الاصول العشرة

● الاصول العشرة = اقرب الطرق الى الله = میزان العقائد = السیر و السلوک = الطريق الى الله / عرفان و تصوف / عربی al-usūl-ul ‘ašara = aqrab-uṭ ṭuruq ila-l lāh = mīzān-ul ‘aqā’id = as-siyr wa-s sulūk = aṭ-ṭarīq ila-l lāh نجم الدین کبری، احمد بن عمر، 540-618؟ قمری najm-od-dīn-e kobrā, ahmad ebn-e ‘omar (1146-1222) رساله‌ای است در بیان اقرب طرق الی الله و اصول و مبانی آن. نخست جمله معروف «الطرق الى الله بعدد انفاس الخلائق» را قرار داده و اصول جمله طرق را در سه نوع معین داشته: 1) راه سوداگران و بازرگانان که راه اخیار است؛ 2) راه مجاهدان و ریاضت‌کشان که راه ابرار است؛ 3) راه سلوک و پرواز به حق که راه زیرکان و چابکان است (راه عشق و محبت). طریق مختار شیخ همین طریق آخر است و درباره اصحاب آن گوید: «الواصلوان منهم فى البدايات اكثر من غيرهم فى النهايات». وی برای این طریق ده اصل یاد کرده است: 1. توبه، 2. زهد در دنیا، 3. توکل، 4. قناعت، 5. عزلت، 6. ملازمت و مداومت ذکر حقیقی، 7. توجه بالکلیه الى الله، 8 صبی از لذات نفسانی، 9. مراقبت، 10. رضا و تسلیم بالله. وی برای هر یک از این ده اصل توضیحی مختصر داده و گذشته است. آغاز: بسملة و الاعتصام بکرمه العمیم قال الشيخ ... الطريق إلى الله تعالى بعدد أنفاس الخلايق و طريقنا الذى نشرع فی شرحه، أقرب الطريق إلى تعالى و أوضحها و أرشدها و ذلك لأن انجام: لا بزهرة المؤمنية و لا بثمار الولاية و النبوة تفهم إنشاء الله تعالى و صلى الله على خير الأنام و البدر التمام محمد عليه الصلوة و السلام و التحية و الإکرام بعون الله الملك العلام [ریحانه الادب 142/6؛ کشف الظنون 876/1؛ دنا 1100/1 (46 نسخه)] شرح و حواشی: 1- الاصول العشره (ترجمه و شرح) = شرح اقرب الطرق؛ لاری، رضی الدین عبدالغفور (-912) 2- ده قاعده = ده اصل = میزان العقائد = سیر و سلوک = الاصول العشره (ترجمه)؛ همدانی، علی بن محمد (714-786) 3- شرح الاصول العشرة النجمية الكبروية؛ حقی برسوی، اسماعیل بن مصطفی (1063-1127)