شناسنامه کتابشناختی اثر
منامیه
manāmīye
28
نسخه ثبتشده
از قرن 9 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/64393
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #64393
پدیدآور / مؤلف:
همدانی، علی بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 31، ص 667
تا 668
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
عرفان و تصوف
عناوین دیگر و همتراز:
خیالیه
(xīyālīye)
مثال و خیال مطلق و مقید
(mesāl va xīyāl-e motlaq va moqayyad)
رساله خیالیه
(r.-ye xīyālīye)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
گویا از سید علی همدانی عارف. بحث کوتاهی است در بیان حقیقتو خیال مطلق و مقید و کیفیت مراتب منام و رؤیا و درجات خلق در ادراک علوم و معالی و اطوار خیال و مثال و ارواح و اعیان که به درخواست عزیزی تألیف شده است.رساله در دیباچه چنین توصیف شده: «در بیان حقیقت مثال و خیال مطلق و کیفیت مراتب منامات و رؤیا و درجات خلق در ادراک علوم و معانی از عوالم علوی الخ».همان رساله که به شاه نعمت الله نسبت داده شده و به نامهای «خیالیه» و «منامیه» در فهارس آمده است. در نسخه از نگارنده نام برده نشده است، جز در پایان به خامه کاتب آمده: «تمت الرسالة المناسیه الامیریه» که بایستی میر سید علی همدانی باشد.با سربندهای «ای عزیز» در آن، وجود (نور) را دارای سه مرتبه دانسته است: 1. مرتبه نور حقیقی مطلق (عالم جبروت و ملکوت)؛ 2. مرتبه ظلمت (عدم محض)؛ 3. مرتبه ضیاء (عالم مثال، برزخ میان اجسام و ارواح) و سخن را به منامات و کسانی که خواب آنها قابل تعبیر است میرساند، و اینکه روح انسان در پی ترقی در خواب، اسرار بر او کشف میگردد.
آغاز اثر
« بسمله. الحمدلله حق حمده، و الصلاة علی خیر خلقهمحمد و آله. اما بعد این عجاله ایست بموجب التماس عزیزی از اخوان ... در بیان حقیقت مثال و حقیقت و خیال مطلق و مقید و کیفیت مراتب منامات. »
انجام اثر
« و آثار شوایب موانع شهود و در پناه عصمت محفوظ و مصون داراد. بمنه و کرمه، انه قریب مجیب، و الحمدلله وحده، و السلام علی من اتبع الهدی. »
سوابق و چاپهای اثر
به کوشش محمد ریاض، دانش، ش16 (زمستان 1367)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعه 76/19
نسخههای منزوی 1424/2
احوال میر سید علی همدانی ص 137-138
مشترک پاکستان 2041/3
فهرستواره منزوی 226/6
متن فنخا
● منامیه = خیالیه = مثال و خیال مطلق و مقید = رساله خیالیه / عرفان و تصوف / فارسی
manāmīye = xīyālīye = mesāl va xīyāl-e motlaq va moqayyad = r.-ye xīyālīye
همدانی، علی بن محمد، 714 - 786 قمری
hamadānī, ‘alī ebn-e mohammad (1315 - 1385)
گویا از سید علی همدانی عارف. بحث کوتاهی است در بیان حقیقتو خیال مطلق و مقید و کیفیت مراتب منام و رؤیا و درجات خلق در ادراک علوم و معالی و اطوار خیال و مثال و ارواح و اعیان که به درخواست عزیزی تألیف شده است.رساله در دیباچه چنین توصیف شده: «در بیان حقیقت مثال و خیال مطلق و کیفیت مراتب منامات و رؤیا و درجات خلق در ادراک علوم و معانی از عوالم علوی الخ».همان رساله که به شاه نعمت الله نسبت داده شده و به نامهای «خیالیه» و «منامیه» در فهارس آمده است. در نسخه از نگارنده نام برده نشده است، جز در پایان به خامه کاتب آمده: «تمت الرسالة المناسیه الامیریه» که بایستی میر سید علی همدانی باشد.با سربندهای «ای عزیز» در آن، وجود (نور) را دارای سه مرتبه دانسته است: 1. مرتبه نور حقیقی مطلق (عالم جبروت و ملکوت)؛ 2. مرتبه ظلمت (عدم محض)؛ 3. مرتبه ضیاء (عالم مثال، برزخ میان اجسام و ارواح) و سخن را به منامات و کسانی که خواب آنها قابل تعبیر است میرساند، و اینکه روح انسان در پی ترقی در خواب، اسرار بر او کشف میگردد.
