شناسنامه کتابشناختی اثر
منتقى الجمان فی الاحادیث الصحاح و الحسان
muntaqa-l jumān fī-l aḥādīṯ-iṣṣiḥāḥ wa-l ḥisān
پیوند کوتاه:
/w/64782
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #64782
پدیدآور / مؤلف:
عاملی، حسن بن زین الدین
تاریخ و سده تألیف:
1006 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 31، ص 818
تا 824
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
حدیث
محل تألیف:
دمشق
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
مؤلف، از اعاظم و ارکان علمی امامیه است که بنابه نوشته برخی او تنها حدیث صحیح و حسن را حجت دانسته و سایر احادیث را قابل عمل ندانسته و به همین منظور این کتاب را تألیف نموده است. دانشمندان و محدثان اسلامی براین باورند که نامبرده درباره احادیث روش بسیارسخت و محتاطانهای را برگزیده که فساد و زیان آن خیلی بیشتر از مصلحت آن است زیرا لازمه آن عمل به برخی ازاحکام شرعیه و معطل بودن غالب احکام خواهد بود (امل الآمل 57/1؛ ریحانةالادب 391/3؛ اعیان الشیعه 92/5؛ الذریعه 6/23). یادآوری میشود وی در این تألیف ازدو رمز «بصحی» و «بصحر» که اولی نشانه «ما يرويه العدل المنصوص عليه بالتوثیق بشهادة ثقتین عدلین» و دومی علامت «الصحيح على المشهور» است استفاده کرده است. کتاب مشتمل برمقدمه است که حاوی دوازده فایده رجالی و نیز شامل کتب: طهارت، صلات، زکات وخمس، صیام و حج میباشد و سایر کتب آنگونهای که از شواهد پیداست تدوین نگردیده برخی از فوائد دوازدهگانه آن بدین شرح است: 1. فی معنى الاقسام الاربعة للحدیث؛ 2. في عدم الاكتفاء بتزكية العدل الواحد؛ 3. فی اختلاف مسلک المشايخ الثلاثة في ذكر السند؛ 4. في ذكر مشایخه بالاجازة؛ 5. بیان طريق الشيخ في كتابه الى اکثر من روی عنهم معلقا؛ 6. بیان کلية للتميز بين المشترکات؛ 11. فی اصحاب عدة الکلینی؛ 12. محمد بن اسماعیل المصدر به فی بعض اسانید الکافی. (براتعلی غلامی مقدم)
آغاز اثر
« الحمد لله الذی نطقت بحديث وجوب وجوده و أزليته ... اما بعد، فهذا ... أجمعنا على أن نوردفيه بتوفيق الله تعالى ما تبين لنا انتظامه في سلك الاتصاف باحد الوصفين في الجملة من الاخبار ... »
سوابق و چاپهای اثر
قم، 1362ش، انتشارات جامعه مدرسین، تحقیق علی اکبر غفاری؛ اصفهان، جاوید، تحقیق یدالله رحیمیان دستجردی، 1383ق.
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
الفوائد الاثنى عشر الرجالية = الفوائد الرجالية؛ عاملی، حسن بن زین الدین (959-1011)
هداية المحدثين الى طريقة المحمديين = مشترکات الرجال = شرح جامع المقال؛ کاظمی، محمد امین بن محمد علی (-1088)
حاشیة هداية المحدثین الی طریق المحمدین؛ کاظمی، محمد امین بن محمد علی (-1088)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 5/23 -8
معجم المطبوعات، رفاعی ص 318
ریحانة الأدب 393/3
روضات الجنات ص 180
دنا 10: 120-118 (63 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● منتقى الجمان فی الاحادیث الصحاح و الحسان / حدیث / عربی
muntaqa-l jumān fī-l aḥādīṯ-iṣṣiḥāḥ wa-l ḥisān
عاملی، حسن بن زین الدین، 959 - 1011 قمری
‘āmelī, ḥasan ebn-e zayn-od-dīn (1552 - 1603)
تاریخ تألیف: کتاب حج در جمعه 26شعبان 1006ق؛ محل تألیف: دمشق
مؤلف، از اعاظم و ارکان علمی امامیه است که بنابه نوشته برخی او تنها حدیث صحیح و حسن را حجت دانسته و سایر احادیث را قابل عمل ندانسته و به همین منظور این کتاب را تألیف نموده است. دانشمندان و محدثان اسلامی براین باورند که نامبرده درباره احادیث روش بسیارسخت و محتاطانهای را برگزیده که فساد و زیان آن خیلی بیشتر از مصلحت آن است زیرا لازمه آن عمل به برخی ازاحکام شرعیه و معطل بودن غالب احکام خواهد بود (امل الآمل 57/1؛ ریحانةالادب 391/3؛ اعیان الشیعه 92/5؛ الذریعه 6/23). یادآوری میشود وی در این تألیف ازدو رمز «بصحی» و «بصحر» که اولی نشانه «ما يرويه العدل المنصوص عليه بالتوثیق بشهادة ثقتین عدلین» و دومی علامت «الصحيح على المشهور» است استفاده کرده است. کتاب مشتمل برمقدمه است که حاوی دوازده فایده رجالی و نیز شامل کتب: طهارت، صلات، زکات وخمس، صیام و حج میباشد و سایر کتب آنگونهای که از شواهد پیداست تدوین نگردیده برخی از فوائد دوازدهگانه آن بدین شرح است: 1. فی معنى الاقسام الاربعة للحدیث؛ 2. في عدم الاكتفاء بتزكية العدل الواحد؛ 3. فی اختلاف مسلک المشايخ الثلاثة في ذكر السند؛ 4. في ذكر مشایخه بالاجازة؛ 5. بیان طريق الشيخ في كتابه الى اکثر من روی عنهم معلقا؛ 6. بیان کلية للتميز بين المشترکات؛ 11. فی اصحاب عدة الکلینی؛ 12. محمد بن اسماعیل المصدر به فی بعض اسانید الکافی. (براتعلی غلامی مقدم)
آغاز: الحمد لله الذی نطقت بحديث وجوب وجوده و أزليته ... اما بعد، فهذا ... أجمعنا على أن نوردفيه بتوفيق الله تعالى ما تبين لنا انتظامه في سلك الاتصاف باحد الوصفين في الجملة من الاخبار ...
