نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

منامیه

manāmīye
28 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/64393
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #64393
پدیدآور / مؤلف: همدانی، علی بن محمد
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 31، ص 667 تا 668
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف
عناوین دیگر و هم‌تراز:
خیالیه (xīyālīye) مثال و خیال مطلق و مقید (mesāl va xīyāl-e motlaq va moqayyad) رساله خیالیه (r.-ye xīyālīye)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

گویا از سید علی همدانی عارف. بحث کوتاهی است در بیان حقیقتو خیال مطلق و مقید و کیفیت مراتب منام و رؤیا و درجات خلق در ادراک علوم و معالی و اطوار خیال و مثال و ارواح و اعیان که به درخواست عزیزی تألیف شده است.رساله در دیباچه چنین توصیف شده: «در بیان حقیقت مثال و خیال مطلق و کیفیت مراتب منامات و رؤیا و درجات خلق در ادراک علوم و معانی از عوالم علوی الخ».همان رساله که به شاه نعمت الله نسبت داده شده و به نام‌های «خیالیه» و «منامیه» در فهارس آمده است. در نسخه از نگارنده نام برده نشده است، جز در پایان به خامه کاتب آمده: «تمت الرسالة المناسیه الامیریه» که بایستی میر سید علی همدانی باشد.با سربندهای «ای عزیز» در آن، وجود (نور) را دارای سه مرتبه دانسته است: 1. مرتبه نور حقیقی مطلق (عالم جبروت و ملکوت)؛ 2. مرتبه ظلمت (عدم محض)؛ 3. مرتبه ضیاء (عالم مثال، برزخ میان اجسام و ارواح) و سخن را به منامات و کسانی که خواب آنها قابل تعبیر است می‌رساند، و اینکه روح انسان در پی ترقی در خواب، اسرار بر او کشف می‌گردد.
آغاز اثر
« بسمله. الحمدلله حق حمده، و الصلاة علی خیر خلقهمحمد و آله. اما بعد این عجاله ایست بموجب التماس عزیزی از اخوان ... در بیان حقیقت مثال و حقیقت و خیال مطلق و مقید و کیفیت مراتب منامات. »
انجام اثر
« و آثار شوایب موانع شهود و در پناه عصمت محفوظ و مصون داراد. بمنه و کرمه، انه قریب مجیب، و الحمدلله وحده، و السلام علی من اتبع الهدی. »
سوابق و چاپ‌های اثر
به کوشش محمد ریاض، دانش، ش16 (زمستان 1367)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعه 76/19 نسخه‌های منزوی 1424/2 احوال میر سید علی همدانی ص 137-138 مشترک پاکستان 2041/3 فهرستواره منزوی 226/6

متن فنخا

● منامیه = خیالیه = مثال و خیال مطلق و مقید = رساله خیالیه / عرفان و تصوف / فارسی manāmīye = xīyālīye = mesāl va xīyāl-e motlaq va moqayyad = r.-ye xīyālīye همدانی، علی بن محمد، 714 - 786 قمری hamadānī, ‘alī ebn-e mohammad (1315 - 1385) گویا از سید علی همدانی عارف. بحث کوتاهی است در بیان حقیقتو خیال مطلق و مقید و کیفیت مراتب منام و رؤیا و درجات خلق در ادراک علوم و معالی و اطوار خیال و مثال و ارواح و اعیان که به درخواست عزیزی تألیف شده است.رساله در دیباچه چنین توصیف شده: «در بیان حقیقت مثال و خیال مطلق و کیفیت مراتب منامات و رؤیا و درجات خلق در ادراک علوم و معانی از عوالم علوی الخ».همان رساله که به شاه نعمت الله نسبت داده شده و به نام‌های «خیالیه» و «منامیه» در فهارس آمده است. در نسخه از نگارنده نام برده نشده است، جز در پایان به خامه کاتب آمده: «تمت الرسالة المناسیه الامیریه» که بایستی میر سید علی همدانی باشد.با سربندهای «ای عزیز» در آن، وجود (نور) را دارای سه مرتبه دانسته است: 1. مرتبه نور حقیقی مطلق (عالم جبروت و ملکوت)؛ 2. مرتبه ظلمت (عدم محض)؛ 3. مرتبه ضیاء (عالم مثال، برزخ میان اجسام و ارواح) و سخن را به منامات و کسانی که خواب آنها قابل تعبیر است می‌رساند، و اینکه روح انسان در پی ترقی در خواب، اسرار بر او کشف می‌گردد. آغاز: بسمله. الحمدلله حق حمده، و الصلاة علی خیر خلقهمحمد و آله. اما بعد این عجاله ایست بموجب التماس عزیزی از اخوان ... در بیان حقیقت مثال و حقیقت و خیال مطلق و مقید و کیفیت مراتب منامات. انجام: و آثار شوایب موانع شهود و در پناه عصمت محفوظ و مصون داراد. بمنه و کرمه، انه قریب مجیب، و الحمدلله وحده، و السلام علی من اتبع الهدی. چاپ: به کوشش محمد ریاض، دانش، ش16 (زمستان 1367) [الذریعه 76/19؛ نسخه‌های منزوی 1424/2؛ احوال میر سید علی همدانی ص 137-138؛ مشترک پاکستان 2041/3؛ فهرستواره منزوی 226/6]