آغاز: بسمله. الحمدلله حق حمده، و الصلاة علی خیر خلقهمحمد و آله. اما بعد این عجاله ایست بموجب التماس عزیزی از اخوان ... در بیان حقیقت مثال و حقیقت و خیال مطلق و مقید و کیفیت مراتب منامات.
انجام: و آثار شوایب موانع شهود و در پناه عصمت محفوظ و مصون داراد. بمنه و کرمه، انه قریب مجیب، و الحمدلله وحده، و السلام علی من اتبع الهدی.
چاپ: به کوشش محمد ریاض، دانش، ش16 (زمستان 1367)
[الذریعه 76/19؛ نسخههای منزوی 1424/2؛ احوال میر سید علی همدانی ص 137-138؛ مشترک پاکستان 2041/3؛ فهرستواره منزوی 226/6]
نسخههای خطی این اثر
28 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مرعشی
قم
|
14639 | درویش بیرام | اواخر قرن9 | نستعلیق | 19 | شناسنامه ← |
| 2 |
فرهنگ و هنر
مشهد
|
الف-28/1 | احمد بن علی بن فخر الدین بیهقی سبزواری | 851ق | نستعلیق | 32 | شناسنامه ← |
| 3 |
رضوی
مشهد
|
6384 | بیکاتب | 865ق | نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 4 |
مرعشی
قم
|
4650/10 | احمد بن محمود متطبب تولمی گیلانی | 864-866ق | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 5 |
مجلس
تهران
|
17/10-فیروز | سلطان علی | 886ق | نستعلیق | 16 | شناسنامه ← |
| 6 |
مجلس
تهران
|
10197/18 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 11 | شناسنامه ← |
| 7 |
ملک
تهران
|
4250/27 | ابوذر بن عبدالله سبزواری | 907ق | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 8 |
ملک
تهران
|
4056/19 | بیکاتب | 940ق | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 9 |
ملک
تهران
|
4274/4 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 10 |
دانشگاه
تهران
|
2401/36 | کشمیری، رضا بن موسی | قرن 11 | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 11 |
مرعشی
قم
|
6525/19 | محمد تبریزی معروف به برهان المنجمین | 1042ق | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 12 |
مرعشی
قم
|
7410/19 | حسینی | 1044ق | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 13 |
رضوی
مشهد
|
18448 | بیکاتب | 1052ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 14 |
دانشگاه
تهران
|
5913/2 | بیکاتب | 1054ق | نسخ | 12 | شناسنامه ← |
| 15 |
مجلس
تهران
|
1159/8-طباطبائی | عبد الباقی | 1064ق | نسخ | 10 | شناسنامه ← |
| 16 |
دائرة المعارف
تهران
|
210/12-عکسی | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 18 | شناسنامه ← |
| 17 |
دانشگاه
تهران
|
3258/7 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 18 |
مرعشی
قم
|
1952/16 | محمد حسن حسینی خویی زنوزی | غره شوال 1206ق | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 19 |
ادبیات
تهران
|
346/6 حکمت | قزوینی، محمد هاشم بن سلیمان | 127=1207ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 20 |
ملک
تهران
|
777/19 | عبدالعظیم بن عبدالمحسن رشتی | 1213ق | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 21 |
امام صادق
قزوین
|
312/6 | بیکاتب | 1272ق | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |
| 22 |
مرعشی
قم
|
7724/18 | مهدی | 1286ق | - | 4 | شناسنامه ← |
| 23 |
رضوی
مشهد
|
8422 | آقا سلماسی | 1298ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 24 |
رضوی
مشهد
|
24249 | بیکاتب | قرن 14 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 25 |
دانشگاه
تهران
|
774/15-ف | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 26 |
مجلس
تهران
|
4149/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 27 |
دانشگاه
تهران
|
387/8-ف | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 28 |
مرکز احیاء
قم
|
964/23 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |