نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

منجزات المريض

munajjazāt-ul marīḍ
15 نسخه ثبت‌شده از قرن 12 تا 13 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/64830
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #64830
تاریخ و سده تألیف: 1198 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 31، ص 853 تا 854
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

در این رساله استدلالی احکام متعلق به تصرفات مریض مورد بحث قرار گرفته و این موارد عنوان شده است: 1. وصیت مریض در ثلث اموال خویش جایز و نافذ است و هیچ اختلافی بین فقها دیده نمی‌شود؛ 2. آیا تصرفات مریض در بیش از ثلث نافذ است یا نه؟ فقها معتقدند اگر این تصرف موجب تضییع مال نباشد مثلاً مبیع را بفروشد و ثمن المثل آن را دریافت کند یا مالی را به قیمت واقعی خود بخرد جایز و نافذ است. ولی در مورد تفویت مثل هبه، عتق، ابراء، معامله محاباتی اگر اجازه وراث نباشد آراء علما مختلف است. مرحوم میرزا قائل به جواز شده و دلایل ذیل را آورده است: 1. الأصل؛ 2. الاستصحاب؛ 3. الاجماع؛ 4. قوله علیه السلام، الناس مسلطون علی اموالهم؛ 5. العمومات؛ 6. الأخبار الکثيرة.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله وحده الذی انجز وعده ... فهذه رسالة فی مسئلة منجزات المریض و بینها و عجالة فی توضیح حکم برعات المشارف بالموت و فتویها »
انجام اثر
« ثم ان لهذه المسألة و متمماتها فروعاً و شعباً و غصوناً کثيرة مذکورة فی کتب اصحابنا و لماکان وضع الرسالة لبیان اصل المسألة فلنقتصر علی ما ذکرنا و الحمدلله اولا و آخرا »
سوابق و چاپ‌های اثر
دارالخلافه طهران،سنگی،1319ق،رحلی،8ص(جوامع الرسائل: صص 750ـ757)

متن فنخا

● منجزات المريض / فقه / عربی munajjazāt-ul marīḍ میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمد حسن، 1151 - 1231 قمری mīrzā-ye qomī, ab-ol-qāsem ebn-e mohammad hasan (1739 - 1816) تاریخ تألیف: شوال 1198ق در این رساله استدلالی احکام متعلق به تصرفات مریض مورد بحث قرار گرفته و این موارد عنوان شده است: 1. وصیت مریض در ثلث اموال خویش جایز و نافذ است و هیچ اختلافی بین فقها دیده نمی‌شود؛ 2. آیا تصرفات مریض در بیش از ثلث نافذ است یا نه؟ فقها معتقدند اگر این تصرف موجب تضییع مال نباشد مثلاً مبیع را بفروشد و ثمن المثل آن را دریافت کند یا مالی را به قیمت واقعی خود بخرد جایز و نافذ است. ولی در مورد تفویت مثل هبه، عتق، ابراء، معامله محاباتی اگر اجازه وراث نباشد آراء علما مختلف است. مرحوم میرزا قائل به جواز شده و دلایل ذیل را آورده است: 1. الأصل؛ 2. الاستصحاب؛ 3. الاجماع؛ 4. قوله علیه السلام، الناس مسلطون علی اموالهم؛ 5. العمومات؛ 6. الأخبار الکثيرة. آغاز: بسمله الحمدلله وحده الذی انجز وعده ... فهذه رسالة فی مسئلة منجزات المریض و بینها و عجالة فی توضیح حکم برعات المشارف بالموت و فتویها انجام: ثم ان لهذه المسألة و متمماتها فروعاً و شعباً و غصوناً کثيرة مذکورة فی کتب اصحابنا و لماکان وضع الرسالة لبیان اصل المسألة فلنقتصر علی ما ذکرنا و الحمدلله اولا و آخرا چاپ: دارالخلافه طهران،سنگی،1319ق،رحلی،8ص(جوامع الرسائل: صص 750ـ757)

نسخه‌های خطی این اثر

15 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرعشی
قم
14690/5 میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمد حسن (مؤلف) سه‌شنبه 15 ربیع الثانی1195ق شکسته نستعلیق 4 شناسنامه ←
2
مرعشی
قم
9290/6 محمد حسن پودئی سمیری قرن 13، از عصر مؤلف نسخ 10 شناسنامه ←
3
رضوی
مشهد
7667/13 محمد علی رضوی قرن 13 نستعلیق، نسخ 16 شناسنامه ←
4
رضوی
مشهد
ض14787 حسین بن ابراهیم 1217ق نستعلیق 8 شناسنامه ←
5
دانشگاه
تهران
1020/14 محمد حسین بن محمد مهدی همدانی 1226ق - 11 شناسنامه ←
6
محمد هلال
آران کاشان
37/9 ابوطالب بن محمدحسن کاشانی آرانی با تاریخ 1228ق نسخ 9 شناسنامه ←
7
مرکز احیاء
قم
262/9 نامشخص - - - شناسنامه ←
8
الهیات
مشهد
22539/2 بی‌کاتب 1245ق نستعلیق - شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
9248/11 عبدالوهاب تربتی 1253ق نسخ 19 شناسنامه ←
10
مرعشی
قم
1259/11 غلام رضا بن محمد حسین اصفهانی 1255ق نسخ 8 شناسنامه ←
11
گلپایگانی
قم
6745/10-34/115 بی‌کاتب 13صفر1261ق نسخ 10 شناسنامه ←
12
دانشگاه
تهران
2611/9 حسنی حسینی، حسن بن ابوطالب 1298ق - 11 شناسنامه ←
13
امام صادق
قزوین
693/12 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 28 شناسنامه ←
14
مرعشی
قم
9305/6 بی‌کاتب از عصر مؤلف نسخ 10 شناسنامه ←
15
امام صادق
قزوین
504/8 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 8 شناسنامه ←