چاپ: قم، 1362ش، انتشارات جامعه مدرسین، تحقیق علی اکبر غفاری؛ اصفهان، جاوید، تحقیق یدالله رحیمیان دستجردی، 1383ق.
[الذریعة 5/23 -8؛ معجم المطبوعات، رفاعی ص 318؛ ریحانة الأدب 393/3؛ روضات الجنات ص 180؛ دنا 10: 120-118 (63 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- الفوائد الاثنى عشر الرجالية = الفوائد الرجالية؛ عاملی، حسن بن زین الدین (959-1011)
2- هداية المحدثين الى طريقة المحمديين = مشترکات الرجال = شرح جامع المقال؛ کاظمی، محمد امین بن محمد علی (-1088)
3- حاشیة هداية المحدثین الی طریق المحمدین؛ کاظمی، محمد امین بن محمد علی (-1088)
نسخههای خطی این اثر
65 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
موقوفه میرزا ابوطالب قمی
قم
|
29 | طالقانی، ابراهیم بن محمد قاسم | سهشنبه 18 محرم 1073ق | نسخ | 403 | شناسنامه ← |
| 32 |
مرعشی
قم
|
1912 | علی رضا بن محمد نصیر | اواخر ذیقعده 1078ق | نسخ | 416 | شناسنامه ← |
| 33 |
ثقة الاسلام
تبریز
|
بدون شماره | بیکاتب | 1078ق | - | - | شناسنامه ← |
| 34 |
مجلس
تهران
|
8570 | بیکاتب | شنبه 22 ربیع الثانی 1079ق | نسخ | 346 | شناسنامه ← |
| 35 |
رضوی
مشهد
|
1832 | بیکاتب | 1084ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 36 |
مرعشی
قم
|
15447/1 | بیکاتب | ربیع الثانی 1093ق | نسخ | 251 | شناسنامه ← |
| 37 |
دانشگاه
تهران
|
2318 | بیکاتب | شوال 1097ق | نسخ | 236 | شناسنامه ← |
| 38 |
رضوی
مشهد
|
8350 | ظاهر بن ناصر بحرانی | دوشنبه 7صفر 1098ق | نسخ | 251 | شناسنامه ← |
| 39 |
ملک
تهران
|
2772 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 528 | شناسنامه ← |
| 40 |
مرعشی
قم
|
4033/2 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 12 | شناسنامه ← |
| 41 |
مرکز احیاء
قم
|
3861 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 198 | شناسنامه ← |
| 42 |
ملک
تهران
|
2393/1 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 43 |
دانشگاه
اصفهان
|
142 | مسیب بن شمس الدین کاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 44 |
ثامنی، محمد رضا
شیراز
|
61 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 45 |
رضوی
مشهد
|
17946 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 122 | شناسنامه ← |
| 46 |
مرعشی
قم
|
5683 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 329 | شناسنامه ← |
| 47 |
مجلس
تهران
|
9731 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 200 | شناسنامه ← |
| 48 |
الهیات
تهران
|
41/2 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 81 | شناسنامه ← |
| 49 |
مجلس
تهران
|
5847 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 438 | شناسنامه ← |
| 50 |
مرکز احیاء
قم
|
3309/2 | محمدصادق بن نظام الدین حیدرنائینی | 1102ق | نسخ | 44 | شناسنامه ← |
| 51 |
سپهسالار
تهران
|
6154 | محمد شریف بن محمد رضای لاهیجانی گیلانی | سهشنبه 8 ذیقعده 1109ق | نسخ | 349 | شناسنامه ← |
| 52 |
مجلس
تهران
|
17108 | محمد بن محمد مؤمن جهرمی | 1125ق | نسخ | 954 | شناسنامه ← |
| 53 |
رضوی
مشهد
|
36313 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 25 | شناسنامه ← |
| 54 |
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
|
144 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 301 | شناسنامه ← |
| 55 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
314/1 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 221 | شناسنامه ← |
| 56 |
مجلس
تهران
|
623-طباطبائی | احمد بن شیخ حسن قفطان | 1278ق، با یک واسطه از نسخه اصل رونویس شده | نسخ | 258 | شناسنامه ← |
| 57 |
دانشگاه
تهران
|
3108/8 | بیکاتب | قرن 14 | نسخ | 97 | شناسنامه ← |
| 58 |
گلپایگانی
قم
|
7099-36/99 | ابوالحسن علی بن ابی طالب قمی نجفی | رجب 1318 | - | 235 | شناسنامه ← |
| 59 |
گلپایگانی
قم
|
7800-53/10 | هادی بن میرزا ملایری، بیتا | - | نسخ | 103 | شناسنامه ← |
| 60 |
گلپایگانی
قم
|
981/2-6/71 | ناجی بن علی، بیتا | - | نسخ | 19 | شناسنامه ← |