نبوت» والد خودشان نوشته‌اند، با آغاز: «لک الحمد یا ذا المجد و الجود و العلى ...»؛ 34. رساله عروضيه که قایم مقام نوشته است با آغاز: «ابتدای هر سخن و افتتاح هر کلام بنام پروردگاری شایسته و سزاست ... فلک رابی و تدو سبب بر افراشت ...»؛ 35. کتاب شمایل خاقان به قلم مرحوم قایم مقام با آغاز: «بسمله. سبحانک لا احصى ثناء علیک و کل ثناء یعود الیک ...»؛ 36. سلسله نسب قایم مقام با آغاز: «میرزا ابوالقاسم قایم مقام ابن میرزا عیسی قایم مقام ... سید حسن بن افطس بن علی اصغر بن امام زین العابدین سلام الله علیه و علیهم اجمعین»؛ 37. مخزن الانشاء با آغاز: «بسمله. پاکامنزها ناپاک پاک را چگونه تنزیه کند ...»؛ 38. خسروی نامه بدایع نگار با آغاز: «چنین گفت دانا که بر کردگار نیاید ستایش همی در شمار ...»؛ 39. دیباچه‌ای که میرزا مهدیخان از جهت بیاض نواب رضاقلی میرزا انشاء فرموده‌اند، با آغاز: «هوالله تعالى شأنه العزيز. حبذا این بیاض دل که تذرو رنگین پر و بال است ...»؛ 40. از منشآت میرزا عبدالوهاب؛ 41. از منشآت محموخان ملک الشعرا؛ 42. از منشآت قایم مقام؛ 43. از منشآت میرزا نقی علی آبادی؛ 44. مراسله فاضل خان گروسی به آقاخان محلاتی؛ 45. از منشآت قایم مقام؛ 46. قصاید میرزا ابوالقاسم متخلص به ثنائی با آغاز: «بسمله: این طارم فرخنده که پیراست ز پیرابالاتر و والاتر ازین گنبد خضرا ...». چاپ: دارالخلافه طهران، 1286، وزیری بزرگ، 400-430ص