نسخه‌های خطی این اثر

28 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرعشی
قم
14639 درویش بیرام اواخر قرن9 نستعلیق 19 شناسنامه ←
2
فرهنگ و هنر
مشهد
الف-28/1 احمد بن علی بن فخر الدین بیهقی سبزواری 851ق نستعلیق 32 شناسنامه ←
3
رضوی
مشهد
6384 بی‌کاتب 865ق نستعلیق 7 شناسنامه ←
4
مرعشی
قم
4650/10 احمد بن محمود متطبب تولمی گیلانی 864-866ق نستعلیق 5 شناسنامه ←
5
مجلس
تهران
17/10-فیروز سلطان علی 886ق نستعلیق 16 شناسنامه ←
6
مجلس
تهران
10197/18 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 11 شناسنامه ←
7
ملک
تهران
4250/27 ابوذر بن عبدالله سبزواری 907ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
8
ملک
تهران
4056/19 بی‌کاتب 940ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
9
ملک
تهران
4274/4 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 4 شناسنامه ←
10
دانشگاه
تهران
2401/36 کشمیری، رضا بن موسی قرن 11 نستعلیق 5 شناسنامه ←
11
مرعشی
قم
6525/19 محمد تبریزی معروف به برهان المنجمین 1042ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
12
مرعشی
قم
7410/19 حسینی 1044ق نستعلیق 5 شناسنامه ←
13
رضوی
مشهد
18448 بی‌کاتب 1052ق نستعلیق - شناسنامه ←
14
دانشگاه
تهران
5913/2 بی‌کاتب 1054ق نسخ 12 شناسنامه ←
15
مجلس
تهران
1159/8-طباطبائی عبد الباقی 1064ق نسخ 10 شناسنامه ←
16
دائرة المعارف
تهران
210/12-عکسی بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 18 شناسنامه ←
17
دانشگاه
تهران
3258/7 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 6 شناسنامه ←
18
مرعشی
قم
1952/16 محمد حسن حسینی خویی زنوزی غره شوال 1206ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
19
ادبیات
تهران
346/6 حکمت قزوینی، محمد هاشم بن سلیمان 127=1207ق نستعلیق - شناسنامه ←
20
ملک
تهران
777/19 عبدالعظیم بن عبدالمحسن رشتی 1213ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
21
امام صادق
قزوین
312/6 بی‌کاتب 1272ق نستعلیق 8 شناسنامه ←
22
مرعشی
قم
7724/18 مهدی 1286ق - 4 شناسنامه ←
23
رضوی
مشهد
8422 آقا سلماسی 1298ق نستعلیق - شناسنامه ←
24
رضوی
مشهد
24249 بی‌کاتب قرن 14 نستعلیق - شناسنامه ←
25
دانشگاه
تهران
774/15-ف بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
26
مجلس
تهران
4149/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 4 شناسنامه ←
27
دانشگاه
تهران
387/8-ف بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 7 شناسنامه ←
28
مرکز احیاء
قم
964/23 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 8 شناسنامه ←