منتخب الاصول

● منتخب الاصول / چند دانشی / فارسی mn.-ol osūl مستوفی، مهدی بن علی اکبر، ق14 قمری mostawfī, mahdī ebn-e ‘alī akbar(- 20c) تاریخ تألیف: 1304ق نویسنده که از شاگردان دارالفنون در دوره وزیر علومی علیقلی خان مخبرالدوله و ریاست نیرالملک بر دارالفنون بوده است. پس از تعریف و تمجید از استادان خویش به ویژه مسیو پروسکی خان سرتیپ، معلم فرانسه و جغرافی، می‌گوید. بعد از اتمام تحصیل تصمیم گرفتم که کتابی در علوم مختلف از زبان فرانسه به فارسی برگردانم لذا این کتاب را که در علوم مختلفه نوشته شده و حاوی شش «باب» است پرداختم: 1. تاریخ عمومی؛ 2. جغرافیا؛ 3. تاریخ طبیعی؛ 4. علم فیزیک؛ 5. هیئت و نجوم؛ 6. باب اطلاعات مختلفه (از قبیل مسائل هندسه و تقسیم ازمنه و مسکوکات و معرفت پارچه‌ها و تلگراف و ناخوشی حیوانات). آغاز: بعد البسمله حمد موفور حضرت مالک الملکی را سزاست عز شانه که درجات ارتفاع آفتاب عزت و کبریایش بعلاقه اسطرلاب فکر و مقیاس حواس بی شبهه و التباس معلوم نشود انجام: لیکن هر چه قدر ممکن باشد باید آنرا در شیشه مسدودی که بهیچ وجه هوا داخل آن نشود نگاه دارند